کارآفرینی، فرصتی برای رشد و توسعه اقتصادی
هرساله اواخر آبان ماه(18تا 24 نوامبر) هفته جهانی کارآفرینی در 170 کشور دنیا برگزار میشود. این رویداد که برای ترویج و ترفیع کارآفرینی در جهان راهاندازی شده، در ایران نیز مانند سایر کشورها در شهرهایی همچون تهران، اصفهان، تبریز، مشهد و ... برپا میشود و فرصت بسیار مناسبی برای دورهمی کارآفرینان و کسانی که میخواهند بهتازگی وارد این عرصه شوند، فراهم میکند.
نجمه معینی:
همچنین توسعه کارآفرینی که نقش بسیار مهمی در توسعه اقتصادی کشورها دارد، میتواند بهعنوان نیازی مبرم برای بهبود حال اقتصاد ما باشد.
کارآفرینی، تبدیل ایده و خلاقیت به کالا یا خدمات
کارآفرینی یا ارزشآفرینی درواقع به معنی فرایند ایجاد ارزش از طریق ایدهها و خلاقیت افراد است. یک کارآفرین باید بتواند ایده یا خلاقیتی که ایجاد کرده را به یک فرصت تبدیل و از این فرصت برای تولید کالا یا خدمات استفاده کند. همچنین کارآفرینی به معنی ایجاد یک کار جدیدی است که قبلاً وجود نداشته و درواقع یک نوآوری محسوب میشود. کارآفرینی همانگونه که اشاره شد در توسعه و رشد اقتصادی نقش بسیار مهمی دارد به اینگونه که ایدههای جدید و نوآوریها باعث شناخت نیازمندیهای جامعه و ایجاد تقاضاهای جدید برای محصولات و خدماتی که درگذشته وجود نداشته، میشود. درنتیجه با شناخت این تقاضاها تولید افزایش یافته و متعاقباً شاهد افزایش اشتغال، رشد اقتصادی و افزایش رفاه در زندگی مردم خواهیم بود. در کشورهای توسعهیافته همچون چین، کسبوکارهای کوچک و متوسط که بحث کارآفرینی در این قالب نیز تعریف میشود، سهم بسیار زیادی در تولید ناخالص داخلی دارد.
ضرورت توسعه کارآفرینی در ایران
اقتصاد ایران همچنان یک اقتصاد تکمحصولی به شمار میرود و باوجود تلاشهای مسئولان برای توسعه تولید و صادرات محصولات غیرنفتی اما مباحث مربوط به نفت تأثیر مستقیمی بر اقتصاد کشورمان بخصوص افزایش کسری بودجه میگذارد. هرچند تلاشها بر این است که این کسری از طریق گسترش فرهنگ اخذ مالیات از کسبوکارهای مختلف در کشور جبران شود و حتی افزایش قیمت حاملهای انرژی مانند بنزین نیز ازجمله راههای جبران کسری بودجه است اما بهطور حتم با ایجاد فضای تورمی در اقتصاد کشور تأثیری در بهبود اوضاع نخواهد داشت. بسیاری معتقدند که اقتصاد ایران هنوز یک اقتصاد بکر و دستنخورده است چراکه هنوز نیازهای اصلی در بازار شناخته نشده و تقاضا ایجاد نشده است. همچنین در ایران بیش از 7 میلیون جوان تحصیلکرده وجود دارد که برای جلوگیری از هدررفت نیرو و توان آنها، بحث کارآفرینی باید بیشازپیش در جامعه رواج یابد تا آمار اشتغال در کشور افزایش پیدا کند. یکی دیگر از مزیتهایی که توسعه کارآفرینی برای اقتصاد کشورمان دارد، تشویق سرمایهگذاران به سرمایهگذاری برای تبدیل ایدههای جدید به محصولات و خدمات است چراکه اکنون در عصری هستیم که ثابت شده اعتماد به
ایدههای نو و خلاقانه سودآوری بسیار بالایی دارد و این امر میتواند سرمایهگذاران را به سرمایهگذاری سوق دهد.
کارآفرینی و زنان
گزارش مرکز آمار ایران در سال جاری درباره نرخ مشارکت مردان و زنان نشان میدهد که نرخ مشارکت مردان و زنان با یکدیگر فاصله زیادی دارد بهطوریکه نرخ مشارکت مردان در کل کشور 64.9 درصد و نرخ مشارکت زنان تنها 16 درصد اعلام شده است. با توجه به این امر که زنان نیز همچون مردان باید در توسعه اقتصادی نقش مؤثر داشته باشند، تشویق آنها به کارآفرینی و ایجاد ایدههای نوآورانه علاوه بر اینکه مشارکت آنها را در اقتصاد افزایش داده و متعاقباً موجب رشد اقتصادی خواهد شد، حس اعتمادبهنفس و مؤثر بودن در جامعه در آنها افزایش یافته و بهطور حتم بسیاری از معضلات اجتماعی کاهش خواهد یافت چراکه زنان امید اول ارتقای خانواده و فرهنگ جامعه محسوب میشوند.
معضلات کارآفرینان در ایران چیست؟
محمدرضا، نجفیمنش رئیس کمیسیون بهبود محیط کسبوکار اتاق بازرگانی تهران درباره موانعی که پیش روی توسعه کارآفرینی در کشور است، در گفتگو با فرارو اظهار داشت: اولین مانع در این راستا موضوع نقدینگی و تأمین مالی است، در حال حاضر اگر فردی کارآفرین بخواهد کسبوکاری راه بیندازد، با این مشکل روبرو است، بهنوعی میتوان گفت، مسئله سرمایه اولین موضوعی است که در امر کارآفرینی فرد با آن مواجه میشود. وی افزود: در حال حاضر با توجه به اوضاع اقتصادی که بر کشور حاکم است، فرد یا باید یک سرمایهگذار پیدا کند برای ایجاد یک پروژه کارآفرینی که این امر با توجه به منفی بودن نرخ رشد سرمایهگذاری در اقتصادی کشور عملاً در حال حاضر امکان تحقق آن وجود ندارد، یا اینکه از طریق شبکه بانکی وام بگیرد که آن نیز مشکلات خاص خود را دارد. نجفیمنش اضافه کرد: در حال حاضر اگر شما بهعنوان یک کارآفرین بخواهید از بانک تسهیلات دریافت کنید، باید سه برابر مبلغ وام نزد بانک وثیقه بگذارید و بعدازآن نیز با نرخ بهره سنگین آن تسهیلات را تسویه کنید، بنابراین در چنین شرایطی فرد کارآفرین نمیتواند کسبوکاری را راهاندازی کند. این فعال بخش خصوصی همچنین با اشاره
به نامناسب بودن فضای کسبوکار برای ایجاد فعالیت کارآفرینی، گفت: در حال حاضر فضای کسبوکار بههیچعنوان مساعد نیست و موانع بسیاری در این رابطه پیش پای کارآفرینان قرار دارد، این در حالی است که هیچ اقدام مؤثری نیز برای بهبود این فضا انجام نمیشود. رئیس کمیسیون بهبود محیط کسبوکار و رفع موانع تولید اتاق بازرگانی تهران با اشاره به بروکراسی ناکارآمدی که برای اخذ مجوزهای مختلف کارآفرینان با آن روبرو هستند، بیان داشت: علیرغم اینکه قانون بهبود مستمر فضای کسبوکار در سال 91 توسط اتاق بازرگانی ایران تهیه و از سوی دولت و مجلس ابلاغ شد، اما در عمل این قانون اجرا نمیشود، درصورتیکه اگر همین قانون نیز بهتنهایی به مرحله اجرا گذاشته شود، بسیاری از مشکلات در این حوزه از میان برداشته خواهد شد. نجفیمنش همچنین دخالت دولت در امور مختلف را یکی دیگر از مواردی دانست که پیش روی کارآفرینان قرار دارد و عنوان کرد: دخالت دولت در قیمتگذاری کالاها و خدمات مختلف فعالین اقتصادی و کارآفرینان را با مشکلات زیادی روبرو ساخته، این در حالی است که قیمتها در بازار باید بر اساس مکانیزم عرضه و تقاضا و در یک فرآیند طبیعی کشف شود، نه اینکه دولت
بهصورت مصنوعی قیمتها را پایین نگه داشته و دست به سرکوب قیمتی بزند.
همچنین ناهید بابایی، محقق و جامعهشناس شهریور امسال درباره مشکلات کارآفرینی در ایران به ایرنا گفت: بیشک ایران بهعنوان یک کشور درحالتوسعه با مشکلات زیادی در این زمینه روبهرو است. باوجوداینکه عصر حاضر، عصر جوامع، اقتصادها و نهادهای مبتنی بر دانش است و توسعه ملی و ارتقای جایگاه کشورها در رقابتهای جهانی در گرو تولید و بهکارگیری دانش بهطور عام و مهارت بهطور خاص است. متوسط هزینه تحقیق و توسعه در ایران طی سالهای اخیر حدود 5/0 درصد تولید ناخالص داخلی بوده است.درحالیکه متوسط این نسبت در کشورهای توسعهیافته،بالغبر 5/2 درصد است. همچنین عمده محصولات صادراتی ایران منبع پایه نظیر نفت و فراوردههای نفتی و منابع کشاورزی و فراوردههای سنتی نظیر پسته و فرش بوده و نقش دانش و فناوری در آنها در حد ابتدایی است. وی افزود: از دیگر مؤلفههای اثرگذار در گسترش کارآفرینی، ناشناخته بودن مقوله کارآفرینی است که از موانع گسترش فرهنگ کارآفرینی در کشور است. ارزش نداشتن سرمایه در کشور و منزلت اجتماعی ازجمله موانع موجود در راه گسترش فرهنگ کارآفرینی در کشور هستند. از سوی دیگر باید در نظر داشت که توسعه فناوری اطلاعات در کشور،
فرصتهای کارآفرینی جدیدی را ایجاد میکند. در دهههای اخیر، بخش خدمات یکی از بخشهای اشتغالزا و بسیار پولساز در کشورها بوده است. بخش خدمات شامل مواردی همچون بانک، بیمه و تجارت الکترونیک است. بنابراین توسعه دادن خدمات و برطرف نمودن موانع توسعه آن نیز یکی دیگر از موانع توسعه کارآفرینی است.
فرصتهای کارآفرینی در اصفهان
اصفهان استانی است که در مرکز ایران واقع شده و چهارراه مواصلاتی کشور محسوب میشود. این استان یکی از قطبهای تولید آهن، فولاد و محصولات پتروشیمی در کشور است و در زمینه کشاورزی نیز به رتبههای تولیدی خوبی رسیده است. همچنین شهر اصفهان و شهرهای دیگر این استان مانند نائین، اردستان و ... که شهرهای تاریخی محسوب میشوند علاقهمندان زیادی را برای مشاهده آثار تاریخی به سمت خود میکشانند. اصفهان همچنین صنعتیترین استان کشور با دارا بودن بیش از 9هزار واحد صنعتی شناخته شده است. کشاورزی این استان در زمینههای تولید سیب و انار و همچنین تولید مرغ و شیر باوجود کمآبیهای اخیر همچنان در رتبههای نخست کشوری قرار دارد. صنعت اصفهان نیز در چند سال اخیر به دلیل رکود و تورم با مشکلات زیادی مواجه شده و ارتباط کارآفرینان با صنعتگران و همکاری آنها میتواند راهی برای خروج صنعت از رکود و استفاده از تمام ظرفیتهای صنعتی اصفهان باشد. مبحث گردشگری و خدمات مربوط به آن یکی از مزیتهای بسیار مهم استان برای توسعه کارآفرینی است چراکه صنعت گردشگری ظرفیتهای فراوانی برای ایجاد و افزایش اشتغال دارد. همچنین این صنعت میتواند سرمایهگذاران را برای
توسعه زیرساختها ترغیب کند که استان اصفهان نیز در این زمینه نیاز زیادی به زیرساختهای جدید برای جذب گردشگران بهویژه گردشگران خارجی دارد.