مبتلایان به بیماریهای گوارشی میتوانند روزهبگیرند؟
بسیاری از افراد به دلیل اندکی مشکلات گوارشی، از روزه گرفتن اجتناب میكنند، درحالیکه با رعایت چند نكته تغذیهای میتوان این عوارض را به حداقل خود رساند. البته در این میان هستند بیمارانی که نباید روزهبگیرند.
لادن سلطانی - بسیاری از افراد به دلیل اندکی مشکلات گوارشی، از روزه گرفتن اجتناب میكنند، درحالیکه با رعایت چند نكته تغذیهای میتوان این عوارض را به حداقل خود رساند. البته در این میان هستند بیمارانی که نباید روزهبگیرند. اینکه بیماران گوارشی چه نکاتی را باید در ایام ماه رمضان رعایت کنند که بیماریشان تشدید نشود و اینکه چه افرادی نمیتوانند روزهبگیرند گفتگویی با دکتر محسن شریفی، فوق تخصص گوارش ترتیب دادم که در ادامه میخوانید:
* روزهداری در چه صورت مشکلات گوارشی ایجاد میکند؟
روزهداری كه در آن افراد ساعتها از خوردن و آشامیدن امتناع میورزند موجب میشود تا اول قندهاي ساده اضافي و سپس چربیهای اضافي ذخیرهشده در كبد بسوزد و اين کاملاً در سلامت فرد مؤثر است ولي افرادي كه بیماریهای حاد گوارشي دارند و حال باید روزه طولانیمدت بگیرند میتواند مضر باشد و منجر به تحليل عضلاني شود.
* آیا افرادی که به ورم معده مبتلا هستند میتوانند روزهبگیرند ؟ چه نکاتی را باید رعایت کنند؟
افراد مبتلابه ورم معده در صورت عدم وجود بيماري حاد گوارشي میتوانند روزهبگیرند منوط به اينكه تغييراتي را در شيوه زندگي داشته باشند. البته توجه به نكات زير ضروري است:
1/در وعده افطار با آب ولرم يا چاي کمرنگ و خرماي بدون پوست افطار خود را باز كنند و چند لقمه از غذاي ساده ميل كنند. خوردن آب سرد زياد ، نوشیدنیهای گازدار و غذاهاي چرب ورم معده را تشديد خواهد كرد. بهتر است وعدهغذای افطار دوقسمتی بوده و پس از ١-٢ ساعت از افطار كردن غذایی با حجم كم ميل کنند.
2/از مصرف مايعات بين غذا و مصرف ميوه بلافاصله بعد از غذا خودداري كنند.
3/ حبوبات را ٢٤ ساعت قبل از مصرف خيسانده و از مصرف غذاها و شیرینیهای بسيار چرب و شيرين مثل زولبيا باميه خودداري نمایند.
4/ در وعده سحري نيز غذاي چرب ميل نشود و بلافاصله بعد از صرف غذا نخوابند.
* روزهداری برای افرادی که به کولیت عصبی مبتلا هستند مضر است؟
خير. معمولاً بيماران مبتلا به كوليت عصبي میتوانند روزه خود را بگيرند. در اين بيماري سطح اندورفینها ( مرفين داخلي بدن) در طول روزهداری افزایشیافته و علائم بيمار تخفيف مییابد.
* چه بیماران گوارشی نباید روزهبگیرند؟
افرادی که این بیماریها را دارند نباید روزه بگیرند:
1/خونریزیهای حاد دستگاه گوارش فوقاني و تحتاني
2/ زخمهای حاد دستگاه گوارش( معده واثني عشر)
3/ كوليت هاي زخم فعال و خونريزی
4/ سرطانهای تازه تشخيص دادهشده دستگاه گوارش فوقاني و تحتاني
5/ هپاتیتهای كبدي
6/ نارسائیهای مزمن كبدي يا سيروز پيشرفته
* در مورد زمان مصرف دارو در ماه رمضان بر ای بیماران گوارشی توضیح دهید.
اگر در اين موارد مصرف داروها منوط به فاصله منظم زماني باشد كه پزشك دستور آن را داده است بيمار نبايد روزه بگيرد ولي در خيلي از موارد میتوان مصرف داروها را به وعده سحر و افطار موكول کرد و روزه گرفت.
* چه کنیم که در وعده سحر یا افطار دچار سوزش معده نشویم؟
افرادي كه دچار سوزش معده هستند بهتر از قبل از خوردن سحري و افطار از داروهاي كاهنده اسيد استفاده کرده و بهترين نكته در بهداشت غذايي آن است كه غذا را کمحجم مصرف کنند. بين غذا مايعات ننوشند. غذای چرب نخورند و پس از صرف غذا تا دو ساعت نخوابند و از استعمال دخانيات بپرهيزند.
* اگر فردی برخی اوقات دچار سوزش یا درد معده میشود و با خوردن قرص کلیدونیوم درد تسکین مییابد آیا روزه ممکن است موجب تشدید درد شود؟
سوزش يا درد معده به دليل ريفلاكس يا برگشت اسيد معده به مري است و این افراد بايد قبل از خوردن سحري از داروهايي همچون امپرازول استفاده كنند. مصرف كليدونيوم همچون مسكن عمل کرده و توصیه به مصرف درازمدت نمیشود.
* درمجموع همه افراد چه نکاتی را باید در وعدههای سحر و افطار رعایت کنند تا به مشکلات گوارشی مبتلا نشوند؟
توصيه میشود با توجه به ساعات طولاني روزهداری و گرماي فصل حداقل ٨-١١ ليوان آب و مايعات بين افطار و سحر مصرف شود . هدف آن است كه در ماه مبارك رمضان حداقل ٢٠ در صد كالري دريافتي كاهش و بهجای آن فيبرها( میوهها و سبزیها) افزايش داده شود تا سلامتي جسم در طول سال تضمين گردد . پرخوری ، مصرف غذاهاي چرب و پركالري و خوابيدن بعد از غذا کاملاً عكس عمل كرده و سلامت فرد را به مخاطره میاندازد .
* بیماران گوارشی که روزه میگیرند اگر به میگرن مبتلا باشند تا چند درصد این عارضه تشدید میشود؟
در مواردي كه ميگرن بيمار تحت كنترل است با مصرف داروها در سحر و افطار و پرهيز گرماي شديد و بیآبی بدن و خستگي مفرط روزهداری بلامانع است. اين افراد از مصرف غذاهاي تندوتیز و پر ادويه و فست فودها بايد بپرهيزند. در خيلي از موارد علیرغم رعايت موارد فوق سردردهای شديد روزانه بيمار را ناتوان میسازد كه در اين موارد روزهداری جايز نيست.