برزخی به نام کمبود دارو
در حال حاضر داروهای بیماران سرطان، کودکان، آسم، بیماریهای قلبی، ناباروری و تالاسمی بیشترین میزان کمبود در مراکز درمانی کشور را دارند. وضعیتی که بیشاز پیش متأثر از مثلث تحریمهای بینالمللی برای تبادلات بانکی، تبعات اجرای قانون هدفمندی یارانه و تأثیرات قیمتی آن و نوسانات نرخ ارز در کشور است.
- کمبود داروهای درمان بیش فعالی کودکان در داروخانهها
- کمبود داروی بیماران آسم
- کمبود داروهای ناباروری و تحت پوشش نبودن بسیاری از این داروها
- کمبود داروی بیماریهای قلبی و عروقی و عوارض مشابه داخلی
- به دنبال داروهای شیمیدرمانی در شهرهای مختلف یا خارج از کشور
- موجودی دارو در داروخانههای خصوصی با داروخانههای دولتی فرق میکند
- داروهای اعصاب و روان در صدر کمبودها
- افزایش قیمت داروها و کمبود داروهای درمان ناباروری در داروخانههای کشور
به گزارش خبرنگار ایمنا، دارو یکی از کالاهای پرمصرف ضروری در کشور است که کمبود و نوسان قیمت آن میتواند بیماران را با چالشهای جدی مواجه کند، این روزها اگر گذرتان به داروخانهها افتاده باشد، تقریباً یک یا دو قلم داروی نوشته شده در نسخه موجود نیست و زمانی که قیمت داروهای تجویز شده را هم میگویند، شاهد تعجب و واکنشهای متفاوت افراد هستیم، گاهی برخی افراد از متصدی داروخانه میخواهند تا تعدادی از داروها را از لیست نسخه آنها خارج کند یا نمونه مشابه داخلی آن را به آنها پیشنهاد دهد.
کمبود اقلام دارویی یکی از مشکلاتی است که امروز بیماران با آن دست و پنجه نرم میکنند، این کمبودها و گرانی شامل اقلام پزشکی و دارویی پرمصرف مانند انسولین و سرنگ تا داروهای بیماران تنفسی، ناباروری و صعبالعلاج میشود، بیماران بسیاری با کمبود و گرانی اقلام دارویی مواجه هستند که مسئولان متولی این حوزه باید در اسرع وقت چارهای برای حل این مشکلات پیدا کنند.
کمبود داروهای درمان بیش فعالی کودکان در داروخانهها
محمد از شهرستان تیران و کرون به همراه همسر و دو فرزندش برای تهیه دارو آمده و منتظر رسیدن نوبتش برای تهیه دارو در داروخانه است، صف انتظار هم طولانی است و تمام امید او پیدا کردن داروی موردنظرش در این داروخانه است.
او با اشاره به اینکه پسر هشتسالهاش دچار بیماری بیش فعالی است، میگوید: بنابر تجویز پزشک پسرم باید قرص «ریتالین» مصرف کند اما این قرص به دلیل اعتیادی که ایجاد میکند، تنها در برخی از داروخانههای دولتی با نسخه و تائید پزشک معتمد به فروش میرسد و بیش از شش ماه است این قرص در داروخانهها کمیاب شده است.
محمد ادامه میدهد: پزشک در ماه برای پسرم ۲۰ عدد قرص تجویز کرده است اما داروخانه با هزار خواهش و تمنا تنها ۱۰ عدد میدهد، البته داروخانه تقصیر ندارد زیرا با کمبود شدید این قرص مواجه است. وقتی فرزندم این قرص را مصرف نمیکند ناآرامیهایش بیشتر و باعث میشود که به خاطر این بیش فعالی هم خودش هم دیگران اذیت شوند.
کمبود داروی بیماران آسم
به گوشه دیگر سالن نگاه میکنم، پیرزنی با قد خمیده و چهره فرتوت با یک پوشه سبز منتظر است که برای تحویل دارو نوبتش شود، این پیرزن در صف انتظار میگوید: به مسئولان بگویید این سامانه ۱۹۰ که راهاندازی کردند، بسیار مشکل دارد و باید بیش از یک ساعت پشت خط ماند تا اپراتور پاسخ دهد.
از او درباره بیماریاش میپرسم، در پاسخ اسپری آبیرنگ خود را به من نشان میدهد و میگوید: دیگر نفسی برایم نمانده است، من بیماری آسم مزمن دارم، بیشتر از شش ماه است این اسپریها سخت پیدا میشود، مجبورم برای اینکه این اسپریها را پیدا کنم هر هفته حداقل یکبار سری به این داروخانه بزنم تا بتوانم داروهایم را تحویل بگیرم.
کمبود داروهای ناباروری و تحت پوشش نبودن بسیاری از این داروها
مرد و زن جوانی بیرون فضای داروخانه ایستادهاند و با حسرت به بازی دو کودک در بیرون فضای داروخانه نگاه میکنند، از آنها دلیل مراجعهشان را میپرسم مرد، میگوید: یک گزارش از کمبود داروهای ناباروری تهیه کنید، من و همسرم دیگر توان جستوجو در داروخانهها را نداریم، بیشتر داروهای ناباروری در داروخانهها موجود نیست.
وی ادامه میدهد: بیش از یکسال از کمیاب شدن داروهای درمان ناباروری میگذرد، علاوه بر آن تحت پوشش بیمه نبودن این داروها هم مشکل دیگری است بهعنوان نمونه قرص و آمپولی که قبل از عید هزینه آن برای من حدود ۸۰۰ هزار تومان بود امروز به مرز دو میلیون تومان رسیده است، من یک کارگر با حقوق اندک چگونه هزینه خرید این دارو را پرداخت کنم، بسیاری از زوجها بهخاطر درمان ناباروری بهغیر از هزینه بالای داروها با مشکل کمبود دارو مواجه هستند.
کمبود داروی بیماریهای قلبی و عروقی و عوارض مشابه داخلی
خانمی که نسخه پدر بیمارش را در دست دارد، میگوید: بسیاری از بیماران قلب و عروقی با مشکل کمبود دارو مواجه هستند بهعنوان نمونه پدرم قرصی را برای جلوگیری از سکته قلبی باید هر روز مصرف کند اما متأسفانه این قرص نسبت به ماههای گذشته در داروخانهها بسیار کم و تقاضای آن زیاد شده است، مجبورم بخشی از قرصها را از داروخانه و مابقی آن را از بازار سیاه با قیمت بالا تهیه کنم.
وی میافزاید: نمونه ایرانی این قرص موجود است اما پدرم با مصرف آن عوارض شدیدی همچون خارش، دست درد و سرگیجه پیدا میکند، به همین خاطر مجبور هستیم نمونه خارج این دارو را تهیه کنیم. در کنار آن پدرم دارای کبد چرب است و مجبور است قرصهایی همچون «آتورواستاتین»، «لیورگل ۱۴۰» مصرف کند اما این داروها با وجود اینکه ساخت کشور خودمان و در بازار موجود هستند، بیمه به آن تعلق نمیگیرد و قیمت بسیار بالایی دارند.
به دنبال داروهای شیمیدرمانی در شهرهای مختلف یا خارج از کشور
کوروش که بهتازگی پدرش مبتلابه سرطان شده است، میگوید: دیگر خسته شدهام از بس به دنبال داروهای شیمیدرمانی پدرم داروخانههای تهران، اصفهان را جستوجو کردم. هزینه بالای درمان بیماری سرطان به کنار، کمبود دارو هم باعث شده که همراهان و خود بیمار با فشار روانی بسیار بالایی روبهرو شوند. بسیاری از داروهای سرطان پدرم مشابه ایرانی ندارد و یا اگر داشته باشد پزشک شیمیدرمانی توصیه میکند که برای درمان از نمونه خارجی استفاده کنند به همین جهت مجبور هستیم این داروها را از بازار آزاد تهیه کنیم و یا رابطی در خارج از کشور برای خرید این داروها پیدا کنیم.
وی ادامه میدهد: هماکنون داروهای بیماران سرطانی همچون «آلبومین»، «لوموستین»، «سیتارابین»، «دوکسوروبیسین» در داروخانهها بسیار کمیاب شده است و یا اگر موجود باشد بهطور محدود به فروش میرسد که در کنار آن افزایش چند برابری قیمت این داروها را باید درنظر گرفت. خود بیمار سرطانی امیدش برای ادامه حیات بسیار ضعیف شده است و این کمبود دارو بر روحیه و امید بیمار تأثیرات منفی زیادی دارد.
موجودی دارو در داروخانههای خصوصی با داروخانههای دولتی فرق میکند
الهام فیروزنیا، مسئول فنی یک داروخانه در شهر اصفهان به خبرنگار ایمنا، میگوید: موجودی دارو در داروخانههای خصوصی با داروخانههای دولتی فرق میکند، موجودی دارو بسیاری از داروخانههای خصوصی نسبت به داروخانههای دولتی بسیار کم است. بسیاری از داروخانههای خصوصی مشکل در تأمین برخی داروها مانند داروهای درمان ناباروری دارند، بهعنوان نمونه آمپول « HCG» یک داروی پرکاربرد برای درمان ناباروری است و اکثر پزشکان زنان و زایمان برای درمان این دارو را تجویز میکنند اما به دلیل اینکه این دارو حدود دو تا سه ماه تولید و توزیع نشده است در داروخانهها موجود نیست.
وی میافزاید: در بسیاری از داروها همچون «انسولین» که برای درمان بیماران دیابتی نقش حیاتی دارد، با کمبود روبهرو نیستیم اما در مقابل داروهای بیماران تنفسی همچون «اسپری سروتاید ۲۵۰» که درگذشته با کمبود شدید آن مواجه بودیم، هماکنون موجود ولی قیمت آن بهطور نجومی افزایش یافته است و تحت پوشش بیمه نیست.
مسئول فنی داروخانه فیروزنیا تصریح میکند: بسیاری از داروها همچون داروهای بیماری پوکی استخوان، برخی داروهای بیماریهای قلبی و عروقی مانند «قرص پلاویکس»، «قرص زیلت» برای بیمار ضروری است اما نهتنها در داروخانههای خصوصی بلکه در داروخانههای دولتی هم موجود نیست و اگر موجود باشند تحت پوشش بیمه نیست. «آمپول فرینجکت» دارویی است که افراد دارای کمخونی شدید هفتهای یکبار حداقل به مدت سه تا چهار ماه باید تزریق کنند اما این دارو هم در داروخانههای خصوصی موجود نیست و تنها داروخانههای دولتی این آمپول را بهاندازه محدود دارند.
وی اضافه میکند: برای برخی داروها که در داروخانهها موجود نیست هم بازار سیاه وجود دارد، بهعنوان نمونه آمپول «دپو مدرول» ساخت خارج که ارتوپد برای درمان بیماری مفصلی استفاده میکند، در داروخانهها یک تا دو عدد از این آمپول وجود دارد اما در بازار سیاه این دارو با دو تا سه برابر قیمت یافت میشود. مشکل کمبود این داروها به شرکتهای توزیع دارو ربط دارد و نظارت بر توزیع این داروها توسط شرکتهای توزیع ضعیف است.
داروهای اعصاب و روان در صدر کمبودها
مسعود شریفی، مسئول فنی داروخانه گلدیس به خبرنگار ایمنا، میگوید: هر روز چند قلم دارو در داروخانهها موجود نیست و حتی بسیاری از داروهای عادی در داروخانههای خصوصی کمیاب است بهعنوان نمونه قرص «ترازوسین» که برای درمان علائم بزرگی پروستات (هیپرپلازی خوشخیم پروستات یا BPH) در مردان استفاده میشود، هماکنون در داروخانههای خصوصی موجود نیست.
وی ادامه میدهد: بیشتر داروهای بیماری قلبی در داروخانهها موجود است اما در مقابل بسیاری از داروهای اعصاب و روان مانند قرص «الانزاپین» که جزو مهمترین داروهای این بیماری است برخی از واحدهای آن در داروخانهها موجود نیست. زمانی داروی اعصاب «تری فلوپرازین» در داروخانهها موجود نبود و امروز آمپولهای آن در داروخانه موجود نیست این داروها برای بیماران حاد اعصاب و روان بوده و نیاز است که بیماران این داروها را مصرف کنند اما این روزها با کمبود داروهای حیاتی بیماری اعصاب و روان در داروخانهها مواجه هستیم.
مسئول فنی داروخانه گلدیس با بیان اینکه داروخانهها اغلب دارویهای نسخه بیماران را ندارند، میافزاید: خوشبختانه سیستم بیمهای جدید بهگونهای شده است که بیمار میتواند در صورت نبود برخی داروهای نسخه خود مقدار موجود را در یک داروخانه و مابقی را از داروخانه دیگری تهیه کند اما با این روند مشکل کمبود دارو بهویژه داروهای اساسی در کشور حل نمیشود. در حوزه بیماریهای کودکان هم داروهای بیشفعالی همچون قرص «ریتالین» در داروخانهها موجود نیست.
وی با اشاره به وجود بازار سیاه در حوزه دارو، میگوید: تا زمانی که کرونا در کشور ما شدت داشت، داروهای این بیماری بهویژه آمپولهای تزریقی در داروخانهها کمبود داشت و هماکنون هم داروهای بیماری خاص بهویژه داروهای بیماران سرطانی با کمبود در داروخانهها روبهرو است. خوشبختانه با راهاندازی «سامانه ۱۹۰» بیمار میتواند دارویی موردنظر را در داروخانههایی که آن دارو را موجود دارند، پیدا کند.
افزایش قیمت داروها و کمبود داروهای درمان ناباروری در داروخانههای کشور
مجتبی عبدلی، مسئول فنی یک داروخانه در شاهینشهر در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، اظهار میکند: داروخانهها به دو بخش شهری و تحت نظر دانشگاه داروسازی تقسیم میشوند. داروخانههای شهری دارای داروی معمول و داروخانههای تحت نظر دانشگاه داروسازی همچون «داروخانه سجاد» مقابل بیمارستان خورشید دارای داروهای بیماریهای خاص هستند. در مدت ۱۵ سال فعالیت داروخانه شهرآرا، تمام داروها معمول که نیاز یک داروخانه شهری است، کامل نبوده است و با کمبود برخی از داروها مواجه بودیم.
وی میافزاید: در زمستان سال گذشته همزمان با پیک ششم کرونا با کمبود شدید تعدادی از داروها مواجه بودیم بهعنوانمثال قرص «پردنیزولون ۵۰ میلیگرم» در داروخانهها کممصرف است اما در پیک ششم کرونا این دارو بسیار حیاتی شد و در داروخانههای استان اصفهان هم موجود نبود اما حالا که پیک کرونا فروکش کرده و این دارو کمتر تقاضا دارد، در داروخانهها یافت میشود.
مسئول فنی داروخانه شهرآرای شاهینشهر تصریح میکند: درحال حاضر داروخانهها شهری با کمبود تعدادی از داروهای بیماری پروستات مواجه هستند که مهمترین آن کپسول «پروترال تامسولوسین» است. علاوه بر آن در داروخانهها یک سری داروهای بیماریهای اعصاب و روان مانند کپسول «ریواستیگمین»، قرص «ممانتین» و یا قرص «فنی توئین کامپاند» موجود نیست و یا اندک است.
وی با اشاره به کمبود دارو در حوزه بیماری کودکان، اضافه میکند: قرص «فنوباربیتال» در دستهبندی داروهای اعصاب و روان قرار میگیرد که برای درمان تشنج کودکان استفاده میشود و این دارو هماکنون در بیشتر داروخانهها موجود نیست. درحال حاضر داروخانهها با کمبود اسپریهای تنفسی روبهرو هستند که این دارو برای درمان بیماریهای آسم کاربرد دارد و به دلیل کمبود این اسپریها قیمت آنها از ۱۰۰ هزار تومان به ۴۰۰ هزار تومان افزایش پیدا کرده است.
عبدلی در مورد افزایش قیمت داروها، میگوید: در سال گذشته داروها در کشور با افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی روبهرو بوده است، بهعنوان نمونه قرص «ناپروکسن» که در دوران پیک کرونا پرمصرف بود درگذشته قیمت هر ورق آن چهار هزار تومان بود ولی هماکنون قیمت آن به ۲۱ هزار تومان افزایش پیدا کرده است اما در مقابل برخی داروها همچون «انسولین» هماکنون قیمت آن نسبت به گذشته کاهش داشته است. یکی از بیماریهایی که بیشتر داروهای آن فاقد پوشش بیمه پایه است و با افزایش نسبی قیمت روبهرو بوده، داروهای درمان ناباروری است و درحال حاضر برخی داروهای این بیماران همچون آمپول «HCG» در داروخانهها شهری با کمبود مواجه است.
«گفتنی است خبرنگار ایمنا، با وجود پیگیریها و مراجعات مکرر، نتوانست مصاحبهای با مسئولان فنی داروخانههای دولتی شهر اصفهان که محل فروش داروهای بیماریهای خاص و صعب العلاج است، داشته باشد.»