شیشه، درمان دارویی ندارد
از سال ۱۳۸۳ بحث مخدر «شیشه» در کشور مطرح شد. مخدری که برای بسیاری از افراد ناشناخته بود اما در زمان ورود خود به کشور کیلویی ۱۸۰ میلیون تومان قیمت داشت و ابتدا در نقاط شرقی و غربی ایران ظهور کرد؛ در آن دوران که مدیرکل بخش درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر بودم این ماده را بررسی و برای ارزیابی دقیقتر به آزمایشگاههای نیروی انتظامی و وزارت بهداشت ارسال کردم، به این نتیجه رسیدیم که ماده اصلی این مخدر «متآمفتامین» است.
سعید صفاتیان | از سال ۱۳۸۳ بحث مخدر «شیشه» در کشور مطرح شد. مخدری که برای بسیاری از افراد ناشناخته بود اما در زمان ورود خود به کشور کیلویی ۱۸۰ میلیون تومان قیمت داشت و ابتدا در نقاط شرقی و غربی ایران ظهور کرد؛ در آن دوران که مدیرکل بخش درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر بودم این ماده را بررسی و برای ارزیابی دقیقتر به آزمایشگاههای نیروی انتظامی و وزارت بهداشت ارسال کردم، به این نتیجه رسیدیم که ماده اصلی این مخدر «متآمفتامین» است.
مصرف شیشه موجب توهم، هذیانگویی و نشئگی میشود، بعد از گذشت یک تا دو سال از ورود شیشه به کشور آهنگ مصرف آن به چند علت رشد یافت؛ نخست آنکه در آن دوران شیشه ماده جدیدی بود که به تازگی وارد بازار شده بود و به دلیل تازگی و تصور در جذابیت آن محبوبیت خود را به دست آورد، از طرفی دیگر ابزار موردنیاز برای مصرف شیشه پایپ مخصوصی بود؛ ابزاری که برای برخی جوانان جالب بود. شیشه ماده آمفتامین است که مصرف آن میان برخی نوجوانان و جوانان شیوع بالایی دارد زیرا بعد از گذشت دو دقیقه از مصرف آن به فرد احساس توهم و لذت میدهد، طبق آمار رسمی ستاد مبارزه با مواد مخدر نیز از هر ۱۰ نفری که شیشه مصرف میکنند ۹ نفر مرد و یک نفر زن هستند. از سوی دیگر هنوز سیستم پیشگیری و مقابله با آن در کشور ناشناخته بود و مهمتر آنکه سیستم قضائی برای مصرف شیشه حکمی صادر نکرده بود و اگر قاچاقچی را به جرم حمل شیشه دستگیر میکردند، سیستم قضائی نمیدانست باید چه حکمی صادر کند؛ همین موضوع سبب شد قاچاقچیان و برخی وکلا فرصت را غنیمت بشمارند و ادعا کنند این ماده مخدر نیست و در قانون وجود ندارد در نتیجه قضات نمیتوانستند برای این ماده احکام سنگینی در نظر بگیرند و همین امر موجب رشد مصرف شیشه در کشور شد. پایین بودن قیمت فروش شیشه در خارج از کشور را از دیگر عوامل مؤثر در رشد مصرف این مخدر است. در آن زمان خریدوفروش شیشه برای قاچاقچیان سود بالایی داشت، زیرا قیمت آن در خارج از کشور بسیار پایینتر از قیمتی بود که در ایران به فروش میرسید؛ درنتیجه قاچاقچیان با جابجایی یک کیلو شیشه بهاندازه جابهجایی ۵۰ کیلو تریاک سود میکردند در نتیجه توزیع و عرضه این مخدر سرعت گرفت که میتوان گفت بهطورکلی ناآگاهی سیستم مقابله، درمان، قضائی و پیشگیری و تمایل جوانان از عواملی است که سبب شد طی چند سال مصرف شیشه در کشور به اوج مصرف خود برسد. اگرچه مصرف شیشه عوارض جسمانی خطرناکی را به همراه ندارد اما آنچه باعث خطرناک بودن آن میشود علائم و وابستگیهای روانی که در فرد ایجاد میکند، بهطوریکه برخی تحقیقات و پژوهشهای بهدستآمده نشان میدهد یکبارمصرف شیشه باعث معتاد شدن دائمی فرد به آن میشود. مصرف شیشه توسط مردان موجب شک و گمان در آنها میشود، طبق تحقیقات انجام شده درباره تأثیرات مخدر شیشه، بسیاری از طلاقهایی که در سالهای ۸۵، ۸۶، ۹۳ و ۹۴ اتفاق افتاده ناشی از شک و گمانی بوده که مردان بر اثر مصرف شیشه به همسرانشان پیدا میکردند. هذیانگویی، سرخوشی، اضطراب، افسردگی، توهمهای بینایی، شنوایی، بویایی و لامسه و غیره از عوارض شایع مصرف شیشه است. هذیانگویی گزند و آسیب از شایعترین هذیانگوییهایی است که با مصرف شیشه در فرد پدیدار میشود؛ بهطوریکه شخص با مصرف این مخدر احساس میکند همیشه یک نفر دنبال اوست و توهم خودبزرگبینی پیدا میکند. روش ماتریکس شیوهای از درمان غیر دارویی ترک اعتیاد است که برای شیشه (متامفتامین) مورداستفاده قرار میگیرد؛ درواقع درمان دارویی برای این مخدر وجود ندارد اما رواندرمانی و مداخلات مشاورهای مهمترین روشهای درمانی محسوب میشود که حداقل پروسه درمانی آن حدود شش ماه تا یک سال به طول میانجامد. مدت ماندگاری شیشه پس از ترک بسیار پایین است، طبق پژوهشها کمتر از ۱۰ تا ۱۵ درصد از معتادان شیشه پس از ترک به سمت آن نمیروند؛ بهعبارتیدیگر بیش از ۸۰ درصد معتادان به شیشه ممکن است بعد از ترک دوباره به سمت آن رویآورند. آمار رسمی در این زمینه وجود ندارد، زیرا بسیاری از افراد علت آن را اعلام نمیکنند؛ بنابراین میتوان گفت ارقامی که در این مورد اعلام میشود رسمی نیستند؛ اما مرگومیر ناشی از مصرف شیشه به علت اوردوز و ناخالصیها در کشور بالاست. بهعبارتیدیگر مصرف بیشازحد شیشه و ناخالصی در ترکیبات آن از عوامل اصلی مرگ ناشی از این مخدر به شمار میرود. ناخالصیهای مواد باید به نحوی باشد که موجب تغییر رنگ، شکل، طعم، بو و مزه ماده نشود در نتیجه از موادی مانند دارو یا پیش سازهای اولیه برای ناخالصی آن استفاده میشود. این ناخالصیها باعث میشود میزان وابستگی شخص بیشتر شود. بویژه اگر ناخالصی، مربوط به ماده اولیهای باشد که از آن آمفتامین تولید شود میتواند خطرات جسمی زیادی را به همراه داشته باشد و عموما ناخالصیهای شیشه توسط مصرفکننده مواد قابلتشخیص نیست./ایسنا
*درمانگر اعتیاد