مدرسه فصلی؛ فرصتی برای کشف استعداد هنرمندان جوان
رسالت مدرسه فصلی کشف استعدادهای هنری در زمینه صنایع دستی است
مینا عباسپور| سال 2004 بود که یونسکو اقدام به تأسیس شبکه شهرهای خلاق جهان کرد و در این مدت 72 کشور و 186 شهر در این شبکه ثبتنام کرده و عضویت آن را پذیرفتهاند. در ایران نخستین بار سال 2015 بود که شهر اصفهان با محوریت صنایعدستی به این شبکه پیوست و پسازآن شهر رشت در زمینه غذا به عضویت این شبکه درآمد.
در این راستا اداره خلاقيت و نوآوري شهرداري اصفهان بهنوعی دبیرخانه شهر خلاق صنایعدستی یونسکو محسوب میشود و یکی از مأموریتهایی که دارد گزارش فعالیتهایی است که در شهر در زمینه صنایعدستی ساری و جاری است بویژه دورههای 4 سالهای که برگزار شده و با گزارشهای دورهای آن عضویت اصفهان در این شبکه تثبیت میشود. یکی از فعالیتهای این دبیرخانه برگزاری مدرسههای فصلی صنایعدستی است که از تابستان گذشته آغازشده و امسال برای دومین بار برای قشر نوجوان و جوان برگزار شد که در 4 رشته قلمزنی، سفالگری، میناکاری و کاشی هفت رنگ تدوینشده بود و محدوده سنی 10 تا 18 سال از آن استفاده کردهاند.
طبقه خلاق موتور توسعه شهر خلاق
علیرضا رفیعی، رئیس اداره خلاقيت و نوآوري شهرداري اصفهان در مورد اهداف برگزاری این مدرسه میگوید: در درجه نخست هدف استعدادیابی نوجوانان و جوانان شهر در راستای توسعه و تولید طبقه خلاق است. یکی از کلیدواژههایی که در شهر خلاق بهصورت جدی به آن توجه میشود همین طبقه خلاق است که درواقع موتور توسعه خلاق در شهرهای خلاق به شمار میرود. بخشی از طبقه خلاق نیز هنرمندان صنایعدستی هستند که پرداختن به این قشر و تربیت نیروهایی که بتوانند در طول زمان با آموزشهای مختلف در زمینه صنایعدستی به سمت استادی برسند، ما را به توسعه طبقه خلاق میرساند و درواقع هرچه در این زمینه رشد داشته باشیم به توسعه خلاق شهر کمک کردهایم. او ادامه میدهد: از دیگر اهداف ما غیر از ایجاد تجربه برای جوانان این است که صنایعدستی را جزو سبد خرید خانوادهها قرار دهیم؛ همچنین بتوانیم شهروندان را با فرایند تولید یک اثر هنری آشنا کنیم و با آموزش این قشر از جامعه به کارآفرینی شهروندان بپردازیم بویژه بانوان که شاهد حضور و جدیت ایشان در سالهای گذشته در این زمینه بودهایم. رفیعی تأکید میکند: تلاش کردیم فرهنگ هنردوستی را در بین شهروندان نهادینه کنیم و ضمن دنبال کردن مأموریت خود، بتوانیم حس تعلق به شهر را در میان شهروندان افزایش دهیم.
کشف استعداد؛ رسالت مدرسه فصلی
او در مورد انتخاب این 4 رشته در مدرسه تابستانی صنایع دستی اظهار داشت: با توجه به اینکه به عبارتی 199 و بهعبارتدیگر 197 رشته صنایعدستی داریم اقبال مردم به 4 رشته قلمزنی، میناکاری، سفالگری و کاشی 7 رنگ بیشتر است. البته پرداختن به رشتههایی که در حال خروج از سیکل و چرخه صنایع است را نیز در دستور کار قرار دادهایم اما مردم به این 4 رشته بهعلاوه دوخت چرم علاقه زیادی نشان دادهاند. رفیعی تصریح کرد: رسالت این مدرسه آشنایی و کشف استعداد است و دوره آموزشی آن حدود 30 ساعت را شامل میشود که در طول یک هفته برگزار میشود. تأکید داریم در خروجی این دورهها از هر هنرآموز یک اثر خلق شود که در هر مدرسه فصلی این اتفاق رخ میدهد و بعد از برگزاری این مدرسه فصلی نمایشگاهی از آثار شرکتکنندگان برگزار میکنیم و برای عموم مردم قابل بازدید خواهد بود.
برگزاری نمایشگاه از آثار مدرسه فصلی
با توجه به اینکه هفته گذشته این مدرسه را برگزار کردیم هفته آخر شهریور نمایشگاهی از آثار تولیدی در مدرسه تابستانه در ایده گالری اداره خلاقیت برگزار میکنیم. او افزود: در این دوره 65 نفر شرکتکننده داشتیم که آثارشان به همراه آثار کارگاهی که در مردادماه با موضوع لایه چینی برگزار شد باهم به نمایش گذاشتهشده و حدود 100 اثر را شامل میشود. رئیس اداره خلاقیت شهرداری اصفهان تصریح کرد: شهریه هر هنرآموز بابت هر دوره مبلغ 50 هزار تومان است و از بهترین اساتید شهر اصفهان دعوت کردهایم که در دورههای مختلف حضور یابند. این در حالی است که اساتید مشهور نیز از این دورهها بازدید میکنند. رفیعی اضافه میکند: در انتهای این دورههای فصلی گواهینامهای از طرف شهرداری به شرکتکنندگان ارائه میشود که با امضای استاد مربوط و مدیریت ارشد شهرداری همراه است. طبیعتا این گواهینامهها ارزش خود را دارند اما اساس هدفگذاری ما در راستای کشف استعداد و آشنایی اولیه با رشتههای صنایعدستی است و کسی که این دوره را میگذراند باید با شناخت علاقه خود که در این دورهها اتفاق میافتد، به دنبال فعالیت تخصصی و ارتقای آن برود.
پیشنهاد میزبانی نشست شبکه خلاق 2020 در اصفهان
رئیس اداره خلاقیت و نوآوری شهرداری اصفهان تأکید میکند: ما وظیفه داریم کلیه فرایندهای ترویج، آموزش و توسعه پایدار صنایعدستی که در سطح شهر رخ میدهد را بهعنوان دبیرخانه شهر خلاق صنایعدستی بهصورت گزارشهای تصویری در سایت مربوطه بارگذاری کنیم. ضمن اینکه حضور در این شبکه صرفا به تنظیم گزارشهای مکتوب و تصویری محدود نمیشود بلکه هرسال جلسه و نشستهایی را در یکی از کشورهای دنیا تدارک میبینند تا اعضا گزارشهای خود را در این نشستها اعلام کنند. در سال 2019 مقارن با خردادماه سال جاری شهر فابریانو ایتالیا میزبان این نشست بود و از اصفهان سید احمد حسینی نیا، معاون شهرسازی و معماری شهرداری بهعنوان نماینده شهردار اصفهان در این جلسه به همراه اعضای شورای شهر حضور داشت و سخنرانی کرد. درواقع هرسال شهرداری در این رویدادها حضور خود را اعلام کرده و بهگونهای گزارشهایی در راستای فعالیت شهرداری برای توسعه صنایعدستی در اصفهان ارائه دادهاند. همچنین در سال 2018 شهردار وقت میزبانی اصفهان برای این رویداد در سال 2020 را پیشنهاد داد که این امر نیازمند بررسی و تائید ملاکهای موردنظر یونسکو برای شبکه شهر خلاق است. او اضافه کرد: در اداره خلاقیت مباحث بسیار زیادی دنبال میشود از جمله اینکه ایده گالریهایی داریم شرایط به نمایش گذاشتن آثار هنرمندان با گرایش صنایعدستی را دارد و برای تمام هنرمندان شهر که فرصت به نمایش گذاشتن کارهایشان را بهراحتی در سطح شهر به دست نمیآورند تسهیلگر و کمککننده است. ضمن اینکه برنامههای مختلفی در راستای مباحث خلاقانه داریم و در این راستا ایده کاپ پرسش مهر شهردار را ابتدای مهر امسال با بازگشایی مدارس و دانشگاهها با هماهنگی معاونتهای دانشجویی دانشگاههای سطح شهر و آموزش پرورش برگزار خواهیم کرد.
حضور اداره خلاقیت و فناوری اصفهان در نمایشگاه صنایع دستی تهران
رفیعی اظهار داشت: همچنان که با شهرها و نیز موسسه و نهادهای مختلف در راستای ترویج و توسعه صنایعدستی تفاهمنامههایی منعقد میکنیم با اداره کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان اصفهان نیز تفاهمنامهای تنظیم کردیم که خروجی آن منجر به حضور ما در نمایشگاه صنایعدستی تهران در هفته گذشته شد و توانستیم حضور موفق و پررنگی داشته باشیم. او همچنین تشریح میکند: مرکز خلاقیت و نوآوری شهرداری اصفهان زیرمجموعه مدیریت پژوهش، خلاقیت و فناوریهای نوین بوده و این مدیریت نیز زیرمجموعه معاونت برنامه ريزي و توسعه سرمايه انساني است. آنچه در اداره خلاقیت به دنبال آن هستیم کمک به مدیریت شهری در اداره شهر بهصورت خلاقانه و با بهرهگیری از عناصر خلاقیت در مدیریت شهری است. چنین مفهومی شامل خیلی از اجزا اعم از المان و نمادهای خلاقیت در شهر میشود بهگونهای که بتوان نمود آن را در خدمات شهری، ترافیک، شهرسازی و بقیه جنبههای مهم مدیریت شهری مشاهده کرد. درواقع هدف این است که با کمک عناصر خلاقیت هم در این سیستمها تسهیلگری شود و هم مدیریت شهری از این طریق به مأموریت خود چابکتر عمل کند.
استقبال از ایدههای خلاقانه شهروندان
طبیعتا در بستر خلاقیت و اداره خلاقانه شهر از همه عناصر باید بهره گرفت و هدف مأموریت ما کل شهر است. او اضافه میکند: به همین منظور از هر پیشنهاد ایده و یا طرح خلاقانه که در این مسیر قرار داشته باشد استقبال میکنیم. نظام پیشنهادهای شهرداری اصفهان در زیرمجموعه این اداره است و شهروندان میتوانند با ورود به درگاه انتقادها و پیشنهادهای خود را به صورت کتبی و شفاهی ثبت کنند. در این راستا برای پیشنهادهای خاص و ویژه نیز هدایایی در نظر گرفته شده است که تمام اینها محرکهایی هستند تا در اداره شهر همکاری و همیاری شهروندان را در کنار خود داشته باشیم. سازوکار استفاده از طرحهای خلاقانه شهروندی نیز به اینگونه است که ما نهتنها با درگاهی که طراحی کردیم آماده پذیرفتن پیشنهادهای مردم و حرکت آنها به سمت شهرداری هستیم بلکه با برگزاری رویدادهایی مانند ایده کاپها برای گرفتن ایده و طرحهای آنها ما به سمت ایشان حرکت کردیم. درواقع این سیستم حرکتی دوطرفه بین شهرداری و شهروندان را ایجاد کرده است. او تصریح کرد: ایدههای ارائهشده پس از ثبت توسط کارشناسان موردبررسی قرار میگیرد و بعد از آن در کمیتههای تخصصی مطرحشده و کارشناسان زبده ایده یا طرح را موردبررسی قرار داده و تمام جوانب آن و عملیاتی شدنش را با در نظر گرفتن میزان بودجه و زمان موردنیاز موردسنجش قرار میدهند. آن بخشی از ایدهها که موردپذیرش قرار میگیرند در دو مسیر قرار داده میشود که یکی باز فراخوانی طراح برای قرار گرفتن در روند کار است؛ اگر طرح موردنظر مشمول جایزه یا هدیه است اعطا میشود و در جهت دوم برای عملیاتی شدن ایده پیگیری لازم صورت میگیرد و بنا به حوزه مربوطه در معاونتهای 6 گانه شهرداری سپرده میشود. در نهایت اگر ممکن بود آن ایده در سال جاری عملیاتی شده یا اگر نیاز به پیشبینی بودجه دارد برای سال آینده پیشبینی بودجه آن انجام شود. رفیعی تصریح کرد: نظیر ایدههای ریزودرشت این سیستم را در پیادهرو چهارباغ مشاهده میکنیم که از جمله آن استراحتگاههای مردم و بازارچههای موقت هستند که به منصه ظهور رسیده و با استقبال شهروندان نیز مواجه بودهاند.