تفاوت از زمین تا آسمان است
جهش علم در نیمه دوم قرن بیستم و به ویژه در سالهای آغازین قرن بیست و یکم آنچنان پرسرعت بوده است که نمیتوان مقیاسی برای آن پیدا کرد. مجسم کنید از سال 2001 تا امروز میزان جهش و تحولات IT چگونه بوده است!
حسن روانشید/ جهش علم در نیمه دوم قرن بیستم و به ویژه در سالهای آغازین قرن بیست و یکم آنچنان پرسرعت بوده است که نمیتوان مقیاسی برای آن پیدا کرد. مجسم کنید از سال 2001 تا امروز میزان جهش و تحولات IT چگونه بوده است! شاید نشود این دوران 16 ساله را با تمام قرون گذشته پیرامون علم ارتباطات مقایسه کرد، حتی دانشمندان و نخبگان این فنون نیز هنوز قادر نیستند خودشان را با آن وفق دهند. دهکده جهانی آنقدر کوچکشده که فاصلههای چند هزار کیلومتری را میتوان در صدم ثانیه طی کرد و اطلاعات خود را با دقیقترین و سریعترین روشها انتقال داد. بنابراین دیگر به نخبهترین مغزها نیز فرصت داده نمیشود تا دادهها را تجزیهوتحلیل کرده و درصدد اصلاح و بهینهسازی آنها برآیند که اندیشه خام آنها در گوشهای از این دهکده آرامآرام به عینیت رسیده و بر صفحات مانیتورها میدرخشد! این ادارهکنندگان و صاحبان مغزهای مستعد فرزندان و نوادگان همان کسانی هستند که روزگاری برایشان تصمیم میگرفتند و برای مثال شش ماه از آنها فرصت میخواستند تا کاری برایشان دستوپا کرده و راهی برای ادامه زندگی جلوی پایشان بگذارند و امروز در کمترین زمان و حتی دهم ثانیه نرمافزاری را پیشنهاد میکنند که میتواند جهان را متحول سازد و هزاران شغل تازه ایجاد کند! اما معلوم نیست تکلیف نسلهای اولی که در بحبوحه این جهش متولدشده و امروز لقب فرهیختگان را به خود اختصاص دادهاند چیست که از خواندن الفبای این تحول نیز عاجزند، آنها درحالیکه بینای بصیرتها هستند اما کور جهشها شدهاند و خود را در مقابل آن عاجز میدانند و نمیتوانند چراغی فرا راه نسلهای تازه برای فرار از سیاهچالهای این مرحله باشند، بهناچار در جلسات مشاوره سکوت اختیار کرده و سعی میکنند به جای تدریس، فراگیری را پیشه خود سازند زیرا این کودکان، نوجوانان و جوانان نهتنها نیازمند راهنمایی نیستند بلکه بهتنهایی استادانی هستند که میتوانند مدرسان خوب برای علوم تحول باشند درحالیکه هیچگونه ظرفیت خالی برای پذیرفتن واقعیات زندگی که تجربه نسلهای گذشته است در مخیله خود خالی نگذاشتهاند! یکی از همین فرهیختگان متبحر از جهش نسلها میگفت: امروز تصمیم اول و آخر را همین کودکان، نوجوانان و جوانان میگیرند و اولیای آنها باید چشم و گوش بسته آنها را بپذیرند درحالیکه سال 1341 زمانی که ششم ابتدایی را به پایان رساندم و مدیر مدرسه از ما خواست تا شش قطعه عکس برقی شش در چهار برای تکمیل پرونده و صدور مدرک به دفتر تحویل دهیم به سراغ مادرم رفتم تا مرا به عکاسخانه ببرد و با پرداخت 15 ریال عکسهای موردنیاز مدرسه از من گرفته شود. تأمین و پرداخت این مبلغ برای خانواده ما کمی مشکل بود چون پدرم در محلی که کار میکرد ماهانه 750 ریال دریافت می کرد این رقم معادل نصف دستمزد روزانه او میشد بنابراین ماجرا را با پدرم در میان گذاشت و از او خواست تا اجازه دهد از محل خرجی منزل این هزینه پرداخت شود. پدر فکری کرد و گفت: فردا روز جمعه است و حوض حسینیه محل هم مدتی است بیآب مانده و ته آن پر از جلبک شده است. پسرمان باید صبح زود به آنجا برود و حوض را حسابی شستشوی بدهد و با دلو از چاه آن آب بکشد و در منبع بریزد تا حوض پر شود و در مقابل 15 ریال برای تهیه عکس برقی از متولی حسینیه دریافت کند! شاید آن روز یکی از سختترین روزهای زندگی من بود که توانستم در سن 13 سالگی آن کار بزرگ جسمی را انجام دهم و نزدیک 14 ساعت به کار شستشو و پر کردن حوض حسینیه با 150 دلو آب که به کمک چرخ و طناب از چاه کشیدم بپردازم و پسازآن مدت سه روز از درد مفاصل و خستگی زمینگیر شوم اما این تجربه تلخ توانست از من مردی بسازد تا برای به دست آوردن موفقیت بیشتر تلاش کنم. امروز به کدامیک از فرزندان میتوان کاری را واگذار کرد تا در مقابل آن دستمزد بگیرند؟ اصولاً کدامیک از اولیاء نقش تعیین کنده از روش زندگی را دارند تا فرزندان آنها نیز به فراگیری و الگوبرداری پرداخته و بدانند مزد تنها در برابر کار به دست میآید؟ بهتر است به دنبال مقصر نگردیم و توپ این قضیه را به زمین دیگری نیندازیم که متهم واقعی خود ماییم.
ادامه دارد