رتبه سوم باسوادی استان اصفهان در کشور
سواد در تعریف سنتیاش به توانایی خواندن و نوشتن اطلاق میشود و یا به عبارت دیگر سواد توانایی بهکاربردن زبان برای خواندن، نوشتن، گوش دادن و سخن گفتن است؛ اما در مفهوم نوین این واژه به سطحی از مهارت گفته می شود که یک فرد بتواند مفهوم را بفهمد و انگارهها و اندیشههایش را تا جایی که بتواند در آن جامعه سهیم باشد، بیان کند.
سواد در تعریف سنتیاش به توانایی خواندن و نوشتن اطلاق میشود و یا به عبارت دیگر سواد توانایی بهکاربردن زبان برای خواندن، نوشتن، گوش دادن و سخن گفتن است؛ اما در مفهوم نوین این واژه به سطحی از مهارت گفته می شود که یک فرد بتواند مفهوم را بفهمد و انگارهها و اندیشههایش را تا جایی که بتواند در آن جامعه سهیم باشد، بیان کند. سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو UNESCO) تعریف زیر را از سواد دارد: «باسوادی توانایی شناخت، درک، تفسیر، ساخت، برقراری ارتباط و محاسبه در استفاده از مواد چاپ و نوشتهشده مربوط به زمینههای گوناگون است. باسوادی زنجیره آموزشی را که توانایی رسیدن به اهداف، توسعه دانش و پتانسیل و شرکت کامل در جامعهای بزرگتر را برای یک فرد فراهم میکند، دربر دارد.»
امروزه بحث سوادآموزی در کشور ما با رشد چشمگیری روبرو بوده است بهطوریکه باقر زاده، رئیس سازمان نهضت سوادآموزی در فروردینماه امسال با اشاره به رشد 95 درصدی سوادآموزی در سال 94 در کشور و درنهایت رسیدن میزان بیسوادی در گروه 10 تا 49 سال به کمتر از 5 درصد گفته بود: بر اساس سرشماری سال 90 حدود 3 میلیون و 456 هزار نفر در گروه سنی 10 تا 49 سال در کشور خود را بیسواد معرفی کردهاند. از این تعداد بیش از یکمیلیون و 300 هزار نفر هنوز بیسواد هستند و حدود دو میلیون نفر نیز آموزشدیدهاند. درجایی دیگر مدیرکل آموزشوپرورش استان اصفهان کشور گرجستان را با ۱۰۰ درصد باسوادی، رتبه اول باسوادی در جهان عنوان کرد و افزود: کشور مالی با ۲۶ درصد باسوادی، بیسوادترین کشور دنیاست و ایران نیز با ۹۵ درصد باسوادی در رتبه ۱۲۰ دنیا قرار دارد.
رئیس سازمان نهضت سوادآموزی درباره واریز پاداش باسواد شدن افراد گفت: از 145 هزار نفر سوادآموز فارغالتحصیل فقط 89 هزار نفر شمارهحساب بانکی داده بودند که 55 هزار نفر شمارهحساب به نام خودشان بود. تاکنون36 هزار نفر پاداش گرفتهاند و 18 هزار نفر هم تا پایان هفته گذشته دریافت کردند. حدود 3400 نفر نیز زمان ثبتنام اعلام کردند که پاداش نمیخواهند و مایلاند بودجه آن صرف اقدامات فرهنگی شود. باقر زاده افزود: افراد با ورود به سایت www.imooc.ir میتوانند لینک آموزش نهضت را گشوده و وارد سامانه شوند. برنامهریزیشده تا نیمه اسفند ثبتنام و از فروردین ارائه دروس شروع شود و از تیرماه برگزاری آزمونها کلید بخورد و افراد بهتناوب میتوانند در آزمونها شرکت کنند.
اما در قیاس این رشد وضعیت استانها بهصورت مجزا نیز قابلبررسی است و استان اصفهان در این آمارها جایگاه نسبتاً مناسبی را به خود اختصاص داده است. در این باره مدیرکل آموزشوپرورش استان اصفهان اعلام کرده است که استان اصفهان با 8/92 درصد پوشش دوره ابتدایی تحصیلی، رتبه دوم کشوری باهدف انسداد مبادی بیسوادی درزمینه را داراست؛ همچنین استان اصفهان سومین استان باسواد کشور بعد از استانهای سمنان و مازندران است. قائدیها از راهاندازی 9 مرکز یادگیری محلی برای سوادآموزان نیز خبر داده است که دارای کارگاههای مهارت زندگی، مدیریت خانواده و دیگر توانمندیها باهدف سوادآموزی تشکیلشده است. اما در بحث افزایش سواد و کاهش بیسوادی در کشور طرحهایی ارائه شد طی که به سوادآموزان پاداشهای نقدی داده شود و برای بیسوادان نیز محدودیتهایی در نظر گرفته شود. درباره محدودیتها، رئیس سازمان نهضت سوادآموزی گفت: اعمال محدودیت برای صدور گواهینامه رانندگی، صدور و تمدید جواز کسب و دریافت مستمری از کمیته امداد و سازمان بهزیستی ازجمله این محدودیتها است. ضمن اینکه دولت مصوبهای را در رابطه با اعمال محدودیت برای افراد بیسواد از ابتدای سال 95 داشت اما تمام مصوبات دولت باید با قوانین کشور تطبیق داده شود. مجلس از این مصوبه دولت ایراد گرفت چون در قوانین از ابتدا شرط بیسوادی لحاظ نشده بود بنابراین نمیتوان هماکنون آن را اعمال کرد البته معاونت حقوقی ریاستجمهور به این موضوع پاسخ داده است و هماکنون در حال بررسی است و تا زمانی که وضعیت مشخص نشود اعمال این محدودیتها مشخص نیست. باقرزاده بیان کرد: علاوه بر آمار ذکرشده، مابقی افراد بیسواد کشور به دلیل خروج از گروه سنی 10 تا 49 سال، فوت، آموزش ناپذیری و یا مهاجرت به خارج از کشور آموزشدیده نشدهاند. کودکان کار و خیابانی و بد سرپرست بیسواد زیر 20 سال از کمکهزینه تحصیلی یکمیلیون ریالی علاوه بر پاداش 1 میلیون و 240 هزار ریالی برخوردار میشوند و کتاب و نوشتافزار آنان رایگان است. ضمن اینکه معلولان جسمی که به دلیل مشکلات اقتصادی نمیتوانند تحصیل کنند به آموزشیاران آنان هزینه رفتوآمد پرداخت شود و علاوه بر آن کمکهزینه تحصیلی نیز به خانواده آنها اعطا میشود. در همین راستا پیشازاین نیز معاون سوادآموزی اداره آموزشوپرورش استان اصفهان در راستای تشویق به سوادآموزی در استان گفته بود به افرادی که نسبت به سوادآموزی یک نفر از اعضای بیسواد خانواده خود اقدام کنند، مبلغ 720 هزار تومان اعطاشده و این مبلغ در پایان دوره چهار ماهه سوادآموزی از سوی اداره آموزشوپرورش استان داده به خانواده میشود.
نباید از این نکته غافل شد که آمار بیسوادی اگرچه بهظاهر عدد کوچکی است اما میتواند تبعات بزرگی را در پی داشته باشد. چراکه بحث بیسوادی در دنیای امروز و در عصر تکنولوژی را نمیتوان نادیده گرفت و این در شرایطی است که بیسوادی در معنای سنتیاش میتواند ریشه بسیاری از آسیبهای اجتماعی جامعه باشد؛ اما پرداختن به این مهم کار چندان سادهای نبوده و همت جمعی را میطلبد. بر همین اساس مدیرکل آموزشوپرورش استان اصفهان پیرامون همکاری با دستگاههای مختلف در زمینه مبارزه با بیسوادی گفت: مجموعه آموزشوپرورش از دستگاهها و ارگانهای دیگر تقاضا دارد در زمینههای مختلف از قبیل همکاری در جهت اجرای تفاهمنامه مشترک، سهمپذیری هر دستگاه نسبت به حجم فعالیت سالانه استان، معرفی بیسوادان دستگاهها برای حضور در کلاسهای سوادآموزی، تشویق افراد معرفیشده به امر سوادآموزی و غیره با این مجموعه همکاری کنند. قائدیها «خواندن گذشته، نوشتن آینده» را شعار امسال یونسکو برای سالروز جهانی مبارزه با بیسوادی عنوان کرد و ادامه داد: سواد عاطفی، سواد ارتباطی، سواد مالی، سواد رسانهای، سواد آموزشوپرورش و سواد رایانهای زیرشاخههایی هستند که یونسکو برای واژه «سواد» در نظر گرفته است که زیربنای همه این موارد سواد خواندن و نوشتن است. مدیرکل آموزشوپرورش استان اصفهان از برگزاری جشن اجرای طرح به صفر رسانی بیسوادی در 17 منطقه آموزشی استان اصفهان در آغاز سال 96 خبر داد و تصریح کرد: کرسیهای آزاداندیشی دانشآموزان دوره متوسطه توسط معاونت پرورشی آموزشوپرورش استان اصفهان در حال برگزاری است.
همچنین درجایی دیگر، معاون سوادآموزی اداره کل آموزشوپرورش استان اصفهان با اشاره به همین تعریف متفاوت سواد از سوی یونسکو گفته است: در حال حاضر تنها خواندن و نوشتن ملاک سواد نیست بلکه سوادهای عاطفی، ارتباطی، مالی، رسانهای، تربیتی و رایانهای نیز جزء سواد هستند، ازنظر یونسکو اگر کسی خواندن و نوشتن بلد باشد و مدرک هم داشته باشد ولی انواع سوادهای ذکرشده را نداشته باشد باسواد محسوب نمیشود. در همین راستا دورههای آموزش ICDL را برای سوادآموزان در ۵ منطقه و ناحیه برگزار میکنیم و استان اصفهان در این زمینه در کشور پیشتاز است. امید قائمی پیرامون راهاندازی ۹ مرکز یادگیری محلی و اجرای آموزشهای تلفیقی خاطرنشان کرد: سوادآموز در این مراکز علاوه بر یادگیری سواد مهارتهای زندگی همانند حقوق شهروندی، اجتماعی و غیره را آموزش میبیند.