گلایه، گرانی، گریز
ده اتاق کوچک یکیدو متری با 10 تخت و 10 دستگاه فیزیوتراپی. اتاقکها هر 20دقیقه یکبار پُر میشوند و خالی. آدمهایی که به این مرکز فیزیوتراپی، واقع در یکی از بیمارستانهای دولتی آمدهاند، همه مشکل عضلانی دارند؛ یکی دستش شکسته و حالا که گچ آن را باز کرده، دکتر برایش 10 جلسه فیزیوتراپی تجویز کرده است... .
اصفهان زیبا: ده اتاق کوچک یکیدو متری با 10 تخت و 10 دستگاه فیزیوتراپی. اتاقکها هر 20دقیقه یکبار پُر میشوند و خالی. آدمهایی که به این مرکز فیزیوتراپی، واقع در یکی از بیمارستانهای دولتی آمدهاند، همه مشکل عضلانی دارند؛ یکی دستش شکسته و حالا که گچ آن را باز کرده، دکتر برایش 10 جلسه فیزیوتراپی تجویز کرده است. آن یکی، اما کمر درد امانش را بریده و خواب را از چشمهایش ربوده؛ به همین خاطر هم سر و کارش به اینجا افتاده است.
علی، پسر 18سالهای است که مچ دستش را بانداژ کرده؛ اما برای فیزیوتراپی دستش آمده میگوید: «یک ماه قبل، زمین خوردم و دستم شکست. تازه یکی،دو روز است که گچش را باز کردهام؛ البته چون دردش هنوز خوب نشده است و نمیتوانم کاری با آن انجام دهم، دکتر گفته باید آن را پنج جلسه زیر برق بگذارم.» هزینههای فیزیوتراپی چطور است؟ «خیلی زیاد است؛ چون بیمه ندارم هر بار چیزی حدود 25هزار تومان باید بپردازم؛ یعنی پنج جلسهام میشود 125هزار تومان.» از فرآیند درمان راضی هستی؟ «بد نیست؛ ولی فکر کنم درمان کامل به زمان زیادی نیاز دارد.»
هزینههای درمان، بلای جان بیماران
هزینه بالای فیزیوتراپی و ناتوانی افراد در پرداخت آن، تنها مشکل علی نیست؛ بلکه مشاهدات میدانی و همچنین گفت و گو با تعداد زیادی از مراجعهکنندگان در مراکز مختلف فیزیوتراپی نشان میدهد که بیماران گلایههای فراوانی در این باره دارند و تعدادی هم به دلیل گران بودن هزینههای درمان، عطایش را به لقایش میبخشند. مریم، زن میانسالی است که سه سال پیش تصادف کرد و در این سانحه رانندگی به گردنش آسیب جدی وارد شد. او میگوید، از آن موقع تاکنون چندین مرتبه برای انجام فیزیوتراپی به این مرکز مراجعه کرده است. آنطور که مریم میگوید: «این بار سوم است که گردنم را زیر برق میگذارم؛ اما هنوز تاثیر آنچنانی را احساس نکردهام و دردم، هنوز خوب نشده است. علاوه بر فیزیوتراپی، چندین جلسه لیزر درمانی هم کردهام. نرمشها و حرکتهای مختلفی هم که فیزیوتراپ، به من آموزش داده، انجام میدهم تا شاید دردم تسکین یابد.»
مریم میگوید خوششانس بوده و در این ماه توانسته با استفاده از سهمیه دولتی فیزیوتراپی انجام دهد: «از مدتها قبل نوبت گرفتم تا بتوانم از این سهمیه استفاده کنم. الان هر جلسهای سه هزار تومان است؛ اما در جلسههای قبلی هر بار 30هزار تومان پرداخت میکردم؛ البته لیزر دولتی نیست؛ مثل خیلی از خدمات دیگری که در این مرکز وجود ندارد و برای انجامش باید به مراکز خصوصی مراجعه کنم. لیزر هم جلسهای 30هزار تومان است.»
هزینههای کمر شکن و عجز شرکتهای بیمه
هزینههای فیزیوتراپی که بخشهای مختلفی را شامل میشود، آنقدر بالاست که حتی شرکتهای بیمه نیز از پرداخت کامل آن عاجز هستند و به همین خاطر هم آن را پوشش نمیدهند؛ بنابراین بیماری که بضاعت پرداخت این هزینهها را ندارند یا از همان ابتدا قید انجام فیزوتراپی را میزنند و از خیرش میگذرنند یا بعد از انجام دوسه جلسه. از آنجا که بیمهها معیارهای خود را بر اساس تعرفههای دولتی تنظیم میکنند، بیماران همیشه با مشکل پرداخت ما به التفاوت تعرفه دولتی و خصوصی مواجه میشوند؛ این در حالی است که بیمهها تنها بخش ناچیزی از کل هزینه درمان این بیماران را پرداخت میکنند. داریوش طاهرخانی که عضو شورای عالی نظام پزشکی است در همینباره به ایسنا میگوید: «هنوز حمایت مالی مناسبی از شهروندان در زمینه درمان محقق نشده است. بیمههای کشور تنها سهم ناچیزی از هزینههای سلامت را پرداخت میکنند و در این میان مبنای پرداخت خود را تعرفههای دولتی قرار میدهند.»
او با اشاره به ضعف پوشش بیمهای خدمات حوزه سلامت، توجه نکردن به رشته فیزیوتراپی را عامل حذف آن از میان اولویتهای درمانی مردم، بیان میکند: «این وضعیت با یک نظام بیمهای کارآمد فاصله زیادی دارد؛ چرا که حمایت بیمهها باید باعث شود هزینههای سلامت براساس تعرفههای واقعی توسط صندوقهای بیمهای پرداخت و رابطه مالی بین بیمار و پزشک قطع شود؛ اما متاسفانه شورای عالی بیمه کشور، نه تنها تعرفهها را براساس قیمت واقعی خدمات به هیئت دولت پیشنهاد نمیدهد، بلکه بسیاری از خدماتی که مورد نیاز شهروندان است، تحت پوشش بیمههای پایه قرار نمیدهد.»
بیمهری دولت به خدمات درمانی
این موضوع را فیزیوتراپیست جوانی که هم در این مرکز دولتی جایی را اجاره کرده و مشغول به کار است و هم در مرکز خصوصی کار میکند، تایید میکند؛ آنجا که در گفت و گو با اصفهان زیبا میگوید: «هر ماه، فقط 20نفر میتوانند از خدمات دولتی فیزیوتراپی در این بیمارستان استفاده کنند، ولی با توجه به اینکه تعداد مراجعهکنندگان بسیار است، این موضوع نمیتواند پاسخگوی نیاز بیماران شود.» آنطور که او بیان میکند: «ناتوانی پرداخت هزینهها و حمایت ناچیز بیمهها از آن، باعث میشود که بیماران زیادی از فرآیند درمان گریزان باشند و زیر بار هزینههای کمرشکن فیزیوتراپی یا لیزر و... نروند؛ این در حالی است که فیزیوتراپی در بهبود وضع جسمانیشان تاثیر بسیار مطلوبی میتواند داشته باشد و تعویق یا صرفنظر از آن در برخی از مواقع باعث تشدید درد شده است. علاوه بر این، به دلیل کمبود امکانات و تجهیزات در این مرکز، تعدادی از بیماران مجبور هستند برای ادامه فرآیند درمانشان به مراکز خصوصی مراجعه کنند که البته هزینه همین خدمات نیز بالاست.» به گفته او، مراجعان از همه طیفی و از هر گروه سنی هستند که به دلایل مختلف از جمله تصادف، شکستگی، دررفتگی، سانحه و...
دچار آسیب شدهاند.