رازداری در زندگی اجتماعی
معمولا وقتی صحبتهایمان گل کرد، بیآنکه متوجه عواقب گفتههایمان باشیم وارد زندگی دیگران میشویم و راز اشخاص را فاش میکنیم، غافلیم که «حفظ راز حقالناس» است.
رمضانعلی کاوسی | نیاز به درد دل کردن، یک نیاز طبیعی انسان است. بهخصوص وقتی دلتنگ میشویم، دنبال سنگ صبوری میگردیم تا با حرفزدن کمی خودمان را سبک کنیم. «شما که غریبه نیستی!»، «از خدا که پنهون نیست از تو چه پنهون!» «بین خودمون بمونه!» گاهی با گفتن همین جملات ساده به خودمان اجازه میدهیم درباره هر موضوعی و پیش هرکسی، هرچه خواستیم بگوییم. اغلب ما با همین درد دل کردن ساده، فراموش میکنیم که بعضی از صحبتها نباید از چاردیواری اتاقمان بیرون برود. معمولا وقتی صحبتهایمان گل کرد، بیآنکه متوجه عواقب گفتههایمان باشیم وارد زندگی دیگران میشویم و راز اشخاص را فاش میکنیم، غافلیم که «حفظ راز حقالناس» است. ائمه معصومین (ع) معتقدند حفظ آبروی مومن از حرمت کعبه بالاتر است.
اما چرا عدهای از فاش کردن راز دیگران لذت میبرند؟
برخی از روانشناسان معتقدند پرحرفی، خودنمایی و دشمنی از عوامل افشای راز دیگران است. اگر دقت کنید متوجه خواهید شد که بعضیها اصرار دارند به دیگران بفهمانند که افراد مهمی هستند. این افراد دچار عقده حقارت هستند و برای کتمان حقارت شخصیت خویش، راز مردم را افشا میکنند. معمولا این افراد پرحرف و مغرور، دیگران را تحقیر میکنند. آنها وانمود میکنند علامه دهر و در جریان همه امور هستند.
ما همانطور که از فاش شدن اسرار زندگی خود میترسیم باید از افشای راز مردم نیز بترسیم. گاهی یکلحظه سادهانگاری، دهنلقی، و رازدار نبودن، باعث میشود صدمات جبرانناپذیری از جانب ما متوجه دیگران شود. باید همیشه دقت کنیم کلماتی که از دهانمان خارج میشود راست است یا دروغ؟ من دارم چه اطلاعاتی را به مخاطبم منتقل میکنم و پیامدهای منفی سخنم چیست؟
یکی از راهکارهای رازدار بودن این است که در مراودات روزمره کمتر حرف بزنیم. معمولا آنهایی که زیاد حرف میزنند، کم دقت میشوند و برای رازداری قابلاطمینان نیستند. درواقع این افراد فرصت نمیکنند کلماتی را که از دهانشان خارج میشود پردازش و سبکوسنگین کنند.
باید از کسانی که قصد دارند برای خودشیرینی با غیب کردن، راز دیگران را فاش کنند فاصله بگیریم. اگر کسی برای فاش کردن راز مردم پیش شما آمد و با بیمیلی شما مواجه شد، عملا به در بسته میخورد؛ دیگر سراغتان نخواهد آمد و دنبال مشتری دیگری خواهد گشت. اگر دیگران هم به او کممحلی کنند، بهمرورزمان در دکانش تخته خواهد شد.
اگر یک دوست چند گرم طلا به شما امانت دهد تا آن را در گاوصندوق خانه خود برایش نگهدارید آیا شما جلوی مهمانهای خودی و غریبه در گاوصندوق را باز میکنید؟ آیا میگویید که این طلاها متعلق به فلان دوستم است؟ وقتی کسی رازی را بهعنوان امانت پیش ما به ودیعه میگذارد آیا حق داریم مثل یک گاوصندوق سیار راز او را پیش دیگران بازگو و منتشر کنیم؟ بسیار اتفاق افتاده که افشای راز یک انسان منجر شده آبروی او در انظار جامعه خدشهدار شود. زیبنده است زبانمان راز دیگران را نگوید و گوشمان نیز شنونده راز مردم نباشد.