همه آنچه از سهام عدالت باید بدانید

همه آنچه از سهام عدالت باید بدانید

همه آنچه از سهام عدالت باید بدانید
29 اردیبهشت 1399, 13:25 / کد خبر:726992
هم‌زمان با رشد شاخص بورس در کشور، انتشار خبر مربوط به آزادسازی سهام عدالت باعث شد توجه اقشار کم‌درآمد نیز به بورس جلب شود؛ اما سهام عدالت چیست و آزادسازی خریدوفروش آن به چه معنی است؟
افزایش شاخص بورس در چند ماه اخیر باعث شده توجه بسیاری به‌سمت بازار سرمایه جلب شود؛ به‌طوری‌که بسیاری از سرمایه‌گذاران که در سال‌های اخیر برای حفظ سرمایه‌ی خود به‌دنبال خرید دلار یا طلا یا ملک بودند، زمین بازی را عوض کردند و سهام خرید‌و‌فروش می‌کنند؛ چراکه آمارها از بازده‌ی درخورتوجه بورس در‌مقایسه‌با سایر سرمایه‌گذاری‌ها خبر می‌دهد. سوددهی چشمگیر بورس رفته‌رفته باعث شد توجه مردم عادی نیز به بازار سرمایه جلب شود؛ افزایش نقدینگی روانه‌شده به‌سمت بازار سرمایه را که ۱۵۰۰ میلیارد تومان در روز گزارش شده، باید نتیجه‌ی همین موضوع خواند.
تداوم روند رشد شاخص بورس همچنان ادامه داشت تا اینکه دولت از آزادسازی خریدوفروش سهام عدالت خبر و نشان داد به رونق‌گرفتن هرچه‌بیشتر بورس علاقه‌ی وافری دارد. حال این سؤال پیش می‌آید: سهام عدالت چیست و چرا پس از گذشت ۱۵ سال از آغاز عرضه‌ی آن، دولت تصمیم گرفت خریدوفروش آن را در تالار بورس آزاد کند؟
 

سهام عدالت چیست؟

پس از تبیین سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی که به خصوصی‌سازی شرکت‌های دولتی می‌پرداخت، دولت نهم فعالیت‌های خود را در این راستا آغاز کرد. دولت محمود احمدی‌نژاد به‌منظور اجرای سیاست گسترش مالکیت عمومی برای تأمین عدالت اجتماعی، آیین‌نامه‌ی مربوط به سهام عدالت را تصویب کرد. هدف از این کار واگذاری سهام برخی از شرکت‌هایی بود که تحت تملک دولت قرار داشتند. براساس آیین‌نامه‌ی سهام عدالت که پس از اصلاح متن اولیه در ۹ بهمن ۱۳۸۴ به تصویت هیئت‌دولت رسید، این اختیار به دولت داده شد تا ۴۰ درصد از مجموع ارزش سهام بنگاه‌های قابل واگذاری در هر بازار را با ضوابطی مشخص به اتباع ایرانی مقیم داخل کشور واگذار کند.براساس آیین‌نامه‌ی تصویب‌شده در هیئت‌دولت، مقرر شد سهام عدالت به ۶ دهک جامعه اختصاص یابد که برخی از این دهک‌ها شامل تخفیف ۵۰ درصدی نیز می‌شدند. واگذاری سهام عدالت در حالی انجام شد که قرار بود قیمت خرید این سهام از اشخاص به‌صورت اقساط ۱۰ ساله و به‌صورت کسر از سود پرداختی دریافت شود. درواقع، نیاز نبود افرادی که سهام عدالت به آن‌ها اختصاص یافته بود در ازای دریافت این سهام پولی پرداخت کنند و هزینه‌ی دراختیارگرفتن این سهام به‌صورت اقساط ۱۰ ساله و کسر از سود سهام از آن‌ها دریافت می‌شد.
آمار‌های پایگاه اطلاع‌رسانی سهام عدالت که ۲۴ اردیبهشت‌ ۱۳۹۹ به‌روزرسانی شده، نشان‌دهنده‌ی این است که مجموع مشمولان سهام عدالت ۴۹،۱۵۲،۷۴۱ نفر هستند که بیش از ۴۶/۵ میلیون نفر از این تعداد در قید حیات هستند و می‌توانند از امکان آزادسازی خریدوفروش سهام خود استفاده کنند.
شرکت‌های واگذارشده به طرح توزیع سهام عدالت در مقطع  ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
ردیفنام شرکتسرمایه‌ی فعلی شرکتتعداد کل سهام شرکتدرصد سهام تخصیص‌یافته به سهام عدالت
۱آلومینیوم ایران- ایرالکو۵،۱۹۸۵،۱۹۷،۸۳۰،۶۱۳۳۰درصد
۲ایران‌خودرو۳۰۱،۶۵۶۳۰۱،۶۵۶،۰۶۸،۰۰۰۱درصد
۳بانک تجارت۲۲۳،۹۲۶۲۲۳،۹۲۶،۱۲۷،۰۰۰۴۰درصد
۴بانک صادرات ایران۱۷۵،۳۵۴۱۷۵،۳۵۳،۹۷۲،۰۰۰۴۰درصد
۵بانک ملت۵۰،۰۰۰۵۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۳۰درصد
۶پارس سویچ۱،۰۰۰۱،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۴۶درصد
۷پالایش نفت بندر عباس۲۸،۶۸۸۲۸،۶۸۸،۰۰۰،۰۰۰۲۰درصد
۸پالایش نفت تهران۴۴،۰۰۰۴۴،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۷۰درصد
۹پالایش نفت شیراز۱،۰۲۸۱،۰۲۷،۵۴۸،۶۰۰۲۰درصد
۱۰پالایش نفت اصفهان۵۱،۰۰۰۵۱،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۲۰درصد
۱۱پالایش نفت تبریز۱۰،۰۰۰۱۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۲۰درصد
۱۲پتروشیمی مارون۸،۰۰۰۸،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۳۰درصد
۱۳پست بانک۳،۲۳۳۳،۲۳۳،۴۵۱،۰۰۰۲۵درصد
۱۴چادرملو۵۵،۵۰۰۵۵،۵۰۰،۰۰۰،۰۰۰۲۱درصد
۱۵حمل‌و‌نقل پتروشیمی۲۰۰۲۰۰،۰۰۰،۰۰۰۲۹درصد
۱۶سایپا۱۹۵،۵۱۱۱۹۵،۵۱۰،۵۵۰،۰۰۰۱درصد
۱۷سرمایه‌گذاری توسعه‌ی صنعتی ایران۲،۶۵۰۲،۶۵۰،۰۰۰،۰۰۰۲۳درصد
۱۸سرمایه‌گذاری رنا۷،۹۶۰۷،۹۶۰،۰۰۰،۰۰۰۲درصد
۱۹سیمان داراب۹۰۰۹۰۰،۰۰۰،۰۰۰۵۰درصد
۲۰سیمان دشتستان۱،۱۸۰۱،۱۸۰،۰۰۰،۰۰۰۳۴درصد
۲۱فولاد آلیاژی ایران۶،۰۰۰۶،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۳۹درصد
۲۲فولاد خوزستان۱۹،۰۴۹۱۹،۰۴۸،۶۹۷،۰۰۰۳۰درصد
۲۳فولاد مبارکه اصفهان۲۰۹،۰۰۰۲۰۹،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۳۰درصد
۲۴کارخانجات مخابراتی ایران۳،۲۳۵۳،۲۳۵،۳۶۲،۰۰۰۳۵درصد
۲۵کشتی‌رانی جمهوری اسلامی ایران۱۶،۳۹۳۱۶،۳۹۳،۰۰۰،۰۰۰۲۴درصد
۲۶گل گهر۷۴،۴۰۰۷۴،۴۰۰،۰۰۰،۰۰۰۱۱درصد
۲۷مخابرات ایران۶۰،۰۰۰۶۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۲۰درصد
۲۸مدیریت پروژه‌های نیروگاهی ایران- مپنا۲۷،۰۰۰۲۷،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۲۶درصد
۲۹ملی صنایع مس ایران۱۰۱،۴۰۰۱۰۱،۴۰۰،۰۰۰،۰۰۰۳۷درصد
۳۰نیرو ترانس۵۰۰۵۰۰،۰۰۰،۰۰۰۳۱درصد
۳۱بیمه دانا۴،۰۰۰۴،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰۵۵درصد
۳۲پالایش نفت لاوان۱،۱۴۳۱،۱۴۳،۴۲۱،۶۰۰۲۰درصد
۳۳پتروشیمی ارومیه۶۸۰۶۷۹،۹۷۲،۰۰۰۶درصد
۳۴پتروشیمی بندر امام۲۶،۲۰۶۲۶،۲۰۶،۰۰۰،۰۰۰۳۰درصد
۳۵پتروشیمی بوعلی سینا۳،۵۰۰۳،۵۰۰،۰۰۰،۰۰۰۳۰درصد
۳۶پتروشیمی بیستون۵۰۰۵۰۰،۰۰۰،۰۰۰۳۰درصد
۳۷پتروشیمی تبریز۴،۹۸۲۴،۹۸۲،۰۰۰،۰۰۰۱۰درصد
۳۸پتروشیمی خوزستان۳۶۰۳۶۰،۰۰۰،۰۰۰۳۰درصد
۳۹پتروشیمی شهیدتندگویان۲۳،۹۵۸۲۳،۹۵۷،۶۶۶،۰۰۰۱۰درصد
۴۰پتروشیمی فجر۶،۵۰۰۶،۵۰۰،۰۰۰،۰۰۰۳۰درصد
۴۱پتروشیمی جم۱۳،۸۰۰۱۳،۸۰۰،۰۰۰،۰۰۰۱۵درصد
۴۲دخانیات ایران۸،۶۸۴۸،۶۸۳،۷۰۰،۰۰۰۲۸درصد
۴۳ساختمان سد و تأسیات آبیاری سابیر۵۸۸۵۸۸،۲۲۱،۷۸۰۴۹درصد
۴۴شهر صنعتی البرز۵۳۷،۰۳۷۲۳درصد
۴۵شهر صنعتی رشت۵۲۵،۲۴۲،۵۰۱۵۸درصد
۴۶شهر صنعتی کاوه۱۴۰۱۴۰،۰۰۰،۰۰۰۲۱درصد
۴۷مشانیر۲۴۲۲۴۱،۹۲۶۴۲درصد
۴۸مگا موتور۱،۶۱۷۷،۳۵۰،۶۶۵،۰۰۴۰.۵درصد
۴۹صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس (هلدینگ)۱۴۳،۵۰۰۱۴۳،۵۰۰،۰۰۰،۰۰۰۴۰درصد
*ارقام مربوط به سرمایه‌ی شرکت به میلیارد ریال است.
پرتفوی سهام عدالت یا همان سبد سهام عدالت مشتمل بر سهام ۴۹ شرکت است که ۳۶ شرکت بورسی هستند و سهام ۱۳ شرکت باقی‌مانده هنوز به‌طور‌عمومی عرضه نشده است. ارزش این شرکت‌ها در زمان واگذاری ۲۶۶ هزار میلیارد ریال اعلام شده؛ حال‌آنکه ارزش روز شرکت‌های موجود در پرتفوی سهام عدالت بیش از پنج‌میلیون میلیارد ریال است که بیست برابر شدن ارزش این شرکت‌ها در ۱۵ سال اخیر را نشان می‌دهد. ازجمله‌ی شرکت‌های شناخته‌ شده‌ی پرتفوی سهام عدالت باید به بانک‌های صادرات و تجارت و ملت درکنار شرکت‌های پتروشیمی و پالایشگاهی اشاره کرد که ۲۰ تا ۴۰ درصد از سهام‌ آن‌ها در پرتفوی سهام عدالت گنجانده شده است. همچنین باید به ۱ درصد از سهام ایران‌خودرو سایپا نیز اشاره کرد که در پرتفوی سهام عدالت وجود دارند.
 

آزادسازی خریدوفروش سهام عدالت به چه معنی است؟

آزادسازی خریدوفروش سهام عدالت به این معنی است که دارندگان سهام عدالت می‌توانند پس از طی‌کردن فرایند پیش‌بینی‌شده برای آزادسازی، کنترل خریدوفروش سهام خود را دراختیار داشته باشند. آزادسازی سهام عدالت به دو صورت امکان‌پذیر است: مستقیم و غیرمستقیم. آزادسازی سهام عدالت در روش مستقیم به این معنی است که کاربران می‌توانند سهام خود را به‌صورت مستقیم مدیریت کنند؛ یعنی هر فرد شخصا مسئولیت خریدوفروش را برعهده می‌گیرد. در روش غیرمستقیم، افراد واجدشرایط که سهام عدالت دارند، مدیریت سهام خود را دراختیار شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی قرار می‌دهند تا این شرکت‌ها آن را خریدوفروش کنند.
سهام عدالت
طبق گفته‌های علیرضا صالح، رئیس سازمان خصوصی‌سازی کشور، مشمولان سهام عدالت تنها تا هشتم خرداد فرصت دارند تا سهام خود را به‌صورت مستقیم آزاد کنند و پس‌ازآن، امکان آزادسازی سهام عدالت به‌صورت مستقیم وجود نخواهد داشت. صالحی همچنین به این نکته اشاره کرده که مهلت ۳۰ روزه برای آزاسازی سهام عدالت به‌صورت مستقیم تمدیدپذیر نیست. افرادی که در این مهلت ۳۰ روزه سهام خود را به‌صورت مستقیم آزاد نکرده باشند، به‌صورت پیش‌فرض به‌صورت غیرمستقیم آزاد خواهد شد و مدیریت آن در دست شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی خواهد بود.
قدم اول برای آزادسازی سهام عدالت این است که ابتدا متقاضی این موضوع را بررسی کند که آیا مشمول دریافت سهام عدالت می‌شود یا خیر. برای بررسی این موضوع باید به سامانه‌ی سهام عدالت مراجعه کرد. در قدم اول، پس از موافقت با مقررات سامانه، کاربر به صفحه‌ی بعدی منتقل می‌شود.
در این صفحه، پس از واردکردن کد ملی و کپچا، سابقه‌ی کاربر بررسی و مشخص می‌شود که کاربر مشمول دریافت سهام عدالت است یا خیر. در‌صورتی‌که مشمول دریافت بودید، باید سایر مراحل برای آزادسازی سهام عدالت خود را به‌صورت مستقیم طی کنید. در این زمینه، آموزشی در سامانه‌ی سهام عدالت قرار گرفته است.

ارزش سهام عدالت چقدر است؟

همان‌طورکه اشاره کردیم، سهام عدالت پرتفویی شامل ۴۹ شرکت است که ۳۶ شرکت در بورس حضور دارند و ۱۳ شرکت باقی‌مانده بورسی نیستند؛ از‌این‌رو، سهام‌داران نمی‌توانند هنوز درباره‌ی ۱۳ شرکت باقی‌مانده کنترلی داشته یا ازطریق سهام عدالت خود برای آن تصمیمی بگیرند. براساس اطلاعات پایگاه اطلاع‌رسانی سهام عدالت، ارزش کل شرکت‌های پرتفوی سهام عدالت تا ۲۴ اردیبهشت سال جاری، بیش از پنج‌میلیون‌میلیارد ریال است. گفتنی است هنوز مشخص نیست پس از آزادسازی سهام عدالت، سهام‌داران سهام چه شرکت‌هایی را به چه تعداد دراختیار خواهند داشت.
شرحبورسیغیربورسیکل شرکت‌ها
تعداد شرکت‌ها۳۶۱۳۴۹
ارزش مقطع واگذاری۲۳۰،۳۹۸۳۵،۹۶۵۲۶۶،۳۶۳
ارزش روز۵،۱۴۸،۳۳۸۳۵،۹۶۵۵،۱۸۴،۳۰۳
جدول اطلاعات مربوط به شرکت‌های پرتفوی سهام عدالت به‌روزرسانی در تاریخ ۱۳۹۹/۰۲/۲۴*اعداد به میلیارد ریال است.با حسابی سرانگشتی و با تقسیم ارزش پرتفوی سهام عدالت بر تعداد مشمولان در قید حیات که ۴۶/۵ میلیون نفر است، می‌توان به این نتیجه رسید که ارزش سبد سهام عدالت اختصاص‌یافته به هر شخص نزدیک به ۱۱۰ میلیون ریال یا ۱۱ میلیون تومان است.
 

آیا هنوز امکان ثبت‌نام سهام عدالت وجود دارد؟

پاسخ این پرسش منفی است و افراد نمی‌توانند برای دریافت سهام عدالت ثبت‌نام کنند. اگر به سامانه‌ی سهام عدالت متعلق به سازمان خصوصی‌سازی مراجعه کنید، پیامی درباره‌ی نبود امکان ثبت‌نام جدید برای سهام عدالت مشاهده می‌کنید که حاوی هشداری درباره‌ی سودجویی برخی افراد نیز از این موضوع می‌شود.

پرسش‌های متداول

سهام عدالت چیست؟

سهام عدالت پرتفویی متشکل از سهام ۴۹ شرکت است که به‌منظور اجرای سیاست گسترش مالکیت عمومی با هدف افزایش عدالت اجتماعی در سال ۱۳۸۵ به ۶ دهک جامعه اختصاص یافت. براساس اطلاعات سامانه‌ی سهام عدالت، بیش از ۴۹ میلیون نفر مشمول این طرح بوده‌اند که در‌حال‌حاضر ۴۶/۵ میلیون نفر از مشمولان در قید حیات هستند.

آزادسازی سهام عدالت به چه معنی است؟

آزادسازی سهام عدالت که به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم قابل انجام است، کنترل سهام عدالت را به‌دست مالکان امکان‌پذیر می‌سازد. درصورت آزادسازی سهام عدالت به‌صورت مستقیم، مالک سهام می‌تواند سهام خود را در بازار بورس مدیریت و شخصا آن را خریدوفروش کند.

ارزش سهام عدالت چقدر است؟

سهام عدالت پرتفویی متشکل از ۴۹ شرکت است که ۳۶ شرکت از مجموع شرکت‌های موجود در سهام عدالت در بازار بورس عرضه شده و ۱۳ شرکت باقی مانده بورسی نیستند. سامانه‌ی سهام عدالت ارزش ۴۹ شرکت پرتفوی موجود در این سبد را ۵۰۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرده است. برآوردهای انجام‌شده نشان می‌دهد براساس آخرین شاخص بورس ایران، ارزش سهام عدالت واگذارشده به هر فرد مشمول، نزدیک به ۱۱ میلیون تومان است.

آزادسازی سهام عدالت تا چه زمانی ادامه دارد؟

براساس اطلاعات ارائه‌شده و فرصت یک‌ماهه‌ی سازمان خصوصی‌سازی، مشمولان تا هشتم خرداد فرصت دارند سهام عدالت خود را به‌صورت مستقیم آزاد کنند. علیرضا صالح، رئیس سازمان خصوصی‌سازی کشور اعلام کرده که زمان یک‌ماهه‌ی آزادسازی تمدید نخواهد شد.

منبع: زومیت
ارسال دیدگاه

نظر خود را با سایر مخاطبان ما به اشتراک بگذارید

عکس خوانده نمی‌شود
روزنامه اصفهان امروز پنج شنبه ۸ خرداد ۱۳۹۹، شماره 3800 ؛ 08 خرداد 1399
روزنامه اصفهان امروز پنج شنبه ۸ خرداد ۱۳۹۹
  • آخرین ها
  • پربحث ترین
  • پرمخاطب ترین