کاهش اعتماد اجتماعی با گسترش خشونت در جامعه
0 -

کاهش اعتماد اجتماعی با گسترش خشونت در جامعه

کاهش اعتماد اجتماعی با گسترش خشونت در جامعه
25 شهریور 1398, 16:17 / کد خبر:75241
شماری از کارشناسان اجتماعی و روان‌شناختی بر تربیت صحیح خانوادگی، ارتقاء سلامت روانی، وضع شماری از قوانین و مقررات در این زمینه، حمایت از حقوق انسانی و توجه به خواست و نیازهای فردی به‌منظور کاهش خشونت و پرخاشگری در جامعه تأکید کردند.
کاهش خشونت در هر کشور به‌عنوان یکی از آسیب‌های اجتماعی که سبب تضییع سرمایه‌های ملی است؛ بی‌تردید از مهمترین اهداف به شمار می‌رود. پرخاشگری و نزاع‌های خیابانی که با هر یک از فشارهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی در سطح فردی و اجتماعی تشدید می‌شود و سلامت روانی جوامع را تهدید می‌کند، به اعتقاد بسیاری از کارشناسان اجتماعی از طریق آگاه‌سازی جامعه و وضع برخی از قوانین و مقررات در این زمینه قابل سازمان‌دهی است. بر اساس آمار سازمان پزشکی قانونی کشور؛ شمار مراجعه‌کنندگان نزاع در جامعه در ۴ ماه نخست سال ۱۳۹۸ برابر با ۲۱۵ هزار و ۶۴۳ نفر برآورد شده است؛ که از این تعداد ۶۹ هزار و ۷۷۴ نفر را مردان و ۱۴۵ هزار و ۸۶۹ نفر را زنان تشکیل می‌دهند؛ بر اساس این آمار همچنین شمار نزاع در پایتخت برابر با ۳۶ هزار و ۱۸۲ نفر است. بر اساس آمار سازمان پزشکی قانونی کشور؛ شمار مراجعه‌کنندگان نزاع در جامعه در ۴ ماه نخست سال ۱۳۹۸ برابر با ۲۱۵ هزار و ۶۴۳ نفر برآورد شده است؛ که از این تعداد ۶۹ هزار و ۷۷۴ نفر را مردان و ۱۴۵ هزار و ۸۶۹ نفر را زنان تشکیل می‌دهند؛ بر اساس این آمار همچنین شمار نزاع در پایتخت برابر با ۳۶ هزار و ۱۸۲ نفر است. به‌منظور کاهش و رفع این آسیب در برخی از استان‌های کشور نیز از جمله بوشهر و ایلام طرح پیشگیری از خشونت با هدف شناسایی علل مؤثر بر این پدیده و همچنین جلوگیری از اختلال در نظم عمومی تدوین شده است. مرضیه ابراهیمی، تحلیل‌گر مسائل اجتماعی در این رابطه به خبرنگار گروه اجتماعی ایرنا گفت: خشونت در حقیقت یک نوع آسیب‌رسانی عمدی به هنگام افزایش فشارهای اجتماعی است که جنبه‌های متعدد جسمی، روحی، روانی و اجتماعی را در برمی‌گیرد. او افزود: مؤلفه‌های متعددی در گسترش آسیب اجتماعی خشونت ایفای نقش می‌کند؛ بسیاری از صاحب‌نظران خشونت را محصول شرایط نامساعد اقتصادی عنوان می‌کنند. این مهم بر اساس تجربه بسیاری از کشورها نباید به‌طور تک‌بعدی (تک علتی) بررسی شود؛ چراکه در بسیاری از مواقع باوجود شرایط اقتصادی مساعد نیز نرخ‌های قابل‌توجهی از خشونت در جامعه دیده می‌شود. ابراهیمی تصریح کرد: یکی از مهمترین عوامل مؤثر در گسترش خشونت (نزاع‌های خیابانی) عوامل روحی - روانی و برخی از اختلال‌های روانی است؛ اگرچه این مؤلفه نیز بی‌تردید تحت تأثیر مسائل اجتماعی است. به‌عنوان‌مثال خشونت در محیط خانواده و همچنین فقدان فرهنگ تعامل و گفت‌وگو تاب‌آوری اجتماعی را کاهش می‌دهد و درنتیجه این امر خشونت اجتماعی افزایش می‌یابد. به عقیده او؛ دنیای امروز نیازمند کسب مهارت‌های زندگی از جمله حل مسئله و کنترل خشم به جهت کاهش خشونت است. ناهنجاری‌های اجتماعی به مانند قوانین و هنجارهای اجتماعی قابل یادگیری است؛ درنتیجه این مهم بسیاری از خشونت‌ها، نزاع و پرخاشگری‌ها به دلیل مشاهده این کنش در روند جامعه‌پذیری در نهادهای اجتماعی است. به گفته ابراهیمی درواقع بروز خشونت در دوران جامعه‌پذیری سبب بازتولید این رفتار در جامعه در سال‌های آتی می‌شود. او افزود: در برخی از مواقع نیز افراد به‌منظور دستیابی به اهداف موردنظر راهی جز بروز خشونت نمی‌یابند؛ بر این اساس در حوزه تعارضات میان فردی، باید بر مهارت‌های حل مسئله و یادگیری این مهم در جامعه تأکید کرد. : قوانین و مقررات جوامع و ضمانت اجرای آنها نیز در کاهش و رفع این آسیب تأثیرگذار است؛ چراکه اگر قوانین کشور از حقوق افراد حمایت و افراد اطمینان یابند که حقوق آنها ضایع نمی‌شود؛ یا در صورت تخطی از هنجارهای اجتماعی مجازات می‌شوند؛ به‌طور حتم به خشونت متوسل نمی‌شوند.

خشونت؛ آسیب حیاتی سرکوب نیاز

این جامعه‌شناس در ادامه به عوارض این آسیب اشاره کرد و گفت: گسترش خشونت در یک جامعه سرمایه‌های اجتماعی و همچنین سلامت روانی را کاهش می‌دهد. ظرفیت‌های ارتباطی مؤثر و تحقق اهداف متعالی در یک جامعه خشن تضییع می‌شود و نیروی انسانی برای دستیابی به اهداف از راهکارهای غیر مشروع (غیرمقبول) استفاده می‌کند. ابراهیمی یادآور شد: این امر همچنین سبب کاهش اعتماد اجتماعی و سوء‌ظن در کشور می‌شود؛ نیروی انسانی در منافع مشترک با یکدیگر مشارکت نمی‌کنند و درنتیجه این امر جامعه منسج شکل نمی‌گیرد.
به گفته این کارشناس اجتماعی در یک جامعه غیر منسجم رفتارها غیرقابل‌پیش‌بینی است و هر یک از افراد جامعه علیه دیگری اقدام می‌کند انجام پژوهش‌های منظم و مستمر کیفی و همچنین برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری در این رابطه را از راهکارهای اساسی به‌منظور کاهش و رفع این آسیب اجتماعی عنوان کرد و گفت: آگاهی بخشی به کنشگران اجتماعی به‌منظور حل چالش‌ها؛ کاهش مؤلفه‌های خشونت؛ رفع بی‌تفاوتی‌های اجتماعی و فرهنگ‌سازی در این خصوص از دیگر عوامل مؤثر در کاهش خشونت و نزاع‌های اجتماعی است. بنفشه مهاجرانی یک کارشناس روان‌شناسی نیز خشونت را یک نوع هیجان ویران گر تلقی کرد و گفت: یکی از اساسی‌ترین دلایل بروز خشونت در هر جامعه عدم تحقق خواست‌ها و نیازهای فردی و اجتماعی است. او با اشاره به این مهم که بی‌توجهی نسبت به مسائل جمعی نیز یک نوع خشونت است؛ افزود: با سرکوب نیازها، خشونت یک اهرم به‌منظور دستیابی به اهداف تلقی می‌شود. به‌عبارت‌دیگر؛ افراد با بروز پرخاشگری احساس به استیفای حقوق پیدا می‌کنند. تربیت خانوادگی نیز در بروز این خشونت تأثیرگذار است. درگیری‌های شخصی والدین و رهاسازی فرزندان سبب سرکوب نیازهای کودکان، نوجوانان و جوانان و این امر موجب بروز پرخاشگری و خشونت در سال‌های می‌شود. مهاجرانی افزود: حضور افراد پرخاشگر در جامعه بی‌تردید سبب آسیب‌های اجتماعی بسیاری نظیر درگیری‌های فیزیکی؛ قتل؛ اعتیاد می‌شود. خشونت باید به‌طور سازنده مورد بهره‌برداری قرار گیرد. تربیت صحیح فرزندان؛ بهره‌گیری از فرهنگ تعامل و گفت‌وگو، آموزش چگونگی رفتار در مقابله با خشونتگران از طریق کارگاه‌های آموزشی، دفترچه‌های راهنما، فیلم‌های سینمایی، سریال در کاهش خشونت و پرخاشگری مؤثر است.

خشونت؛ یک ناسلامتی روانی

سید یعقوب موسوی، تحلیل‌گر مسائل اجتماعی نیز خشونت را یک ناسلامتی روانی عنوان کرد و گفت: سرکوب خواست‌ها، آرمان و آرزوهای فردی در هر جامعه سبب بروز خشونت می‌شود. به‌عبارت‌دیگر اگر دستیابی به نیازها از طریق راهکارهای قانونی و مشروع محقق نشود؛ بی‌تردید جامعه برای دستیابی بدان به پرخاشگری و خشونت متوسل می‌شود. به عقیده موسوی این آسیب اجتماعی (خشونت) در سطح فردی و اجتماعی کشور را از دستیابی به اهداف متعالی دور می‌سازد. این آسیب دستاورد دنیای مدرن است. خشونت و پرخاشگری در دهه‌های پیشین نیز مشاهده می‌شد؛ اما توسعه و گسترش آن در سال‌های گذشته کارکرد دنیای مدرن محسوب می‌شود. این جامعه‌شناس با اشاره به فرهنگ‌سازی در این زمینه یادآور شد: فقدان صددرصدی خشونت در جوامع یک امر آرمانی به شمار می‌رود؛ اما به‌طور حتم با فرهنگ‌سازی در این زمینه باید در جهت کاهش این مهم قدم برداشت.
ارسال دیدگاه

نظر خود را با سایر مخاطبان ما به اشتراک بگذارید

عکس خوانده نمی شود
روزنامه اصفهان امروز پنج شنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۸، شماره 3635 ؛ 25 مهر 1398
روزنامه اصفهان امروز پنج شنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۸
  • آخرین ها
  • پربحث ترین
  • پرمخاطب ترین