اصفهان را حفظ کنیم
چیزی که موجب شده تا هنگام صحبت از اصفهان بتوانیم به نام شهر خودمان فخر بفروشیم و آن را بهعنوان یک شهر فرهنگی مطرح کنیم حاصل از پیشینه فرهنگی و هنری اصفهان است. اگر مکاتب فکری، معماری اعجابانگیز و هنرهای سنتی که در اصفهان وجود داشتهاند را اکنون نداشتیم،
محمد احتشامی - چیزی که موجب شده تا هنگام صحبت از اصفهان بتوانیم به نام شهر خودمان فخر بفروشیم و آن را بهعنوان یک شهر فرهنگی مطرح کنیم حاصل از پیشینه فرهنگی و هنری اصفهان است. اگر مکاتب فکری، معماری اعجابانگیز و هنرهای سنتی که در اصفهان وجود داشتهاند را اکنون نداشتیم، هویت شهرمان بهگونهای نبود که در محافل بهعنوان نصف جهان از ما نام ببرند. آنچه ارزش به اصفهان داد حاصل تلاش هنرمندان و فعالان فرهنگی بود که در طول تاریخ برخی بانام و آوازه و برخی در گمنامی توانستهاند، اصفهان را بهعنوان شهری فرهنگی و هنری به جهانیان نشان دهند، اما اکنون دیگر دل بستن صرف به آنچه درگذشته رخداده را نمیتوان شاهدی بر نشان و نام شهر خود دانست. گرچه شناخت، احیا و بازسازی و بازاندیشی به آنچه در گذشته اصفهان مطرح بوده از لوازمی است که باید حتماً رعایت شود که ازجمله آنها میتوان به تلاشهایی که در سالهای اخیر برای حفظ هنرهای سنتی اسلامی رو به فراموشی انجام شد یا همایشهایی که در راستای شناخت گذشته اصفهان همچون تاریخ و مکتب فلسفی اصفهان توسط دانشگاهیان صورت گرفت، اشاره کرد. در بسیاری از مواقع نیز به دنبال گذشته ازدسترفته خود بودیم چنانکه همچنان مکتب کمدی اصفهان را در تئاتر میجوییم و از چیزهای دیگری درصحنه ادبیات صحبت میکنیم که داشتیم و اکنون نیست و برای از دست دادنشان غبطه میخوریم. تمامی کسانی که در این راستا تلاش میکنند تا اصفهان گذشته را بشناسانند و نقش آن را در پیشانی تاریخ حفظ کنند، قابلاحترام و اهمیت بسیار است؛ اما صرفاً نباید کار این گروه را در هویتیابی اصفهان مهم تلقی کرد بلکه باید به افرادی که در پی نوآوری و فعالیتهای هنری و فرهنگی با رسانههای جدید و فناوریهای جدید و همچنین استفاده از سبکهای نوین در عرصههای گوناگون فرهنگی و هنری هستند نیز بسیار توجه داشت. هرکسی که اکنون به کار فرهنگی و هنری در اصفهان مشغول است در راستای هویتیابی شهر و درخشش بیشتر آن در عرصه ملی و جهانی تلاش میکنند. چه آنهایی که در تئاتر سبکی نو درمیاندازند و اقداماتی که تالار هنر انجام داد همچون رپرتوار تجربه را میتوان یکی از گامهای خوب آن دانست. چه فعالان سینمایی که اکنون با بازگشت جشنواره فیلم کوتاه و نوجوان دوباره به فعالیت میپردازند و این جشنواره دوباره با رونقی دیگر جزئی از هویت اصفهان میشود و چه آنهایی که در عرصه کتاب و رسانه کار میکنند تا غنای فرهنگی شهر را ارتقا دهند. نکته مهم لزوم حمایت با مشارکت اجتماعی از فعالان فرهنگی است. صرفاً تماشاچی بودن و نگاه کردن به فعالیت آنها و از سر رضایت سری تکان دادن برای هنر اصفهان کافی نیست. دیگر اینجا حوزهای نیست که بگوییم فقط باید مسئولان وارد شوند و فقط آنها باید حمایت کنند و فقط آنها باید بار فرهنگ را بر دوش بگیرند. درست است که باید دولت نیز در این زمینه عملکرد مثبت داشته باشد اما این فرهنگ و عملکرد ما بهعنوان شهروند است که باید با مشارکت و حمایت از عرصههای فرهنگی و هنری بتوانیم شهرمان را ارتقا دهیم. اگر حمایتهای شهروندی نباشد، نمیتوان انتظار داشت که هنر خودبهخود رشد کند. علاوه بر رویکرد خنثی و مشارکتکننده در این زمینه باید به یک آسیب مهم نیز پرداخت و آن مشارکت منفی یا تخریبگر که متأسفانه بهعنوان یک معضل و اخلاق نادرست در جامعه خود را نشان میدهد. حاد بودن این مسئله را از چند سال قبل در فضای مجازی در حملاتی که به صفحات هنرمندان یا شخصیتهای رسانهای انجام شد، میتوانستیم درک کنیم. کسانی هم که این کار را میکنند برای خود شاید دلایلی دارند که شاید در حملهای که در شبکههای اجتماعی در همین روزهای اخیر در مورد برنامه زنده رود به دلیل حضور مهرداد میناوند انجام گرفت قابلدرک باشد که شاید حس ناسیونالیستی و تعصب بر روی اصفهان و تیمهای اصفهانی دلیل آن بود. بااینحال باید این نکته را دانست که اگر سپاهان متعلق به اصفهان است، برنامه زنده رود هم نشانهای از اصفهان است. زنده رود را هم باید بهعنوان یکی از برنامههایی دانست که موفق عمل کرده و اکنون شناختهشده است. زنده رود را میتوان از برنامههای متفاوت رسانهای و فرهنگی در اصفهان دانست که در سال جاری با رویکردهای خلاقانهای که در پیشگرفته به دنبال افزایش کیفیت برنامه خود است. رادیو زنده رود و تلاش عوامل این برنامه در ماه مبارک رمضان را نیز باید قدر دانست. متأسفانه هجمه و توهین به یکی از فعالیتهای فرهنگی شهر مضرترین کار ممکن است برای ناامید کردن فعالان فرهنگی و هنری که رمق کار از آنها گرفته شود. اگر اصفهان را دوست داریم باید از برنامههای فرهنگی و هنری آن حمایت کنیم. چنانکه تخریب این برنامهها و فعالیتها به دلیل حس شهردوستی و احساسات شهری دقیقاً تخریب خود شهرمان است. امید است که همه ما مصداق این شعر نباشیم که «یکی بر سر شاخ بن میبرید».