توسعه بهرهوری، رکن مهم رشد اقتصادی
بهینهسازی مصرف در همه حوزهها بهخصوص مصرف انرژی یکی از موضوعات حائز اهمیت کشور ما است که کمتر به آن توجه شده است. در ارائه تعریف از کلمه بهرهوری باید گفت بهرهوری یعنی بهرهبرداری یا کامیابی در مصرف انرژی.
نجمه معینی: بهعبارتدیگر بهره وری یعنی استفاده مطلوب و بهینه از مجموعه امکانات، ظرفیتها، پتانسیلهای بالقوه و بالفعل همچنین سرمایهها، نیروها، منابع و ظرفیتهای موجود در یک کشور. نگاهی به آمار مصرف سوخت و انرژی در بخشهای مختلف صنعت، ساختمان و ... حکایت از لزوم توجه ویژه در میزان استفاده از انرژیهای تجدید ناپذیر همچون نفت و گاز و انرژیهای تجدید پذیر همچون نور خورشید توجه ویژهای دارد.
کشور ایران به دلیل قرارگیری در منطقهای خاص از جهان، دارای آبوهوای گوناگون در گوشه گوشه آن از شمال تا جنوب و شرق تا غرب دارد و کشوری چهارفصل محسوب میشود. این ظرفیت باعث شده که ایران دارای منابع مختلف نفتی، انرژی خورشیدی، انواع سنگهای زینتی و قیمتی، طلا، مس و ... باشد که هرکدام بهتنهایی پاسخگویی نیاز داخلی و کشورهای دیگر است. وابستگی اقتصاد ایران به فروش نفت، گاز و مواد اولیه یکی از اصلیترین دلایل افت بهرهوری به شمار میرود بهگونهای که باعث شکلگیری اقتصاد نفتی به همراه بزرگ شدن دولت و درنتیجه تضعیف بخش خصوصی در کشور شده، به همین دلیل سهم بخش خصوصی از اقتصاد ایران تنها 25 درصد است. گواه این موضوع وجود پروژههای متعدد نیمهتمام در کشور است که تکمیل آنها نیازمند سرمایه های کلان از جمله سرمایه گذاری، نیروی انسانی و صرف انرژی دارد و طولانی شدن مدت بهرهبرداری آن برای مردم توجیه اقتصادی ندارد و عملاً به یک پروژه شکستخورده مبدل شده و زیرساختهای کشور را از بین میبرد. بررسیهای بیشتر نشان از قرارگیری ایران در جایگاه ۹۴ام بین ۱۳۳کشور دنیا در بخش میزان سهم انرژیهای پاک در تأمین انرژی، راندمان حدود
۳۳درصدی مصرف آب در بخش کشاورزی، آمار ۲۹درصدی اتلاف آب در شبکه آبرسانی شهری کشور ، رتبه ۳۳ ایران در بین ۱۵۵کشور پرمصرف انرژی به ازای هر هزار دلار تولید ناخالص داخلی دارد. همه این موارد و موارد دیگر لزوم اختصاص یک روز در تقویم کشور با عنوان روز "بهرهوری و بهینهسازی مصرف" را به مسئولان و مردم گوشزد کرد و یکم خردادماه به این عنوان نام گرفت. با این اوصاف در خصوص راهکارهای استفاده بهینه از انرژیهای کشور باید گفت که برای افزایش بهره وری در کشور باید از اتلاف انرژی جلوگیری کرد. آمارها نشان می دهد که سرانه مصرف انرژی در ایران بیش از 10 برابر سرانه انرژی در جهان است. آمار بالا وضع هشدار دهنده بهرهوری و مصرف را در ایران نشان میدهد. موضوع مورد توجه در این بخش لزوم توجه مسئولان و مدیران بهعنوان الگوهای جامعه در فرهنگسازی کاهش مصرف انرژي حداقل کاری است که میتوان انجام داد. بهطور مثال افزایش ساعات کار در فصولی از سال به کاهش مصرف انرژی کمک کرده است. در بخشهای کلانتر نیز تکمیل و بهرهبرداری هرچه سریعتر از پروژههای نیمهتمام بهجای کلنگ زنی و آغاز طرحهای جدید در جبران منابع انرژی ازدسترفته تأثیرگذار
است. در بخش خانگی نیز که درصد قابلتوجهی از میزان مصرف انرژی را به خود اختصاص میدهد استفاده کمتر از انرژی برق در ساعات اوج مصرف، استفاده از کولرهای آبی در مناطق گرم و خشک، استفاده از مصالح مناسب جهت جلوگیری از هدر رفت انرژی ازجمله راهکارهای مؤثر اما کمتر دیده شده است وگرنه صرف نامگذاری یک روز در تقویم کشور بهعنوان روز بهرهوری و بهینهسازی نهتنها هیچ دردی را دوا نمیکند بلکه عملاً کاری عبث و بیفایده است.