زنان؛ تولیدکنندگان اصلی صنایع دستی
در طول تاریخ ایران، زنان تولیدکنندگان اصلی صنایع دستی بودهاند و تعداد زنانی که به تولید صنایع دستی مشغول بوده و هستند به مراتب از تعداد مردان بیشتر است.
به گزارش از خبر گزاری ایرنا در سال گذشته نسبت تولید صنایع دستی در ایران توسط زنان 85 درصد بیشتر از آقایان بودهاست و دلیل آن را میتوان ظرافت و همچنین علاقهی بانوان به هنر و فرهنگ دانست. در این مقاله قرار است در مورد صنایع دستی و همچنین صنایع دستی تولید شده توسط بانوان در ایران صحبت کنیم. پس اگر شما نیز به این مباحث علاقمند هستید و دوست دارید تا در مورد آن بدانید، پیشنهاد میکنیم که تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
تاریخچهی صنایع دستی در ایران
ایران را میتوان یکی از قطبهای اصلی تولید صنایع دستی در آسیا دانست که دارای سابقهی روشن و درخشانی در این زمینه است. دلیل آن نیز علاقه و عشق و هنر ایرانیان و همچنین ابتکار و خلاقیتی است که همیشه با خود به همراه داشتند و سبب به وجود آمدن، چنین محصولات ارزشمندی شدهاست. با توجه به مطالعاتی که انجام شدهاست اولین صنایع دستی تولید شده در ایران به عصر حجر باز میگردد و با ساخت سازههای سفالی شروع شده که از آن برای پخت و طبخ غذا استفاده میکردند. این روند در دوران و سالهای متوالی ادامه داشته تا در نهایت در دوران هخامنشیان به اوج خود رسیده است و آثار ارزشمندی تولید شده است که هم اکنون بسیاری از آنها در موزههای ایران و جهان نگهداری میشود و برای بازدید در معرض دید عموم قرار میدهند.
ظروف سفالی تولید شده توسط بانوان
شاید جالب است بدانید که در گذشته ای نه چندان دور به صنایع دستی صنایع مستظرفه میگفتند. زنان هم به خاطر تبحر خاص در خلق تولیدات ظریف، بیشتر به سراغ این گونه هنرها گرایش داشتند و علاقه داشتند تا در این حیطه فعالیت کنند. هرچند در بسیاری از شاخه های صنایع دستی مانند ساخت ظروف سفالی و ظروف مسی هم زنان و هم مردان اشتغال دارند ولی برخی از آن ها کاملا زنانه هستند. از جمله این هنرها می توان به سوزن دوزیها و رو دوزی های مناطق گوناگون ایران اشاره کرد. با این حال بانوان در اوایل پیدایش صنایع دستی تا به امروز که نقش و رنگ و بویی تازه گرفتهاست، همواره حضور پررنگی داشتهاند و در پیشرفت و موفقیت این صنعت نقش بزرگی را برعهده داشتند.
نقش زنان در تولید صنایع دستی در ایران
اگر نگاهی به جامعهی صنعتگرانی که در حوزهی صنایع دستی فعالیت میکنند، داشته باشیم متوجه خواهیم شد که زنان هنوز هم حضور بهسزایی در این صنعت دارند. شاید در بسیاری از مکانها نامی از زنان برده نشود اما همانطور که گفتیم قسمت اصلی و بخش بزرگی از تولیدات انواع بافت و رو دوزیها با دستان ظرافت بانوان انجام میشود. البته بخش از صنایع دستی نیز هستند که نیاز ظرافت و خلاقیت ندارند مانند تولید سفال و یا چوب که بیشتر در با نام مردان شناخته میشود اما شاید برایتان جالب باشد که بدانید زنان در این زمینه نیز فعالیت دارند.
سوزن دوزی و رو دوزی توسط بانوان
البته معمولا کارگاههای تولید صنایع دستی با نام صاحبان آنها که بیشتر آقایان هستند، شناخته میشود و زمانی که سری به این کارگاهها میزنید خواهید دید بیشتر افرادی که مشغول لعاب زنی و مینا کاری هستند بانوان میباشند. البته در همین بین اضافه کنیم که خرید بشقاب مینا کاری شده توسط بانوان یکی از وسایل زیبایی است که میتوانید خریداری کرده و در منزل خود استفاده کنید.
تولید و بافت فرش توسط بانوان
صنایع دستی مکمل کشاورزی برای بانوان
بخش قابل توجهی از محصولات صنایع دستی در خانه ها تولید می شود. این تولیدات در زمان های فراغت بانوان از کار منزل، نبود کارهای فصلی کشاورزی و در کنار سایر مسئولیت های آن ها انجام می شود. این کار در بسیاری موارد کمک به اقتصاد خانوار و ایجاد معیشت مکمل بوده است. ولی امروزه با وجود خشکسالی های پی در پی و کم رونقی دامداری در بعضی از خانوارها به درآمد اصلی تبدیل شده است و بسیاری از زنان خانوادهها خصوصا در روستا و شهرستانها در زمینهی تولید صنایع دستی فعالیت میکنند و به این شغل روی آوردهاند.
فرش بافی و تولید صنایع دستی توسط بانوان
همین نکته مهم که روستاییان دانستهاند که تولید صنایع دستی راه گریزی است برای عبور از مشکلات اقتصادی است، موجب شده تا از خانههای خود خارج شده و گروهها و تعاونی هایی را تشکیل دهند و سعی در تجاری سازی تولیداتشان کنند. این کار فایده های زیادی دارد که مهمترین آن توانمند شدن بانوان از نظر اقتصادی و اجتماعی است. فعالان این حوزه با فروش مستقیم و بدون واسطه صنایع دستی همچون آرانیک اقدامات اجرایی متنوعی در این زمینه داشته اند.
وقتی زنان در قالب گروه هایی رسمی مشغول به کار می شوند، کار شکلی جدی تر به خود می گیرد و محصولات از تولیدات مختصر خانگی به تولیدات تجاری تبدیل می شوند. همین امر درآمدزایی بانوان را در پی دارد که در استقلال، هویت سازی، ایجاد انگیزه و اعتماد به نفس در آن ها بسیار موثر است.
به عنوان نتیجه گیری و سخن آخر باید گفت که...
تولید صنایع دستی توسط بانوان یکی از کارهایی است که همیشه در ایران وجود داشته است و سال به سال نیز به تعداد افراد فعال در این زمینه اضافه میشود. معمولا بانوان در تولیدات متفاوتی مانند قالیبافی، میناکاری، سفالگری، سوزن دوزی، رو دوزی و.. نقش دارند و بهترین خروجی را تحویل میدهد. به طور مثال انواع صنایع دستی در آرانیک وجود دارد که توسط بانوان عزیز تولید شده است که به کسب و کارهای سبز پیرامون دریاچه ارومیه و هنرهای دستی مربوط به آن اشاره دارد. بهترین خروجیهای آن کارهایی است که با جان و دل و نهایت خلاقیت توسط بانوان انجام شده و به ثمر رسیدهاست.
در نهایت باید گفت تولید صنایع دستی در ایران توسط زنان بهدلیل سلیقه و علاقهای که به هنر و فرهنگ دارند به مراتب بسیار بیشتر از آقایان است و تقریبا 85 درصد صنایع دستی تولد شده در ایران توسط بانوان انجام شدهاست. در این مقاله به به موارد مربوط به تولید صنایع دستی توسط زنان به صورت کامل پرداختیم امیدواریم برایتان مفید بوده باشد.


