چالش اقتصادی به دنبال حذف زبان انگلیسی
با حذف این درس برخی افراد به دنبال یادگیری این زبان و ایجاد ارتباطات بینالمللی نخواهند رفت
گروه جامعه| به تازگی ۵۷ نماینده مجلس طرح یک فوریتی رفع انحصار از زبان انگلیسی در نظام آموزش همگانی کشور را به هیئترئیسه مجلس ارسال کردند. بر اساس آن آموزش زبان انگلیسی از برنامه مدارس حذف و اختیاری اعلام شده و دانشآموزان برای یادگیری میتوانند به آموزشگاههای آزاد مراجعه کنند. به اعتقاد برخی نمایندگان مجلس، هماکنون زبان انگلیسی در مدارس اجباری است و در این میان برخی دانشآموزان علاقهای به تحصیل در دانشگاه را ندارند بنابراین اجبار در زبان انگلیسی میتواند در ضعف تحصیل این گروه از دانشآموزان تأثیرگذار باشد. این طرح با واکنشهای بسیاری مواجه شد از جمله معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزشوپرورش که اعتقاد دارد طرح حذف زبان انگلیسی از مدارس که به طور عملی در فرصتهای دانشآموزان کمتر برخوردار برای ورود به دانشگاه نابرابری به وجود میآورد، خلاف عدالت آموزشی است.
رضوان حکیمزاده دراینباره اظهار داشت: «یادگیری زبان خارجی یکی از حوزههای ۱۱ گانه یادگیری در برنامه درسی ملی است. دانشآموزان دوره متوسطه اول آموزش زبان را با یک برنامه درسی رسمی شروع میکنند و اصل بر این است که هر تصمیمی برای تغییر باید مصالح همه دانشآموزان کشور را تأمین کند. چون در حال حاضر در مناطق برخوردار خانوادههای مرفه دانشآموزان را از کودکی به مؤسسات و آموزشگاههای زبان برای یادگیری زبان میفرستند، بنابراین برای این دسته از دانشآموزان داشتن یا نداشتن برنامه رسمی آموزش زبان انگلیسی هیچ تفاوتی نمیکند. آنها در مؤسسات حاضر میشوند. این دانشآموزان معمولا به خاطر اینکه مهارتهای زبانی بهتری دارند، موفقیتهای بیشتری در آزمونها کسب میکنند و از این منظر حتی شروع دیرهنگام آموزش زبان برای تعدادی از دانشآموزان در نظام رسمی مدرسه یک نوع بیعدالتی آموزشی است. این طرح نیاز به کار کارشناسی دارد و قابلقبول نیست. اگر آموزش زبان انگلیسی بهعنوان یک برنامه درسی رسمی حذف و به مؤسسات واگذار شود، تعداد زیادی از دانشآموزان مناطق روستایی و عشایری در خانوادههای کمتر برخوردار امکان دسترسی یا پرداخت هزینه به مؤسسات و آموزشگاههای زبان انگلیسی را ندارند. نتیجه این میشود که آموزش زبان انگلیسی بهعنوان یک کالای لوکس در اختیار دانشآموزان خانوادههای مرفه و برخوردار قرار میگیرد و در نظام آموزشی که برای ورود به دانشگاه حتما یکی از درسها آزمون زبان انگلیسی است، اگر داوطلب حتی یک تست بیشتر بزند، ممکن است شانس بیشتری برای ورود به دانشگاههای درجه یک داشته باشد. وقتی این امکان از دانشآموزان کمتر برخوردار گرفته شود و در نظام رسمی، آموزش زبان نداشته باشند، عملا در فرصتهای ورود به دانشگاه آنها نابرابری به وجود میآید. حتی در آزمون کارشناسی ارشد و دکترا نمره زبان یکی از نمرات سرنوشتساز در آزمون ورودی دانشگاهها است؛ اگر چنین اتفاقی بیفتد فرصت برای دانشآموزان برخوردار بیشتر و برای دانشآموزان کمتر برخوردار خیلی کمتر خواهد شد و حتی این امکان حداقلی از دانشآموزان دریغ خواهد شد. به طور عملی راه ادامه تحصیل و موفقیتهای تحصیلی برای ورود به دانشگاهها در مقاطع تحصیلات تکمیلی نیز در آینده از دانشآموزان مناطق کمتر برخوردار سلب خواهد شد. در زمان حاضر آموزش سایر زبانهای خارجی برای دانشآموزان ممنوعیتی ندارد و دانشآموز میتواند یکی از چهار زبان انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و اسپانیایی را انتخاب کند. حتی در آزمون سراسری نیز امکان انتخاب این زبانها و جود دارد و اینکه چرا تاکنون آموزش این زبانها اتفاق نیفتاده، به علت این است که بستر لازم فراهم نبوده است. علت گسترش نیافتن سایر زبانها نبود متقاضی و معلم است و منع قانونی برای ارائه آموزش این چهار زبان وجود ندارد؛ بنابراین استدلالی که اگر زبان انگلیسی در مدارس تدریس نشود، جایگزین آن زبانهای دیگری میشود غلط است. همانطور که اکنون این اتفاق نیفتاده، بعدها هم اتفاق نخواهد افتاد.»
حذف زبان انگلیسی فرصت سوزی است
در همین این راستا استاد زبان انگلیسی دانشگاه شیخ بهایی اعتقاد دارد زبان انگلیسی دریچهای از فرصتها به سمت افراد است و حذف زبان انگلیسی از مدارس سبب میشود زبانآموزان دیگر به دنبال آموزش و زبانآموزی نباشند.
علی فروتن دراینباره به ایسنا گفت: حذف زبان انگلیسی تبعات اقتصادی ناخوشایندی را با خود به همراه خواهد داشت، زیرا بیشتر زبانآموزانی که در آموزشگاههای خصوصی شرکت میکنند، دانشآموزانی هستند که با هدف کسب نمره بهتر در درس زبان، در این کلاسهای شرکت میکنند، اما با حذف این ماده درسی، مشکلاتی در بُعد اقتصادی ایجاد میشود؛ زیرا دیگر افرادی به دنبال یادگیری این زبان و ایجاد ارتباطات بینالمللی نخواهند رفت. زبان دریچهای به یک دنیای دیگر است، زمانی که این دریچه بسته شود، بسیاری از افراد نمیتوانند با دنیای جدید آشنا شوند. این استاد آموزش زبان انگلیسی سن مناسب زبانآموزی را در سنین پایینتر دانست و گفت: افرادی که در سنین کمتر زبان را فرامیگیرند، خیلی بهتر و قویتر در زمینه تلفظ صحیح کلمات و درست صحبت کردن عمل میکنند، اما به شرطی که تمرین زیادی داشته باشند. افراد بزرگسال نیز که در سنین ۴۰-۳۰ سالگی شروع به یادگیری زبان میکنند، ممکن است در مواردی که مربوط به تلفظ کلمات است، نتوانند خیلی قوی عمل کنند، اما از نظر گرامر و درک مطلب قوی عمل میکنند، زیرا از نظر ساختار ذهنی و درک زبان به درجهای رسیدهاند که راحتتر میتوانند جنبه گرامر را درک کنند. قبلا یک کتاب و استاد وجود داشت و منبع زبانآموز صرفا به استاد محدود میشد و هر توضیحی که استاد میگفت زبانآموزان قبول میکردند، اما امروز زبانآموزان، حق اعتراض و به چالش کشیدن استاد را در اختیار دارند و این حرکت، جنبههای مثبتی را با خود به همراه دارد و سبب میشود معلم زبان بهروز باشد، مقالات و کتابهای چاپ جدید را مطالعه و از تکرار گفتههای خود اجتناب کند. قبلا اساتید زبانآموزان را به یک اندازه در نظر میگرفتند و برای معلم هیچ فرقی نداشت که شخصی که در زبان استعداد ندارد، ممکن است استعداد آن در درسی مانند ریاضی بیشتر باشد و صرفا به این نکته اشاره میکردند که باید میزان یادگیری به یک میزان باشد و از بعد انسانی غافل بودند، اما امروزه اساتید برای هویت فردی افراد ارزش قائل هستند و بهعنوانمثال متوجه هستند که افرادی درونگرا هستند و مانند افراد برونگرا به یک میزان صحبت نمیکنند. استاد دانشگاه شیخ بهایی در مورد آموزش از طریق صفحات اینستاگرامی، نرمافزارهای آموزش زبان و دورههای آنلاین یادآور شد: آموزش از طریق نرمافزارهای آموزش زبان و یا دورههای آنلاین زبانآموزی موقعیت و جایگاه خوبی به شمار میآیند و دلیل آنهم روشن است، زیرا بسیاری از مردم وقت نمیکنند در کلاسهای آموزش زبان شرکت کنند و یا وقت مطالعه بیشتر در سطح کلاس را ندارد، این موارد کمککننده هستند و آثار مثبتی همچون افزایش سرانه مطالعه کشور را به همراه خواهد داشت. او تصریح کرد: دورههای آنلاین زبانآموزی، نرمافزارهای آموزش زبان برای زبانآموزانی مناسب است که دانش زبان آنها در حد متوسط و به بالاتر است. زبانآموزی که مبتدی است نمیداند دقیقا از کدام مسیر بهعنوانمثال برای آموزش گرامر اقدام کند، اما زبانآموزانی که در سطح مقدماتی یا متوسط قرار دارند قدرت تشخیص اینکه به کدام گرامر یا لغت نیازمند هستند را دارند و مستقلانه تر میتوانند از این منابع استفاده کنند. برای شرکت در آزمونهای بینالمللی حتما باید دورههای اختصاصی این آزمونها گذرانده شود، زیرا آزمونهای آیلتس و تافل بسیار مشابه کنکور هستند و تنها عاملی که به زبانآموز کمک میکند تا نمره بهتری در این آزمونها کسب کنند، تکنیک زبانآموزان است. درصد زیادی از موفقیت در این آزمونها تکنیکهای درست جواب داد به سؤالات است و برخلاف آزمونهایی چون FCA و یا CAE که آزمونهای کمبریج به شمار میآیند، آزمونهایی هستند که بر اساس تکنیک نیست و سطح سواد زبانآموزان در این آزمونها بسیار تأثیرگذار هستند؛ اما در آزمونهایی همچون آیلتس و تافل، تکنیکها سبب میشوند تا زبانآموز نمره بهتری را کسب کند.