پای لنگ خرده‌فرهنگ‌های آپارتمان‌نشینی
0 -

پای لنگ خرده‌فرهنگ‌های آپارتمان‌نشینی

پای لنگ خرده‌فرهنگ‌های آپارتمان‌نشینی
24 شهریور 1398, 16:08 / کد خبر:75198
فرهنگ اصفهان به صورت سنتی، زندگی در خانه‌های حیاط دار را ترجیح می‌دهد

گرانی زمین و مسکن بسیاری از شهروندان اصفهانی را ناگزیر به زندگی در آپارتمان کرده و همین اجبار، یکی از دلایل اصلی ایجاد خشونت کلامی و رفتاری بین ساکنان محله‌های عمودی شهر شده است و اکنون با گذشت بیش از دو دهه از شکل‌گیری این سبک از زندگی مدرن، هنوز هم جای خالی رعایت حقوق و خرده‌فرهنگ آپارتمان‌نشینی در محله‌های عمودی یکی از کلانشهرهای بزرگ کشور احساس شود.

به گزارش ایسنا، سال‌هاست که با افزایش جمعیت و به دنبال آن کاهش قدرت خرید مردم، خانه‌های کوچک و بزرگ با حیاط‌های پردرخت، رفته‌رفته جای خود را به آپارتمان‌ها و آسمان‌خراش‌ها داده است و اکنون در بسیاری از محله‌های اصفهان نیز پنجره را که بازکنی، دیگر خبری از طبیعت زنده نیست و تا چشم کار می‌کند تنها منظره آپارتمان‌های کناری پیداست. زندگی در دنیای مدرن، سبک جدیدی از زندگی را به افراد تحمیل کرده که یکی از پر چالش ترین آنها، آپارتمان‌نشینی است که فرهنگ آن از دنیای مدرن وارد جامعه ما شده که هنوز الگوهای رفتاری بهره‌مندی از آن نهادینه نشده است.

گرانی زمین و خشونت‌های انتخاب اجباری

احسان آقا بابایی، عضو هیئت‌علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان اصطلاح فرهنگ آپارتمان‌نشینی را برای این واژه کلان و کلی دانست و اظهار کرد: واژه درست برای این موضوع، خرده‌فرهنگ آپارتمان‌نشینی است همان‌گونه که برای حاشیه‌نشینی یا رفتار جوانان نیز اصطلاح خرده‌فرهنگ کاربرد درست‌تری دارد. او بهترین زمان‌برای آموزش خرده‌فرهنگ آپارتمان‌نشینی را از دوران کودکی افراد دانست و گفت: هر شهروند باید از سال‌های اولیه عمر و هم‌زمان با زبان‌آموزی، یاد بگیرد که در قبال افرادی که در یک مجتمع با او زندگی می‌کنند، چه حقوقی دارد و چگونه باید رفتار کند به‌عبارت‌دیگر این خرده‌فرهنگ باید از دوران کودکی درونی شود. آقا بابایی با بیان اینکه پدیده آپارتمان‌نشینی چند سال قبل از انقلاب برای بخش‌های محدودی از جامعه آغاز شد، افزود: بعد از انقلاب و از اواخر دهه 70 و بویژه در دو دهه گذشته این پدیده رشد سریعی گرفت و بسیاری از خانواده‌ها به دلیل کمبود فضا و گرانی زمین، ناچار شدند به جای زندگی در خانه‌های افقی، در خانه‌های عمودی زندگی کنند. این جامعه‌شناس نخستین دلیل مشکلات آپارتمان‌نشینان را ناآشنایی افراد با قواعد و قوانین این سبک از زندگی عنوان کرد و گفت: بیشتر افرادی که تشکیل خانواده می‌دهند و زندگی آپارتمانی را انتخاب می‌کنند، کودکی و دوران رشد خود را در خانه‌های ویلایی گذرانده‌اند و وقتی در سنین بالاتر وارد محله‌های عمودی می‌شوند، از چهارچوب‌های رفتاری آن بی‌خبرند.

در آرزوی خانه‌های ویلایی

او با اشاره به اینکه خرده‌فرهنگ آپارتمان‌نشینی حتی به نسل بعد نیز درست آموزش داده نمی‌شود، افزود: نسل بعد نیز شاهد چالش‌ها و معضلات خانواده خود با همسایگان هستند و فرصت آشنایی با اصول و قوانین خرده‌فرهنگ آپارتمان‌نشینی را ندارند، به همین دلیل ممکن است نسل بعد و حتی نسل‌های بعد از ما نیز با معضلات زندگی آپارتمان‌نشینی دست‌به‌گریبان شوند. آقا بابایی درباره ویژگی‌های زندگی آپارتمان‌نشینی در فرهنگ اصفهان، توضیح داد: فرهنگ اصفهان به صورت سنتی، زندگی در خانه‌های حیاط دار را ترجیح می‌دهد، چراکه این خانه‌ها برای بچه‌ها و بزرگ‌ترها آزادی بیشتری فراهم می‌کند، اما مسئله تورم و گرانی مسکن باعث می‌شود نتوانند به این آرزو دست یابند و همواره این احساس را دارند که با زندگی در آپارتمان، در یک قوطی کبریت گرفتار شده‌اند. او، تحمیلی و اجباری بودن زندگی آپارتمان‌نشینی را یکی از دلایل اصلی ایجاد خشونت برای ساکنان محله‌های عمودی دانست و تأکید کرد: این سرخوردگی خود را در خشونت‌های رفتاری یا کلامی در روابط با همسایگان نشان می‌دهد و علاوه بر آن، خرده‌فرهنگ آپارتمان‌نشینی که زاییده زندگی در یک دنیای مدرن است با زندگی سنتی اصفهانی‌ها که عادت به رفت‌وآمدهای خانوادگی بسیار و رفتارهایی مانند بلند صحبت کردن و ... دارند، همخوانی ندارد و اگر از این افراد نظرسنجی شود، به‌طور حتم 90 درصد آپارتمان‌نشینان می‌گویند که اگر هزینه خرید خانه ویلایی و حیاط دار را داشتند، در آپارتمان زندگی نمی‌کردند.


بیشتر افرادی که تشکیل خانواده می‌دهند و زندگی آپارتمانی را انتخاب می‌کنند، کودکی و دوران رشد خود را در خانه‌های ویلایی گذرانده‌اند و وقتی در سنین بالاتر وارد محله‌های عمودی می‌شوند، از چهارچوب‌های رفتاری آن بی‌خبرند.


مشکلی که یک‌شبه حل نخواهد شد

عضو هیئت‌علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان در پاسخ به اینکه آیا برای کشمکش همیشگی شهروندان آپارتمان‌نشین بر سر پرداخت حق شارژ یا انتخاب جای پارک و غیره می‌توان نقطه پایانی ترسیم کرد؟ گفت: هیچ مشکلی بدون راه‌حل نیست، اما حل تعارض در بین افرادی که با خرده‌فرهنگ آپارتمان‌نشینی درگیر هستند کاری بلندمدت و زمان‌بر است و یک‌شبه به نتیجه نخواهد رسید، برای این منظور باید به کودکان در مهدهای کودک و مدارس آموخت که چگونه باید قوانین و مقررات زندگی آپارتمان‌نشینی و مدرن را رعایت کنند تا خود و دیگر شهروندان که در محله‌های عمودی زندگی می‌کنند، کمتر دچار چالش شوند. رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان نیز با اشاره به رشد شتابان شهرنشینی به خبرنگار ایسنا، گفت: زمانی بود شهرها در گستره افقی رشد می‌کردند و هر کس، کنار دیگری خانه‌ای می‌ساخت، اما از زمانی با غلبه ظرفیت‌ها و محدودیت‌های اقلیمی بر مکان، شهرها دیگر نمی‌توانستند از عهده پذیرش جمعیت جدید تازه برآیند و به همین دلیل مردم مجبور شدند خانه‌هایشان را روی‌هم بسازند و ارتفاع شکل گرفت.

برنامه‌های آموزشی برای محله‌های عمودی

احمد رضایی شکل‌گیری محله‌های عمودی در شهر را نیازمند برنامه‌های جدید برای ارائه خدمات شهری به آنها دانست و افزود: تا پیش از این 50 تا 100 خانه دور هم جمع می‌شدند و یک محله را تشکیل می‌دادند، اما اکنون مجتمع‌های آپارتمانی به صورت عمودی ساخته‌شده و بیش از 200 تا 300 خانوار را در خود جا داده‌اند که اینها نشان‌دهنده ظرفیت بیشتر محله‌های جدید و آپارتمانی نسبت به بافت قدیم است. او فرهنگ آپارتمان‌نشینی را سلسله قوانین و مقررات زندگی در آپارتمان‌ها و مجتمع‌های مسکونی تعریف کرد و گفت: وقتی مردم از سبک زندگی قدیم وارد آپارتمان می‌شوند باید این قوانین و مقررات جدید را رعایت کنند تا بتوانند در کنار شهروندان دیگر با آرامش زندگی کنند. او با اشاره به طراحی برنامه‌های فرهنگی برای محله‌های عمودی در اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری، ادامه داد: برنامه‌هایی که برای چنین محله‌هایی تدوین‌شده از دو دیدگاه کلی به موضوع نگریسته است. نخست کلونی‌ها و تجمع جمعیت شهروندانی که نیاز به برنامه‌های ویژه فرهنگی و شهروندی دارند و دومین محور درباره قوانین و مقرراتی است که آپارتمان‌نشینان باید از آنها آگاه باشند تا هم رعایت کنند و هم از پایمال شدن حقوقشان توسط افراد دیگر جلوگیری کنند.

جای خالی مرجعی برای رسیدگی به مشکلات

این کارشناس فرهنگی از اجرای دو دسته برنامه فرهنگ شهروندی در محله‌های عمودی خبر داد و گفت: یک دسته، برنامه‌هایی که همه شهروندان باید از آنها باخبر باشند مانند موضوعاتی که به آتش‌نشانی، فضای سبز، راهنمایی و رانندگی، ایمنی و اورژانس مربوط می‌شود و دسته دوم نیازها، درباره حقوق شهروندانی است که در آپارتمان زندگی می‌کنند که در این بخش کارگاه‌ها و جلسات ویژه‌ای برای آپارتمان‌نشینان برگزار می‌کنیم تا از حقوق خود و همسایگانشان باخبر شوند. رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان ادامه داد: از اول تابستان امسال تاکنون بیش از 64 برنامه با موضوع فرهنگ آپارتمان‌نشینی در محله‌های عمودی شهر اجراشده و شهروندان نیز از این برنامه‌ها بسیار استقبال کرده‌اند. او با اشاره به اینکه هنوز جای خالی فرهنگ آپارتمان‌نشینی در محله‌های عمودی اصفهان احساس می‌شود، گفت: درباره اینکه چه کسی باید عهده‌دار رسیدگی به مشکلات آپارتمان‌نشینان باشد، هنوز جای اختلاف است و نیاز به مرکز مشاوره‌ای برای ساکنان آپارتمان‌های کوچک و بزرگ شهر که ساکنان آنها با یکدیگر دچار اختلاف هستند، به‌شدت احساس می‌شود، البته در حال حاضر این افراد امکان مراجعه به شوراهای حل اختلاف و پیگیری شکایت خود را دارند، اما بسیاری از آپارتمان‌نشینان نمی‌دانند که در صورت نادیده گرفتن حقوق همسایه‌ها، امکان شکایت و پیگیری برای آنها وجود دارد.

ارسال دیدگاه

نظر خود را با سایر مخاطبان ما به اشتراک بگذارید

عکس خوانده نمی شود
روزنامه اصفهان امروز پنج شنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۸، شماره 3635 ؛ 25 مهر 1398
روزنامه اصفهان امروز پنج شنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۸
  • آخرین ها
  • پربحث ترین
  • پرمخاطب ترین