مدرسه محل مناسبی برای آموزش سواد شهروندی
به اعتقاد یک روانشناس، ورود کودکان به مدرسه به عنوان نخستین گام برای تجربه یک جامعه کوچک و مواجهه با قوانین اجتماعی است فرصت مناسبی برای آموزش سواد شهروندی است.
احسان کاظمی دراینباره به ایمنا گفت: تربیت کودک و نوجوان برای ورود به زندگی اجتماعی که اصطلاحا تربیت اجتماعی نامیده میشود یکی از مهمترین وظایف خانواده و نهادهای آموزشی بویژه مدرسه است. او با بیان اینکه پرورش ابعاد اجتماعی کودکان و نوجوانان باعث عملکرد بهتر ذهنی، عاطفی و روانی آنها میشود، افزود: علاوه بر آن باعث توسعه مهارتهای زندگی در جامعه و آمادگی مواجهه با چالشهای زندگی خواهد شد از این رو لازم است تا کودکان و نوجوانان با وظایف و حقوق اجتماعی خود بیشتر آشنا شده و قادر به یادگیری ایفای نقشهای اجتماعی خود در آینده باشند. این روانشناس و مدرس شهروندی با تأکید بر اینکه آموزش مهارتهای شهروندی از شاخههای مهم تربیت اجتماعی است، تصریح کرد: مهارتهای شهروندی، آن دسته از مهارتهایی است که هر شهروند باید برای داشتن زندگی بهتر در بافت شهری بیاموزد و در زندگی اجتماعی خود بکار بندد که آموزش این مهارتها در کشورهای توسعهیافته سالهاست که آغاز شده است و برنامهریزی بسیاری برای آن انجام دادهاند. او با تأکید بر اینکه آموزش این مهارتها نه تنها کیفیت زندگی شهروندان را افزایش میدهد از بروز آسیبهای اجتماعی نیز
جلوگیری میکند، اظهار کرد: بیتردید این آموزشها برای جوامع امروزی ضروری است چرا که از سطح آسیبهایی مانند وندالیسم یا تخریب اموال عمومی، آسیب به محیطزیست و مشکلات بین فردی میان شهروندان خواهد کاست. کاظمی بهترین زمان برای آموزش این مهارتهای ارزشمند را سنین کودکی دانست و خاطرنشان کرد: کودکان با توجه به سرعت بالای یادگیری و برخورداری از حمایتهای خانواده بهتر میتوانند این مهارتها را بیاموزند همچنین ورود کودکان به مدرسه به عنوان نخستین گام برای تجربه یک جامعه کوچک و مواجهه با قوانین اجتماعی است فرصت مناسبی برای آموزش سواد شهروندی است. او با تأکید بر اینکه سواد شهروندی شامل مفاهیم کلیدی زندگی شهری و مهارتهای پایه برای بکار بردن این آموزههاست، گفت: بسیاری فعالیتهای فوق برنامه مدرسه و حتی خودِ کلاس درس میتواند سرشار از موقعیتهای برخورد با این مفاهیم و مهارتها باشد که معلم با هوشمندی میتواند از این فرصتها استفاده کند. این مدرس و مؤلف کتاب شهروندی کودکان با بیان اینکه در بسیاری کشورها، نظام آموزشوپرورش کودکان را برای زندگی در جامعه شهری و جهانی آماده میکند، اظهار کرد: این کشورها با تدوین و تولید
کتابهای آموزشی همچنین آموزش معلمان و ایجاد زمینههای مناسب در مدرسه برای توسعه فرهنگ شهروندی گامهای مؤثری برداشتهاند. او با تأکید بر اینکه در سالهای گذشته در جامعه ما نیز این ضرورت در مسئولان آموزشوپرورش و مدیریت شهری به خوبی احساس شده است، تصریح کرد: به تازگی شاهد همکاریهای خوبی در این زمینه هستیم به عنوان مثال کتاب کار آموزش شهروندی با عنوان کلاس شهر که برای معلمان کلاس اول ابتدایی در شهر اصفهان تهیه و تدوین شده است. کاظمی با اشاره به اهمیت تأثیر این قبیل کتابها در افزایش مهارتهای شهروندی کودکان گفت: این کتاب دارای ۱۵ فصل به همراه فعالیتهای کلاسی و فعالیتهای در خانه و کاربرگهای متعدد باعث یادگیری مهارتهای شهروندی در خانه و مدرسه میشود. او در مورد مهارتهایی که کتاب شهروندی کودکان میآموزد، اظهار کرد: مواردی چون استفاده از حملونقل عمومی، حفظ محیطزیست، آشنایی با بازیافت و اهمیت آن، نقش فضای سبز در سالم نگهداشتن هوای شهر، حفظ ایمنی، اخلاق شهروندی، مشارکت در امور شهر، احساس تعلق به شهر خود، مسئولیتپذیری در شهر، مراقبت از اموال عمومی، رعایت قوانین شهری، ارتباط مؤثر با دیگران، احترام به
شهروندان و مهارتهای دوستیابی در فضای اجتماعی شهر برای کودکان مطرح شده است. این روانشناس تألیف و تدریس این کتاب در مدارس را گام مهمی در جهت توسعه فرهنگ شهروندی در مدرسه و جامعه دانست و خاطرنشان کرد: در آموزش فرهنگ شهروندی باید ارزشهای فرهنگ دینی و ملی خود را اساس کار قرار داد چرا که زیر بنای آموزش شهروندی آموزش هویت دینی و ملی به کودکان است تا بدانند متعلق به چه فرهنگ و دینی هستند تا در دنیای پرهیاهوی امروز بتوانند حافظ و مروج فرهنگ ایرانی اسلامی خود باشند. او با اشاره به اینکه فرهنگ شهروندی در برگیرنده تمام جنبههای زندگی اجتماعی است، اظهار کرد: آموزش شهروندی و توسعه فرهنگ شهروندی به عنوان یک وظیفه همگانی باید مورد توجه باشد و رسانهها، والدین، مدارس، دانشگاهها، مساجد و همه سازمانهای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی با درک اهمیت آن، به توسعه سواد شهروندی جامعه کمک کنند.