آغاز تاریخ مسلمانان از محرمالحرام شکل گرفت
روایت است که شانزدهم هجری همزمان با هجرت پیامبر اکرم (ص)، تاریخ برای مسلمانان رقم خورد و محرم نخستین ماه این تاریخ را شکل داد.
به گزارش خبرنگار ایمنا، تاریخ برای مسلمان از زمان خلافت خلیفه دوم مسلمین و با مشورت حضرت علی ( ع) آغاز و جنگ و ترک مخاصمه از سوی اعراب در پیش از اسلام حرام شمرده شد و به همین خاطر ماه محرم در تاریخ ثبت شد.
محرمالحرام نخستین ماه سالشمار هجری قمری است و از ماههای ارزشمند هجری قمری محسوب میشود و در شمار ماههای حرام است و در مکتب تشیع یادآور نهضت حضرت سیدالشهدا ( ع) و حماسه جاودان کربلاست و با برگزاری مراسمهای نذری، روضه و عزاداری به اهمیت بسیار این ماه و ارزشمندی اقدامات حضرت حسین بن علی ( ع) ویاران باوفای ایشان تأکید میکنند. روز اول محرم نیز یکی از روزهای مقدس است که آداب و نماز خاصی دارد.
این ماه، یادآور دلاورمردیهای یاران باوفای اباعبدالله الحسین ( ع) ، فداکاریهای زینب کبری ( س) ، حضرت سجاد ( ع) و همه اسرای کاروان امام حسین ( ع) است. این ماه، یادآور خطبهها و شعارهای آگاهیبخش سالار شهیدان، نطق آتشین حضرت زینب ( س) و خطابه غرّای زینالعابدین ( ع) است. همچنین این ماه، یادآور استقامت حبیب بن مظاهر و شهادت عون و جعفر است.
دهه اول محرم بهعناوینمختلف نامگذاری شده است که به ترتیب شامل روضه مسلم بن عقیل، ورود به کربلا، روضه رقیه دختر امام حسین ( ع) ، فرزندان حضرت زینب ( س) ، یا حر بن یزید ریاحی، یا طفلان مسلم یا برخی از اصحاب معروف مثل حبیب بن مظاهر، زهیر، عبدالله بن حسن یا اصحاب امام حسین ( ع) ، قاسم بن حسن، علیاصغر و در برخی مناطق حضرت ابوالفضل، علیاکبر، روز نهم تاسوعا است و روضه حضرت ابوالفضل ( ع) (عباس بن علی) خوانده میشود و در شب آخر و روز دهم روز عاشورا که روضههای مربوط به شخص امام حسین ( ع) خوانده میشود.
و شام غریبان، روضه حضرت زینب ( ع) . بهطورمعمول در مراسم شام غریبان چراغها را خاموش میکنند و با نور اندکی مثل نور شمع عزاداری میکنند. در برخی مناطق دستههای عزادار، عَلَم و کتل برنمیدارند و زنجیر و سینه نمیزنند.
اعمال ماه محرم از شب و روز اول ماه محرم تا روز دهم، روز عاشورا به دو بخش اعمال خاص و اعمال روزها تقسیم میشود که در این دهه روایتهای مختلفی برای روز اول، سوم، نهم و شب عاشورا داریم که در این مقاله بهطور مختصر توضیح داده خواهد شد.
اعمال ماه محرم در دهه اول
نماز و اعمال شب و روز اول محرم
اوّل: صد رکعت در هر رکعت حمد و توحید بخواند.
دوّم: دو رکعت در رکعت اوّل حمد و انعام و در دوّم حمد و یَّس .
سوّم: دو رکعت در هر رکعت حمد و یازده «قُل هُوَاللّهُ اَحَدٌ در روایت است از حضرت رسول صَلَّی اللَّهِ عَلِیهِ وَاله » که هر که در این شب این دو رکعت نماز را بجا آورد و صبحش را که اوّل سال است روزه بدارد مثل کسی است که تمام سال را مُداومت به خیر کرده و در آن سال محفوظ باشد و اگر بمیرد به بهشت برود.
و نیز سیّد برای هلال این ماه دعاء مبسوطی ذکر فرموده و اگر ممکن شود احیا بدارد این شب را به دعا و نماز و خواندن قرآن روز اول.
اعمال ماه محرم در روز سوم
روز سوّم روزی است که حضرت یوسف علیهالسلام از زندان بیرون شده هر که آن روز را روزه دارد آسان فرماید حقتعالی بر او کارهای مشکل را و برطرف کند از او اندوه را و در روایت نبوی صَلَّی اللَّهِ عَلِیهِ وَاله است که دعایش مستجاب شود.
اعمال روز تاسوعا ماه محرم
روز نهم روز تاسوعا است از حضرت صادق علیهالسلام روایت است که فرمود تاسوعا روزی بود که جناب امام حسین علیهالسلام و اصحابش را در کربلا محاصره کردند و سپاه شام بر قتال آن حضرت اجتماع کردند و ابن مرجانه و عُمر سعد خوشحال شدند به سبب کثرت سپاه و بسیاری لشکر که برای آنها جمع شده بود و جناب امام حسین علیهالسلام و اصحابش را ضعیف شمردند و یقین کردند که یاوری از برای آن حضرت نخواهد آمد و اهل عراق او را مدد نخواهند نمود پس فرمود پدرم فدای آن ضعیف غریب.
روایتشده: مستحب است تمام ماه را روزه بگیرد. و در مورد روزه روز تاسوعا و عاشورا روایت مخصوص داریم اما احتیاط این است که روز عاشورا را روزه نگیرد ولی از خوردن و آشامیدن تا عصر خودداری نماید و آنگاه چیزی بخورد یا بیاشامد به جهت اینکه امام حسین علیهالسلام ویاران حضرت در عصر از غصههای این دنیای پست رهایی یافتند و در هنگام عصر سعادتمند شده و به مطلوب خود که عبارت بود از دیدار خداوند بزرگ، رسیدند. و شاید به همین جهت است که دوستان عزادار آن حضرت علیهالسلام در عصر این روز غم و غصه آنها کاهش پیداکرده و از بین میرود.