شهرداریها حیات خلوت دولتاند
معتقد است با توجه به شرایط سخت اقتصادی حذف سهم 10درصدی شهرداریها از محل فروش سوخت در جایگاهها، شهرداری را به مرز ورشکستگی پیش میبرد. تهدیدی که شهرداریهای کوچک را این روزها برای تأمین هزینهها با مشکلات جدی روبهرو کرده است. هرچند شهرداری منظریه این سالها با اجرای طرحهای در جهت تأمین درآمدهای پایدار در وضعیت خوبی قرار دارد اما با توجه به شرایط اقتصادی سخت پیش رو دولت باید برای حمایت از شهرداریها ویژه عمل کند. اصفهان امروز پیرامون چالشهای شهرداریها با سیدعلی مرتضوی شهردار منظریه گفتگو کرد.
اصفهان امروز: معتقد است با توجه به شرایط سخت اقتصادی حذف سهم 10درصدی شهرداریها از محل فروش سوخت در جایگاهها، شهرداری را به مرز ورشکستگی پیش میبرد. تهدیدی که شهرداریهای کوچک را این روزها برای تأمین هزینهها با مشکلات جدی روبهرو کرده است. هرچند شهرداری منظریه این سالها با اجرای طرحهای در جهت تأمین درآمدهای پایدار در وضعیت خوبی قرار دارد اما با توجه به شرایط اقتصادی سخت پیش رو دولت باید برای حمایت از شهرداریها ویژه عمل کند. اصفهان امروز پیرامون چالشهای شهرداریها با سیدعلی مرتضوی شهردار منظریه گفتگو کرد.
این روزها با توجه به شرایط اقتصادی ویژهای که کشور با آن درگیر است پرداخت اعتبارات دولتی و استانی به شهرداریها چگونه است؟
از محل پرداخت اعتبارات ملی و استانی شهرداریها بویژه شهرداریهای کوچک بهشدت با مشکل مواجهه هستند و صد درصد فعالیتهای شهرداریها را تحت تأثیر قرار داده است. شهرداریها بهشدت دچار رکود در ساختوساز هستند و درآمد شهرداریها از محل اعتبارات محلی کاهش قابلتوجه ای دارد. هرچند شهرداریهای کلان از محل عوارض ساختوساز واحدهای صنفی- تجاری، عوارض اصناف، عوارض آلایندگی، عوارض ارزشافزوده و... که در قانون پیشبینیشده تا حدی با مشکلات کمتری برای تأمین اعتبار روبهرو هستند اما کاهش اعتبارات دولتی و استانی شهرداریهای کوچک مانند شهرداری منظریه را دچار مشکل کرده است. معتقدم برای تغییر این رویکرد نیازمند یک نگاه ملی و کلان هستیم تا شاهد توزیع عادلانهتر درآمدها بین شهرداریها باشیم. برای مثال در استان باید قانونی تدوین شود تا عوارض فروش محصولات صنایع بزرگ استان ازجمله سیمان و فولاد بهطور متعادل بین شهرداریها تقسیم شود. درحالیکه امروز اینگونه نیست و عوارض صنایع بزرگ بهصورت محلی بین شهرداریهای واقع در محدوده جغرافیایی خاص تقسیم میشود. این روند باید در سطح کلان اصلاح شود. تاکنون بارها با نمایندگان مجلس درباره این موضوع و تغییر این روند مکاتبه شده است اما هنوز به نتیجه روشنی ختم نشده. در استان همصدای شهرداریهای کوچک آنطور که باید شنیده نمیشود.
این تغییر حجم اعتبارت در سالهای اخیر چه تأثیری درروند فعالیتهای شهرداریها داشته است؟
این سالها شهرداریها به حیات خلوت دولت تبدیلشدهاند. هر جا دولت در بحث اعتبارات دچار کسری میشود، بلافاصله سهم شهرداریها را کاهش میدهد. کاهش اعتباری که نتیجه مستقیم بر کیفیت زندگی شهروندان دارد. رابطه مستقیمی بین حجم اعتبارات و حجم ارائه خدمات توسط شهرداریها وجود دارد و کاهش اعتبار بهطور مستقیم شهروندان را متضرر میکند. زمانی که شهرداری پول نداشته باشد طبیعتاً به سمت فروش تراکم، صدور پروانههای خارج از ضوابط شهری و... میرود. فعالیتهای که در درازمدت شهروندان را دچار مشکل میکند؛ بنابراین شهرداریها بهویژه شهرداریهای کوچک باید از سوی دولت حمایت شوند نه به این معنی که دولت بخواهد حقوق کارکنان شهرداری را پرداخت کند. حمایت به این معنی که در تخصیص اعتبارات شهرداریها دیده شوند.
با توجه به کاهش اعتبارات دولتی در بخش شهرداریها، شهرداری منظریه که جز شهرداری کوچک قرار دارد، این سالها با چه چالشهای برای بودجهبندی درگیر است؟
با برنامهریزیهای صورت گرفته چند سالی است که شهرداری منظریه در تلاش است تا با ایجاد درآمدهای پایدار شهری مشکلات اقتصادی را که معمولاً اکثر شهرداریهای کوچک با آن درگیر هستند را به حداقل کاهش دهد. احداث شهرک صنعتی شیخ بهایی در مسیر جاده اصفهان- شیراز که محل استقرار صنایع کوچک و متوسط است یکی از این طرحهاست. شهرکتی که از سال 92 تاکنون درآمدهای پایدار خوبی را برای شهرداری از محل فروش زمین و دریافت عوارض داشته است. ساخت مجتمع خدماتی رفاهی بین جادهای در زمینی به مساحت سه هکتار با مشارکت بخش خصوصی یکی دیگر از طرحهای است که امسال با کلنگ زنی آن ازنظر درآمد پایدار آورده مناسبی برای شهرداری خواهد داشت. البته تعداد شهرداریهای کوچکی مثل شهرداری منظریه که بتواند بدون حمایتهای استانی و ملی درزمینهٔ درآمدهای پایدار ورود پیدا کنند خیلی کم است.
چرا شهرداریها آنطور که انتظار دارند موردحمایت قرار نمیگیرند؟
شهرداریها در کشور متولی خاصی ندارند. نمیدانیم وزارت کشور یا وزارت راه و شهرسازی کدامیک متولی شهرداریها است. یک حامی و متولی در مدیریت کلان کشور نداریم تا اگر مشکلی پیش آمد برای پیگیری مطالبه گری کنیم. در حال حاضر در صورت بروز مشکل برای حل موضوعات معمولا از طریق نمایندگان مجلس پیگیری میکنیم. در سطح کلان متولی شهرداریها مدیرکل امور شهرداریها در وزارت کشور است. این مطلقا نمیتواند آنطور که بایدوشاید از شهرداریها حمایت کند چراکه فاقد قدرت چانهزنی کافی برای پیگیری مطالبات است.
به درآمدهای پایدار شهرداری منظریه اشاره کردید با توجه به پتانسیلهای گردشگری در منطقه برای کسب درآمد از توسعه گردشگری در شهر برنامهای دارید؟
قرار گرفتن شهر منظریه در میسر مواصلاتی شمال به جنوب و جنوب به شمال کشور شهر را در یک موقعیت استراتژیک خاص قرار داده است. شهر در مسیر جاده اصفهان به شیراز است به دلیل همین موقعیت همساخت مجتمع بینراهی در دستور کار قرارگرفته مجتمعی که علاوه بر فضاهای مربوطه پیشبینی ساخت هتل هم در آن انجامشده است. در بحث استفاده از ظرفیتهای گردشگری و میراثی شهرداری ورود پیداکرده است. بهطور نمونه در هفته گذشته نامهنگاریهای مربوط به تملک قلعه تاریخی بابا پیر با مالک خصوصی بنا انجام شد تا پس از تملک شهرداری با همکاری سازمان میراث فرهنگی بحث بوم گردی در منطقه را شروع کند.
درباره بودجه سال جاری شهرداری منظریه و نحوه هزینه کرد آن توضیح دهید؟
بودجه سال جاری شهرداری 6میلیارد و 500 میلیون تومان است که 40 درصد بودجه جاری و 60 درصد بودجه در بخش عمرانی هزینه میشود. این عدد نسبت به سال 92 حدود شش برابر شده است. شهرداری منظریه جز اندک شهرداریهای است که سرانه شهروندی هر نفر حدود 900 هزار تومان است که نسبت به میانگین 300 هزار تومان سرانه استان رقم بسیار بالایی است. بالاترین سرانه در استان حدود یکمیلیون و 100 هزار تومان است یعنی اینکه شهر منظریه در جایگاه مطلوبی قرار دارد. سرانه هر نفر در سال 92 در شهر منظریه حدود 200 هزار تومان بود که امسال این هزینه برای هر نفر به 900 هزار تومان افزایشیافته است. تکمیل بلوار اصلی شهر، کلنگ زنی مجتمع بینراهی، آسفالت معابر، تکمیل شهرک صنعتی و کارگاهی، تبدیل آبیاری سنتی به قطرهای فضای سبز شهری، ساخت سه پارک، تکمیل کتابخانه شهر و ایجاد پارک علمی فناوری ازجمله پروژههای عمرانی کلانی است که امسال در شهر تکمیل و یا کلنگ ساخت آنها زمین زده میشود.
بافت فرسوده و نوسازی آن همیشه یکی از موضوعات چالشبرانگیز شهرداری است وضعیت شهر منظریه با توجه به اینکه بیشتر بافت روستایی است، چگونه است؟
از حدود 400 هکتار محدوده شهری منظریه حدود 250 تا 300 هکتار آن طبق تعریف بافت فرسوده است. با توجه به سیاست دولت در بازآفرینی شهری که سال گذشته ابلاغ شد و امسال در بودجه نیز آورده شده و قرار است تا سال 1400 در استان اصفهان حدود سه هزار محله نوسازی شود. شهرداری منظریه امسال فعالیت در این بخش را با فعالیت درزمینه مصوب کردن بافت فرسوده شروع کرده است تا با گرفتن مصوبه کمیسیون ماده 5 مقدمات برای برگزاری جلسات بازآفرینی شهری در منظریه آغاز شود. البته از سالهای قبل شهروندان در محلات مختلف از بستههای تشویقی شهرداری برای نوسازی در بافت فرسوده استفاده کردهاند.
عمده مشکلات مربوط به شهرداریها که گمان میکنید دولت برای حل آن باید بهصورت جدی وارد عمل شود؟
یکی از مهمترین مشکلات روز کشور بحران بیآبی است. شهرداریها مصرفکننده حجم قابلتوجهیای از آب برای آبیاری فضای سبز هستند. دولت میتواند طرحی را بهعنوان لایحه مصوب کند و با تخصیص اعتبار به شهرداریها آنها را ملزم کند تا با جایگزین کرد سیستم آبیاری قطرهای بهجای آبیاری غرقابی روزانه از مصرف میلیونها لیتر آب در کشور برای آبیاری فضای سبز جلوگیری کند. دولت برای مقابله باکم آبی باید در وزارت نیرو برای این بخش برنامه ویژه داشته باشد. موضوع مهم دیگری که اگر دولت طی چند ماه آینده برای آن راهکاری پیشنهاد نکند شهرداری ها را با چالش جدی مواجهه میکند. بازگرداندن سهم
10 درصدی شهرداری ها از محل فروش سوخت در جایگاهها (ماده 39 قانون ارزشافزوده) است. تا سال گذشته 10 درصد از سهم فروش سوخت در جایگاهها به شهرداریها پرداخت میشد در بودجه سال جاری دولت این سهم 10 درصدی را حذف کرد. معتقدم اگر این روند ادامه پیدا کند بهزودی شاهد ورشکستگی شهرداریها در کل کشور خواهیم بود.