بررسی تقویم پرحادثه سومین ماه سال؛ از اعیاد بزرگ اسلامی تا روزهای مقاومت ملی
تقویم کامل خرداد ۱۴۰۵؛ تلاقی استثنایی اعیاد قربان و غدیر با تعطیلات نیمه خرداد
خرداد ۱۴۰۵ با ترکیبی بیسابقه از مناسبتهای ملی و اعیاد بزرگ اسلامی، یکی از پرتراکمترین ماههای تقویم خورشیدی است. تقارن عید سعید قربان و غدیر خم با روزهای نیمه خرداد، ساختار تعطیلات این ماه را متمایز کرده و فرصتهای ویژهای برای برنامهریزیهای کلان اداری، فرهنگی و مذهبی فراهم آورده است.
تقویم سومین ماه از فصل بهار در سال ۱۴۰۵ خورشیدی، حامل مجموعهای متراکم و کمنظیر از رویدادهای سرنوشتساز تاریخی، اعیاد بزرگ مذهبی و مناسبتهای مهم جهانی است. بررسی دقیق روزشمار خرداد ماه نشان میدهد که چرخش ماههای قمری و تلاقی آنها با تقویم هجری شمسی در این سال، آرایشی استثنایی از تعطیلات رسمی و مناسبتها را رقم زده است. همزمانی عید سعید قربان و عید غدیر خم با روزهای منتهی به نیمه خرداد، علاوه بر افزایش روزهای تعطیل، وزن مذهبی و ملی این ماه را به شکل چشمگیری ارتقا داده است. این فشردگی و تنوع مناسبتی، خرداد ۱۴۰۵ را به کانون توجه برنامهریزان دستگاههای اجرایی، فعالان اقتصادی و رسانهها برای تنظیم برنامههای پایان فصل بهار تبدیل کرده است.
تلاقی مناسبتهای ملی و اعیاد بزرگ اسلامی در خرداد ۱۴۰۵
یکی از مهمترین ویژگیهای تقویم خرداد ماه در سال ۱۴۰۵، قرارگیری دو عید بزرگ شیعیان یعنی عید قربان و عید غدیر خم در این ماه است. بر اساس محاسبات تقویم قمری، روز ششم خرداد ماه مصادف با دهم ذیالحجه و عید سعید قربان خواهد بود که به عنوان نخستین تعطیلی رسمی این ماه ثبت شده است.
اما اوج این تلاقیهای تقویمی در نیمه خرداد ماه رخ میدهد؛ جایی که روزهای چهاردهم و پانزدهم خرداد، که به صورت سنتی یادآور رحلت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و قیام تاریخی ۱۵ خرداد هستند، با مناسبتهای دیگری گره خوردهاند. در رویدادی کمنظیر، روز پانزدهم خرداد مصادف با هجدهم ذیالحجه و عید سعید غدیر خم است. این همزمانی یک مناسبت ملی-تاریخی با بزرگترین عید مذهبی شیعیان، شرایط ویژهای را برای برگزاری مراسمهای گرامیداشت و جشنهای مذهبی در سراسر کشور ایجاد میکند.
در جدول زیر، ترکیب دقیق تعطیلات رسمی این ماه آورده شده است:
| تاریخ | عنوان مناسبت | وضعیت |
|
۶ خرداد (۱۰ ذیالحجه) |
عید قربان | تعطیل رسمی |
| ۱۴ خرداد | رحلت امام خمینی |
تعطیل رسمی |
|
۱۵ خرداد (۱۸ ذیالحجه) |
قیام ۱۵ خرداد عید غدیر خم |
تعطیل رسمی |
روزشمار مقاومت، ایثار و رویدادهای سرنوشتساز تاریخی
روز سوم خرداد به عنوان نماد فتح خرمشهر در عملیات بیتالمقدس و روز «مقاومت، ایثار و پیروزی»، است. پس از آن نیز چهارم خرداد به نام روز دزفول و روز «مقاومت و پایداری» نامگذاری شده است.
همچنین در این ماه تقارنهای تاریخی تلخی نیز ثبت شده است. دوم خرداد یادآور حادثه فروریختن ساختمان متروپل در آبادان و سی و یکم خرداد سالروز زلزله ویرانگر رودبار و منجیل در سال ۱۳۶۹ است؛ از سوی دیگر، مناسبتهای مذهبی غیرتعطیل مانند شهادت امام محمد باقر (ع) در چهارم خرداد، روز عرفه در ششم خرداد و ولادت امامان همام، امام هادی (ع) و امام موسی کاظم (ع) در دوازدهم و هفدهم خرداد، ابعاد معنوی این ماه را گستردهتر کرده است.
| تاریخ خرداد ماه | عنوان رویداد تاریخی/مذهبی | محوریت مناسبت |
| ۳ خرداد | فتح خرمشهر در عملیات بیتالمقدس | نظامی و ملی |
| ۴ خرداد | روز دزفول / شهادت امام محمد باقر (ع) | ملی و مذهبی |
| ۳۱ خرداد | سالروز زلزله رودبار و منجیل | مدیریت بحران |
تقویم جهانی و توجه به چالشهای زیستمحیطی و اجتماعی
خرداد ۱۴۰۵ در عرصه بینالمللی نیز حامل پیامها و روزهای مهمی است که لزوم همگامی با استانداردهای جهانی را برجسته میسازد. تقارن نیمه خرداد (۵ ژوئن) با روز جهانی محیط زیست، فرصتی مهم برای بازبینی سیاستهای مرتبط با حفظ منابع طبیعی کشور است. در کنار آن، ۲۷ خرداد ماه مصادف با روز جهانی بیابانزدایی است که با توجه به شرایط اقلیمی ایران، از اهمیت راهبردی بالایی برخوردار است.
علاوه بر مباحث زیستمحیطی، روزهای مرتبط با سلامت و حقوق اجتماعی نیز در این ماه به چشم میخورند. دهم خرداد (روز جهانی بدون دخانیات)، بیست و دوم خرداد (روز جهانی مبارزه با کار کودکان) و بیست و چهارم خرداد (روز جهانی اهدای خون)، همگی بسترهایی برای افزایش آگاهی عمومی و مسئولیتپذیری اجتماعی هستند. همچنین گرامیداشت روز ملی گل و گیاه در ۲۵ خرداد و روز جهانی صنایع دستی در ۲۰ خرداد، نشاندهنده ظرفیتهای فرهنگی و اقتصادی این ماه در تقویم رسمی کشور است.
| تاریخ | مناسبت جهانی | حوزه مرتبط |
|
۱۵ خرداد (۵ ژوئن) |
روز جهانی محیط زیست |
محیط زیست |
|
۲۲ خرداد (۱۲ ژوئن) |
روز جهانی مبارزه با کار کودکان |
حقوق اجتماعی |
|
۲۴ خرداد (۱۴ ژوئن) |
روز جهانی اهدای خون |
سلامت و بهداشت |
