بویین میاندشت، سرزمین پنج قوم پاک و بیدار
شهرستان بویین میاندشت یکی از معدود شهرستانهایی است در کشور که سرزمین پنج قوم لر، گرج، فارس، ترک و ارامنه است. به همین خاطر به آن سرزمین پنج قوم نیز گفته میشود که هر پنج زبان در آن زنده است.
حمید رفیعی ـ اصفهان امروز : شهرستان بویین میاندشت یکی از معدود شهرستانهایی است در کشور که سرزمین پنج قوم لر، گرج، فارس، ترک و ارامنه است. به همین خاطر به آن سرزمین پنج قوم نیز گفته میشود که هر پنج زبان در آن زنده است. این شهرستان در فاصله ١٧٠ کیلومتری از مرکز استان اصفهان همسو با سلسله جبال زاگرس با جمعیتی بیش از ٣٠ هزار نفر در غربیترین نقطه استان اصفهان قرار دارد. اقلیم شهرستان به سه ناحیه بسیار مرطوب و خنک بازمستان های بسیار سرد و طولانی، نیمه مرطوب و معتدل بازمستان های سرد و ناحیهای محدود با برف دائمی تقسیم میشود.
سرزمین اقوام
آنچه این خطه را در کشور منحصربهفرد کرده زندگی مسالمتآمیز پنج قوم لر، گرج، فارس، ترک و ارمنی است و از نکات مهمی که میتوان به آن اشاره نمود موضوع وجود امنیت و آمار پایین جرائم انسانی در این شهرستان هست. اقوام این شهرستان به ترتیب اکثریت عبارتاند از: گرج، ترک، فارس، لر و ارمنی است. این شهرستان دارای دو شهر بانامهای بویین میاندشت و افوس و پنج دهستان بانامهای گرجی، سردسیر، کرچمبو شمالی، کرچمبو جنوبی و ییلاق و ٤١ روستا هست.
جاذبههای طبیعی
ازجمله جاذبههای طبیعی بویین میاندشت سد و سرچشمه افوس در ضلع جنوب غربی شهرستان در ارتفاعهای رشتهکوه زاگرس و در نزدیکی شهر افوس است. این مکان یکی از جاذبههای گردشگری استان شناختهشده که با سرمایهگذاری شهرداری شهر افوس و اداره میراث فرهنگی استان اصفهان تجهیز شده است. پیست اسکی افوس جاذبه دیگری است که در کنار سرچشمه افوس قرار دارد. آبشار نوغان نیز در امتداد رودخانه دائمی قمرود واقعشده است. ارتفاع این آبشار بیش از ١٠ متر بوده و در امتداد و پاییندست آن رویش درختان بید و صنوبر زیبایی خاصی به منطقه داده است. تفرجگاه دره حوض، دشت لالههای واژگون، بیشهزار پیلستون و سد و سرچشمه آغچه از دیگر جاذبههای طبیعی این شهرستان است.
اماکن تاریخی و مذهبی
حسینیه تاریخی بویین واقع در شهر بویین میاندشت با قدمت حدود ٢٥٠ سال یکی از بهترین آثار باقیمانده در شهر هست که دستنوشتههای موجود در این حسینیه حاکی از قدمت بالای آن دارد. حمام تاریخی افوس، خانه تاریخی غلامرضا خان، قلعه تاریخی هژبر پور، حمام قدیمی کرچ و حسینآباد، کلیسای تاریخی زرنه و خانههای تاریخی رئیسی و سلطانی و پل تاریخی نوغان از اماکن تاریخی شهرستان بویین میاندشت هستند که سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب میکنند. امام زادگان ابراهیم و احمد، امام زادگان عبدالله، ابراهیم و محمد، بقعه شیخ مهزیار واقع در شهر بویین میاندشت محله ششجوان، زیارتگاه حجتیه و زیارتگاه بابا جیهون ازجمله اماکن مذهبی این شهرستان است.
گیاهان دارویی
شهرستان بویین میاندشت از مناطق بسیار مستعد با مراتع و مزارع غنی از گیاهان دارویی خصوصا گونههای وحشی و کمیاب همچون تره کوهی، ریواس میتوان بهعنوان یکی از قطبهای گیاهان دارویی کشور محسوب میشود. مهمترین صنایعدستی شهرستان بویین میاندشت شامل فرش دستباف، جاجیم، ظروف میناکاری، گلیم، مشبک و قابسازی هست. لبنیات (کشک، کره، روغن، دوغ و ماست) سیبزمینی، گردو، بادام، عدس و عسل نیز ازجمله مهمترین سوغات این شهرستان است.