مرد تحمل؛ مرد عاشق
به شکر آنکه شدی پیشوای گرم روان/ ز نقش پای، چراغی به راه ما بگذار! جناب جمال صدری، از فرهنگیان فرهیخته اصفهان هستند. ویژگی چندبعدی ایشان، موجب شده است که در بین همکاران یکسر و گردن بالاتر بایستند.
محسن سامع (پژوهشگر ادبی) / اصفهان امروز: به شکر آنکه شدی پیشوای گرم روان/ ز نقش پای، چراغی به راه ما بگذار!
جناب جمال صدری، از فرهنگیان فرهیخته اصفهان هستند. ویژگی چندبعدی ایشان، موجب شده است که در بین همکاران یکسر و گردن بالاتر بایستند.
آقای صدری، شخصیتی چندبعدی دارند که بنده فهرستوار بدان اشاره میکنم:
۱- معلمی وارسته و بیادعا
ایشان سالها سرگروه ادبیات بودهاند و گاهی که نقل خاطره میکنند، متوجه میشوم که با مدیریت و هنر خود چقدر خوب توانستهاند گروه بزرگ دبیران ادبیات را راهبری کنند بهگونهای که کمترین دلخوری برای همکاران پیش نیامده است.
همچنین در جایگاه تدریس، بادانش وسیع و احاطه مثالزدنی، طبعهای مختلف را از چشمه زلال ادب و فرهنگ این سرزمین سیراب کردهاند.
در بین همکاران، در طول همه سالهایی که افتخار دوستی با این دانشی مرد بزرگ را داشتهام، هیچگاه جز ذکر خیر نشنیدهام.بسیاری بیآنکه ایشان را دیده باشند، اویسیوار ارادت دارند!
به کسی جمال خود را ننمودهای و بینم/ همهجا، به هر زبانی، بود از تو گفتوگویی
۲-محققی جدی و پیگیر و خستگیناپذیر
حقیقتاً شیوه کار ایشان میتواند الگویی شایسته برای اهل تحقیق باشد. چه در تألیف کتاب و نوشتن مقاله و چه در جستوجوی مطلبی یا نکتهای مبهم در بحثهایی که پیش میآید.
از ایشان کتاب ارزنده «گویش مشکنان» در سلسله انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی چاپشده است که الحق کوششی ماندگار و تألیفی راهگشا برای آیندگانی ست که در این وادی راه خواهند پیمود.
کتاب دیگر ایشان «آهنگشناسی شعر پارسی» کتابی درخشان برای آیندگان و البته گروهی بیشتر از علاقهمندان به آهنگ(عروض) شعر؛ یعنی همه کسانی که بهنوعی با شعر سروکار دارند؛ مانند اهل موسیقی و بهویژه آواز و ... .
این کتاب محصول سالها دقت و نیازسنجی و ابداع و ابتکار جناب صدری ست برای ارائه راهی بسیار آسان و سریع و همهفهم در یادگیری آهنگ(عروض) شعر فارسی،
در این مجال کوتاه فرصت معرفی کتاب و تبیین جایگاه بسیار ارزشمندی که این کتاب ازنظر دقت علمی و نوآوری دارد، امکانپذیر نیست. اما ایماندارم که در آینده کسانی که متوجه ظرافت و دقت و ابتکار آقای صدری در این کتاب خواهند شد، هزاران آفرین و دستمریزاد به او خواهند گفت. فقط به این بسنده میکنم که کسانی که هیچ از عروض نمیدانند، در سه تا چهار جلسه با کمک این کتاب، با وزن شعر فارسی آشنا میشوند.
کتاب دیگر ایشان، «گلستان امروز» است. بازنویسی گلستان به زبان و بیان امروز. با جایگزین کردن بیشتر واژههای غریب و گاه ثقیل عربی و تمام اشعاری که به زبان تازی سروده شده است. بهزودی این کتاب چشمها را خواهد نواخت!
آقای صدری، جزو مؤلفان اصلی کتاب «ادبیات فارسی» دبیرستان (سال اول متوسطه) هستند به همراه دو استاد دیگر: استاد دکتر مهدی نوریان و آقای مسعود تاکی.
کتابی تازه با تنوع مطالب و جذابیتهای فراوان و شکوه فرهنگ ایرانی.
کتاب دیگر ایشان، (درک سخن) آشنایی دانشآموزان با تستهاییست که در چند سال اخیر بهعنوان تستهای مفهومی مطرحشده است. شیوهای ساده و همهفهم برای دانشآموزانی که برای کنکور آماده میشوند.
۳ -نگاه تازه به ادبیات
مواردی از این نگاه تازه را در مطالب شمارهی دو عرض کردم و نکتهای دیگر به آن میافزایم:
برای کسی به سن و سال جناب صدری و سابقهی زیادی که در تحصیل و تعلیم ادبیات کلاسیک دارد، پذیرفتن مقولههایی مانند شعر نیمایی و شعر سپید، سنگین است چه رسد به تحقیق و تفسیر این قالبهای تازه!
بیش از ده سال است که توفیق حضور در جلساتی را دارم که جناب صدری هم گل سرسبد آن جلسات هستند و با تیزبینی و دقت خاص خود ابهامها و پیچیدگیهای شعر شاملو را برطرف میکنند.
۴- نگاه ژرف کاو و دقیق در حوزهی لغتشناسی
به خاطر دارم که وقتی کتاب «در ژرفای واژهها» چاپ شد، ایشان در نقدی عالمانه بسیاری از نکتهها را به مؤلف کتاب یادآور شدند و البته بسیاری از ایرادها را هم بیان کردند و برای مؤلف فرستادند.
این نگاه، ادامهی همان نگاهی ست که در گویششناسی هم جلوه و جمال یافته بود.
۵- منضبط و مقیّد بودن
اعتراف میکنم که ایشان الگوی تمامعیاری برای همه میتوانند باشند در نظم و دقت و تعهدی که در قبال کارها و وعدههایشان دارند.
۶-شاعری خوشذوق و البته طنازی شیرینبیان
اگر ایشان شعر و بهویژه شعر طنز را بهصورت جدی دنبال کرده بودند، حتماً جایی و جایگاهی در اکنون شعر طنز داشتند. بیشتر سرودههایشان بهصورت تفنن در قالبهای مختلف، مجال جلوه و جمال یافته است.
و ۷- قلبی مهربان و تپنده با عشق.
عشقی بزرگ به میهن و زبان فارسی.
همین عشق، او را بهجای مرد مصاف، مرد تحمل و بردباری کرده است:
مرد مصاف در همهجا یافت میشود/ در هیچ عرصه مرد تحمل ندیدهام
و باز به قول شاعر:
چون سرو در مقام رضا ایستادهام/ آسودهخاطرم ز بهار و خزان خویش
استاد بزرگوار مرا به خاطر جسارت و زبان ناتوانم در بیان مراتب فضل ایشان، خواهند بخشید.
برای وجود عزیزشان تندرستی و شوق مستمر آموختن آرزو میکنم!