موسیقی مدرن، سیاه یا روشن؟

مگر این وظیفه ما نیست که برای تبیین زمان خود ابزاری سمفونیک بیابیم؟ ابزاری که هم موید پیشرفت باشد و هم شجاعانه پیروزی های روزگار مدرن را منعکس سازد.

موسیقی مدرن، سیاه یا روشن؟

داوود امیری پوده: مگر این وظیفه ما نیست که برای تبیین زمان خود ابزاری سمفونیک بیابیم؟ ابزاری که هم موید پیشرفت باشد و هم شجاعانه پیروزی های روزگار مدرن را منعکس سازد. قرن هواپیما موسیقی خاص خودش را می خواهد.. کلود دبوسی )یک قرن موسیقی مدرن، پل گریفیث، ترجمه کیوان میرهای، نشرافکار). به طور کلی موسیقی مدرن را می توان این گونه تفسیر کرد موسیقی ای که بر اساس زندگی امروز و قرن معاصر آهنگسازی و ساخته شده باشد اما این تعریفی ساده از تمامی پیچیدگی های موسیقی دوره مدرن با حضور آهنگسازان و پایه گذارانی چون کلود دبوسی آرنولد شونبرگ ایگوراستراوینسکی است.

موسیقی مدرن تقریبا بیشتر گونه ها و سبک ها را در هر دوره ای داراست که توضیح آن در این مقاله نمی گنجدو ما مجبوریم به ریشه های هنر مدرن و موسیقی مدرن بپردازیم. به طور کلی پس از نوشته شدن اولین متن های مدرن در فلسفه یعنی پس از دکارت کانت هگل و روسو ما اولین جرقه های هنر مدرن را در آثار هنرمندان پیشرو می بینیم و پس از چاپ آثار مارکس نیچه و فروید ما بیشترین تاثیر تفکر را در آثار نقاشان معماران موسیقی دانان نویسندگان و هنرمندان می بینیم که مانند جریان های گذشته با باز شدن فضای تفکر و دین و سیاست هنر هم و موسیقی پا به دوره ای نوین گذارده با این تفاوت که این بار هنر مدرن شورشی می کند علیه تمام زندگی مدرن و دهلیزهای تاریک اش و رسوایی های فکری اش.
به این قطعه از کتاب موسیقی مدرن پل گریفیث توجه کنید «از لحاظ تاریخی ملودی فلوت قطعه ی پرلود بعد از ظهر یک فان اثر دیوسی شروع موسیقی مدرن به حساب می آید. سمفونی دنیای نو اثر دوورژاک و سمفونی پاتتیک اثر چایکوفسکی و شب دگرگون شده از آرنولد شونبرگ* نیز در این زمان نوشته شده اند. پس مفهوم کلمه مدرن در موسیقی بیشتر در بر گیرنده زیبایی شناسی و تکنیک است تا زمان بندی تاریخی. یکی از خصوصیات بارز موسیقی مدرن نداشتن زمان بندی تاریخی است و دیگر اینکه موسیقی مدرن ابداً خود را به سیستم «ماژور-مینوری» که انگیزه موسیقی نویسی موسیقیدانان سده هفدهم به بعد را فراهم می کرد، متکی نکرد. پس از این طریق است که می توان قاطعانه اظهار داشت : پرلود دبوسی شروع عصر نوین موسیقی است و آهنگسازی برای اولین بار می کوشد تا از قید و بند های «ماژور-مینوریِ» موسیقی رها شود.» پس می توان به راحتی فهمید که موسیقی مدرن از ساختاری تودرتو و پیچ در پیچ خبر می دهد که در شیوه های گوناگونی در قرن بیستم و بیست و یکم ساخته شده . ضد هارمونی، آتونالیسم، تاکید بر ریتم، حذف ملودی یا دوری از ریتم و ضرب آهنگ، حضور موسیقی الکترونیک و سایه اش بر تمامی سبک ها، کامپیوتر و دانش نرم افزاری و ده ها نگرش و ساختار نو باعث شد که موسیقی مدرن با خیل عظیمی از آهنگساز و اثر روبرو شود که بنا به سلیقه و تفکر موسیقی دانان نگرش و سبکی جدید و جدیدتر در موسیقی به وجود آمد تا جایی که تئاتر یا نقاشی یا سینما در قرن بیستم بسیار وابسته به هنر و هنرمند موسیقی هستند یا که می خواهند مانند موسیقی تا این حد پیشرو باشند.
ادگار وارز پایه گذار موسیقی الکترونیک می گوید «من نمی‌توانم فرمانبر صداهایی باشم که پیش از این شنیده شده‌است ».
او در تمام زندگی هنری خود در جستجوی صداهای تازه برای بیان موسیقی خود بود وارز تمایل فراوانی داشت که موسیقی را به سمت و سویی کاملاً متفاوت بکشاند اومی گوید:
« موسیقی که باید زندگی کند و زندگی ببخشد به ابزار بیانی جدیدی نیاز دارد، و تنها دانش است که توانایی خلق این ابزار را دارد. من در رویای سازهایی هستم که از اندیشه‌های من پیروی کنند، سازهایی که بتوانم با ترکیب آنها به رنگ‌های مورد علاقه خود دسترسی پیدا کنم، سازهایی که توان اجرای اندیشه‌های موسیقایی من را داشته باشد.»
پس با چنین تفکراتی در هنر و موسیقی مدرن ما به جستجوی جهانی هستیم از هر آهنگساز چرا که این گونه بودن یکی از ویژگی های هنر و فلسفه و زندگی مدرن است.

موسیقی مدرن موسیقی ای سیاه یا تاریکی نیست اما خبر از روشنایی هم در آن نمی توان یافت و تیرگی و غبارآلودگی و ترس و توهم در آن عکس رویای آرمانشهر موسیقی دوره کلاسیک و رومانتیک است و این نشان از نقدی اصوات گونه با حضور تفکر فلسفی در اصوات شونبرگ با گام دوازده نتی که دیگر هیچ غمگینی یا خوشحالی در آن نیست حلول می یابد. موسیقی مدرن را می توان به هفت دسته جداگانه تقسیم کرد تا دهه شصت میلادی و ساخت موسیقی در فضای پست مدرن نه موسیقی پست مدرن .( کمتر کسی تا کنون از موسیقی پست مدرن سخنی گفته چون موسیقی را همیشه جلوتر از دوره و یا دیگر هنرها می دانسته اند) 1. امپرسیونیسم (کلود دبوسی،موریس راول، اریک ساتی) 2.اکسپرسیونیسم (آرنولد شونبرگ، چارلز آیوز، آنتون وبرن، آلبان برگ، پیر بولز) 3.پریمیتیویسم(ایگور استراوینسکی، بلا بارتوک) 4.مینیمالیسم (جان کیج، استیو رایش، آروو پارت، فیلیپ گلس) 5.الکترونیک ( ادگار وارز، یانیس خنکیس، کارلهینز اشتوکهاوزن) 6. موسیقی جز ( مایلز دیویس، جان کولترین، چارلز مینگوس) 7. موسیقی راک (فرانک زاپا، کینگ کریمسون، د رزیدنتس، فاوست)
با همدیگر به سه اثر از آرنولد شونبرگ، ایگور استراوینسکی و فرانک زاپا گوش می دهیم.







ارسال نظر

اخرین اخبار
پربیننده‌ترین اخبار