سطح امید به زندگی ارتقا پیدا کرده است؛ زندگی ۶۰۰ هزار سالمند در اصفهان
پنجشنبه گذشته نشست تخصصی محیط دوستدار سالمند در اصفهان برگزار شد و مجری طرح شهر دوستدار سالمند در اصفهان در این نشست اعلام کرد: در سال ۱۴۰۰، حدود ۱۱ درصد جمعیت کشور سالمند بودند که این میزان در سال ۱۴۲۱، به حدود ۲۰ درصد و در سال ۱۴۳۵، به بیش از ۳۳ درصد خواهد رسید.
گروه رویداد| پنجشنبه گذشته نشست تخصصی محیط دوستدار سالمند در اصفهان برگزار شد و مجری طرح شهر دوستدار سالمند در اصفهان در این نشست اعلام کرد: در سال ۱۴۰۰، حدود ۱۱ درصد جمعیت کشور سالمند بودند که این میزان در سال ۱۴۲۱، به حدود ۲۰ درصد و در سال ۱۴۳۵، به بیش از ۳۳ درصد خواهد رسید.
احمد شاهیوندی اظهار کرد: شهر دوستدار سالمند، ذینفعان مختلفی دارد و شهری است که زیرساختهای محیطی مانند فضاهای شهری، مسکن و سرزندگی اجتماعی به شکلهای مختلف، مشارکتهای اجتماعی، فضاسازی برای سالمندان و خدمات در دسترس مانند بهداشت و درمان و فناوری اطلاعات و ارتباطات و سایر خدماتی که به صورت روزانه افراد نیازمند آن هستند، مطابق با نیاز سالمندان فعال وجود داشته باشد.
او افزود: شهر دوستدار سالمند از سال ۱۳۹۸ در اصفهان آغاز شد و این شهر با توجه به برنامههای راهبردی خود، توانسته است در سال ۲۰۲۱ به عنوان یکی از ۱۱۱۴ شهر دوستدار سالمند، خود را مطرح کند. در کشورهای توسعه یافته به دلیل وجود مدیریت یکپارچه، خدمات بهطورمعمول توسط شهرداریها ارائه میشود اما در ایران مباحثی مانند فناوری اطلاعات و ارتباطات و بهداشت و درمان، در حوزه فعالیت شهرداریها نیست؛ بنابراین یکی از چالشهای مهم موجود در شهرهای ایران، نبود یکپارچگی، انسجام و مدیریت یکپارچه شهری است.
مجری طرح شهر دوستدار سالمند در اصفهان تصریح کرد: در سال ۱۴۰۰، حدود ۱۱ درصد جمعیت کشور سالمند بودند که این میزان در سال ۱۴۲۱، به حدود ۲۰ درصد و در سال ۱۴۳۵، به بیش از ۳۳ درصد خواهد رسید. موضوع قابلتوجه متفاوت بودن جمعیت سالمندی در استان اصفهان به نسبت میانگین کشوری است؛ بهطوریکه در سال ۲۰۱۶ میانگین جمعیت سالمندی در کشور برابر با 7/10 درصد بود درصورتیکه در استان اصفهان حدود ۱۲ درصد ثبت شده است.
پیوستن اصفهان به عنوان شهر دوستدار سالمند به شبکه جهانی
او اضافه کرد: در حال حاضر شهر اصفهان 5/17 درصد میانگین سالمندی دارد و انتظار میرود جمعیت سالمندی در شهر اصفهان به ۵۱۰ هزار نفر برسد؛ همچنین پیشبینی میشود در سال ۲۰۵۱ تقریبا ۳۳ درصد جمعیت این شهرستان را سالمندان تشکیل خواهند داد. نخستین گام تعریف شده برای شهر دوستدار سالمند، ارزیابی اولیه است که وضعیت موجود را نمایان کند.
شاهیوندی گفت: در گام دوم نیازمند یک برنامهریزی هستیم که علاوه بر بررسی وضعیت موجود، به سمت وضعیت مطلوب پیش رویم. این برنامهریزی در دو سطح راهبردی و عملیاتی انجام میشود. گام بعدی در خصوص اجرای پروژهها است و این موضوعی است که شهرداری اصفهان به عنوان یکی از شهرهای دوستدار سالمند در حال اجرای آن است. اصفهان به عنوان یکی از شهرهای دوستدار سالمند، در سال ۲۰۲۱ موفق شد به شبکه جهانی بپیوندد.
او ادامه داد: هماهنگی سازمانی یکی از موارد تأثیرگذار در پیشبرد اهداف محسوب میشود. برای اینکه بتوانیم پروژههای شهر دوستدار سالمند را دنبال و عملیاتی کنیم، دبیرخانهای در اصفهان تشکیل شده است که تحت عنوان دبیرخانه شهر دوستدار سالمند فعالیت دارد. با توجه به اینکه اصفهان یکی از شهرهای گردشگرپذیر است، ظرفیت بسیار خوبی برای اشتغال، درآمدزایی و علاقهمندان دارد؛ به همین منظور اصفهان میتواند جامعه سالمند را دعوت کند و پذیرای جامعه سالمند و معلولان باشد. میتوان از جمعیت سالمند برای خدمترسانی به گردشگران سالمند استفاده کرد و این موضوعی است که در کشورهای توسعه یافته مانند آلمان در حال اجرا است.
کمتوانی، معلولیت و سالمندی امری طبیعی است
مجری طرح شهر دوستدار سالمند در اصفهان اظهار کرد: سه رویکرد در ارتباط با محیط دوستدار سالمند در جهان وجود دارد که نخستین نگاه این است که معلولیت، کمتوانی و سالمندی را باید معضلی شخصی بدانیم و به آن دیدگاه درمانی داشته باشیم. دومین نگاه، نگاه رویکرد اجتماعی است که بتوانیم یک سالمند را در موضوعات اجتماعی مشارکت دهیم و زمینه مشارکتهای اجتماعی را فراهم کنیم. نگاه سوم مورد تأکید این است که به شکلهای مختلف زمینه را برای افراد کمتوان و سالمند فراهم کنیم. همانطور که میدانیم مرگومیر و زاد و ولد امری طبیعی است، کمتوانی، معلولیت و سالمندی نیز یک امر طبیعی محسوب میشود و باید شرایط و بستر به شکلی فراهم شود که یک سالمند در محیط زندگی خود، زندگی کند و فعال باشد.
او افزود: معضلی که در بسیاری از شهرهای ایران وجود دارد، دور بودن خانههای سالمندی از محیط زندگی سالمندان است و این جابهجایی منجر به خارج شدن توان و تجربیات سالمندی از محلات میشود. صرفا موضوع سالمندی در نظرسنجیها دیده نشد و موضوعات خوبی مانند مباحث اقلیمی، آلودگی هوا، جمعیتی و ویژگیهای فیزیکی، مدنظر قرار گرفته است.
شاهیوندی ادامه داد: سعی بر این شده است که شهر دوستدار سالمند را وارد برنامههای شهرها کنیم و بودجه خاصی برای آن در نظر گرفته شود. مناسبسازی فضاهای شهری، به شهر دوستدار سالمند در ابعاد فیزیکی کمک کرده است و بیش از حدود ۸۹۵ نفر در خانههای سالمندی اصفهان حضور دارند. سنجش کلی مسائل و چالشهای سالمندان در شهر اصفهان از منظر فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی نیز انجام شده است. ۶۸ درصد سالمندان زن، اعتقاد داشتند سرویسهای سلامتی و بهداشتی آنها کافی نیست و مشکلات درآمدی دارند، بیش از ۵۰ درصد از جامعه زنان سالمند دچار مشکل کمبود درآمد و نبود منابع مالی برای امور زندگی هستند.
آماده نبودن بسیاری از سیستمهای ناوگان حملونقل اصفهان
او گفت: بسیاری از سیستمهای ناوگان حملونقل اصفهان هنوز برای سالمندان و افراد کمتوان مناسب نیست. میتوان گفت که اصفهان، پیشرو شهر دوستدار سالمند است، اما به عنوان یک پایلوت و شهر گردشگرپذیر نیازمند حمایتهای بیشتر است. ۲۶ درصد سالمندان مشکل مسکن دارند و اجارهنشین هستند. مشکل اجارهبها در ایران، یکی از چالشهای اساسی موجود است و رشد تصاعدی را در قیمت مسکن و هزینه اجارهبها شاهد هستیم.
مجری طرح شهر دوستدار سالمند در اصفهان تصریح کرد: ۵۷ درصد مردان سالمند، خدمات سلامت را مشکل ارزیابی کردند و حملونقل شهری برای سالمندان مرد مسئلهسازتر است. در بعد فیزیکی و جسمی، آنچه سالمندان اصفهان بر آن تأکید داشتند، وجود مشکلات حرکتی است و بسیاری از سالمندان درگیر مسائل جسمی و حرکتی هستند و لازم است در این زمینه تلاشهایی صورت گیرد.
او خاطرنشان کرد: سال ۲۰۱۶، حدود ۲۱۸ هزار جمعیت سالمند در شهر اصفهان داشتیم و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۴۱ این جمعیت به ۵۰۰ هزار نفر برسد که آمار بسیار بالایی است. تمام محلات شهر اصفهان از نظر تعداد سالمندان، نسبت سالمندی و ویژگیهای جمعیتی بررسی و اولویتبندی شده و برای همه مناطق ۱۵ گانه پیشبینیها انجام و میزان سالمندی مشخص شده است.
طراحی نقشه جغرافیای سالمندان در اصفهان
در ادامه این نشست مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان با اشاره به پیوستن اصفهان به جمعیت شهرهای دوستدار سالمند دنیا، از طراحی نقشه جغرافیای سالمندان در استان اصفهان خبر داد.
به گزارش ایسنا، مسعود مهدویانفر در نشست تخصصی محیط دوستدار سالمند، اظهار کرد: استاندار اصفهان در راستای حمایت از سالمندان بر تنظیم برنامهای تأکید دارد تا این برنامه برای تبدیل فضای شهر به محیط دوستدار سالمند در شورای حمایت استان پیگیری شود. تاکنون دو جلسه از این شورا تشکیل شده و امیدواریم بتوانیم در آینده نزدیک به اهداف پیشبینی شده دست یابیم.
او افزود: در این راستا طراحی نقشه جغرافیای سالمندان در استان اصفهان را در دستور کار قرار دادیم که بر اساس این موضوع، برنامهریزیها را دقیقسازی میکنیم. باید بدانیم در کدام یک از شهرستانهای استان سالمندان بیشتری زندگی میکنند تا فعالیتهای بهتری را با همکاری دستگاههای دیگر برای سالمندان انجام دهیم.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان، در خصوص اقدامات اصفهان برای تبدیل به شهر دوستدار سالمند گفت: دستورالعمل محیط دوستدار سالمند برای عملیاتی شدن در حوزه عمرانی شهرداری اصفهان قرار دارد. اصفهان ۱۱۰ شهرداری دارد و قابلتوجه است که طرحی تحت عنوان الگوی دوستدار سالمند در دستورالعمل این شهرداریها قرار گیرد. در شهر اصفهان نیز باید با توجه به ضوابط و دستورالعملها، توسعه محیط را اجرایی کنیم.
او توسعه نهادهای معدنی و فعالان عرصه حمایت از سالمندان را قابلتوجه دانست و گفت: یکی از عرصههای اصفهان رسیدگی به نهادهای مردمی است، ضمن اینکه امیدواریم طرح حمایت از سالمندان را در محلات هم توسعه ببخشیم.
مهدویانفر خاطرنشان کرد: دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در مورد نیازسنجی سالمندان اقداماتی انجام داده که نتیجه آن در شورای حمایت استان مدنظر قرار گرفته است. امیدواریم با حمایتهایی که انجام میشود، همکاریهای بین بخشی را توسعه دهیم و با دستگاههای مسئول، گفتمان مشترک و خدمات اشتراکی را به اقشار مختلف از جمله سالمندان ارائه دهیم.
نیاز جدی اصفهان به محیط دوستدار سالمند
سعید امامی، معاون اجتماعی و مشارکتهای مردمی سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان نیز در این نشست، با اشاره ویژگیهای شهر دوستدار سالمند، اظهار کرد: شهرداری اصفهان بهعنوان نهادی که نقش جدی در اجرای محیط حمایت از سالمندان بر عهده دارد در این نشست حضور پیدا کرده تا نقشآفرینی کند و بتواند در آینده با همت بیشتر به مسیر خودش ادامه دهد.
او با اعلام اینکه محیط دوستدار سالمند نیاز جدی شهر اصفهان است، افزود: شاید اکنون اهمیت موضوع توجه به سالمندان چندان هویدا نباشد، اما در آیندهای نزدیک این موضوع اهمیت خودش را نشان خواهد داد و مدیران به این فکر میافتند که پرداختن به این موضوع را جزو اولویتهای کاری خودشان قرار دهند.
امامی خاطرنشان کرد: اصفهان، شهر زندگی شعاری بود که تحقق آن در دوره جدید مدیریت شهری بهعنوان یک هدف اصلی در نهادهای شهری مطرح شد و معاونت اجتماعی شهرداری دستیابی به شاخصهای اصلی شهر زندگی را جزو اهداف اصلی خودش میداند.
معاون اجتماعی و مشارکتهای مردمی سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان، توضیح داد: شهر زندگی، شهری است که چهار جریان زندگی شهری، در آن بسترسازی شده باشد و آن چهار جریان تحت عنوانهای حرکت، سکون، تفریح و اضطراب هستند که برای زیست شهر مطرح میشوند. شهر زندگی شهری است که بتوانند نیازهای زندگی شهری را در این چهار عرصه بهدرستی مرتفع کند.
او اظهار کرد: همچنین شهر دوستدار سالمند شهری است که برای سالمندان مناسبسازی شود و توانایی رویارویی سالمندان را با استرس افزایش دهد و تابآوری اجتماعی سالمندان را بالا ببرد.
نرخ ۱۱ درصدی سالمندی در اصفهان
همچنین در ادامه مدیرکل بهزیستی استان اصفهان با اشاره به نرخ بالای سالمندی در اصفهان، گفت: نرخ سالمندی اصفهان بیشتر از نقاط دیگر کشور و نزدیک به ۱۱ درصد است.
ولیا... نصر با اشاره به پیوستن اصفهان به جمع شهرهای دوستدار سالمند دنیا، اظهار کرد: شورای ملی سالمندان در سازمان بهزیستی کشور مستقر است و به تبع یکی از مطالبهگران اصلی حقوق سالمندان در کشور سازمان بهزیستی است. طرح پیوستن اصفهان به جمعیت شهرهای دوستدار سالمند دنیا نیز با همکاری صندوق جمعیت سازمان ملل متحد، شهرداری و استانداری اصفهان و مشاورههای داخلی و بینالمللی آغاز شد.
او گفت: مطالعاتی را در زمینه دسترسیپذیری مبلمان شهری، حملونقل آسان، هزینههای درمانی و... برای سالمندان بررسی کردیم تا بتوانیم مشکلاتی که در یک شهر دوستدار سالمند نباید برای سالمندان وجود داشته باشد را با برنامهریزیهای استانی مرتفع کنیم تا بتوانیم با حمایت نهادهای بینالمللی و الگویی که از شهرهای دوستدار سالمند در دنیا میگیریم، اصفهان را بهعنوان شهر دوستدار سالمند معرفی کنیم.
مدیرکل بهزیستی استان اصفهان با اعلام اینکه در حال حاضر نرخ سالمندی اصفهان بیشتر از نقاط دیگر کشور و حدودا نزدیک به ۱۱ درصد است، بیان کرد: به صورت تقریبی ۶۰۰ هزار سالمند در شهر اصفهان زندگی میکنند. این آمار میتواند هم خوشحالکننده و هم ناراحتکننده باشد. خوشحالکننده از این منظر که امید به زندگی بالا رفته، بیماریهای مسری و غیر مسری کنترل شده و جمعیت سالمندان زیاد شده و این موضوع یک موفقیت در سیستم بهداشتی درمانی تلقی میشود.
او ادامه داد: اما نگرانی این است که اگر ما زیرساختهای لازم را در استان اصفهان ایجاد نکنیم، جمعیت میانسالی که اکنون وجود دارند تا یکی دو دهه آینده به جمعیت سالمندان کشور میپیوندند، آن زمان بحران سالمندی در کشور ایجاد خواهد شد.
به گفته او، پیشبینی میشود در ۲۵ تا ۳۰ سال آینده از هر ۳ نفر ایرانی، یک نفر بالای ۶۰ سال باشد و اگر این اتفاق بیفتد و ما زیرساختهای خود را در کشور آماده نکنیم، نگهداری سالمندان با مشکل روبهرو خواهد شد.
نصر یکی از معضلات بزرگ اصفهان را تنهایی سالمندان دانست و گفت: با توجه به کاهش موالید، افزایش تکفرزندی خانوادهها، افزایش طلاق و افزایش زندگی در آینده نهچندان دور نگهداری سالمندان دچار تنش میشود که در حال حاضر هم بهزیستی متوجه این موضوع شده است.
او با بیان اینکه سازمان بهزیستی تلاش میکند دستگاههای دیگر را متوجه این موضوع کرده و زیرساختهای شهری را برای حرکت و پویایی سالمندان مطالبه کند، افزود: در تمامی مواردی که یک فرد سالمند بخواهد وارد اجتماع شود و از آن بهره ببرد تا ما از تجربیات آنها استفاده کنیم لازم است زیرساختهای لازم فراهم شود.
او با اشاره به هدف اصلی اصفهان از پیوستن به شهرهای دوستدار سالمند دنیا، خاطرنشان کرد: هدف اصفهان از پیوستن به جمعیت شهرهای دوستدار سالمند دنیا این است که زیرساختهای دوستدار سالمند در اصفهان ایجاد شود و با همکاری دستگاههای متولی و مطالعات بینالمللی، اصفهان را به محیطی تبدیل کنیم که سالمندان دغدغهای به جز سالمندی خودشان نداشته باشند.
پیشتازی اصفهان در ایجاد محیط دوستدار سالمندان
مجتبی شاهمرادی، رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان نیز در این نشست، اظهار کرد: پیوستن به شبکههای جهانی برای بهبود زندگی در دنیا تشکیل شده و شبکه دوستدار سالمندان یکی از این شبکههای اساسی در این عرصه تلقی میشود. امروز شهر اصفهان این افتخار را کسب کرده که به این شبکه بپیوندند.
او گفت: اصفهان، شهری است که روح ویژهای دارد و تجلی آسمان در همه مکانهای آن ملموس است، اما این شهر باید در زیست جاری سالمندان را هم تکریم کند. در دوره جدید مدیریت شهری، شعار اصفهان، شهر زندگی است، بنابراین در این راستا تلاش میکنیم تا همه اقشار بتوانند در محیط مناسب، زیست مناسبی داشته باشند. در حال حاضر شیب جمعیت به سمت سالخوردگی است، اما سعی میکنیم شهر را بهعنوان فضای مناسب سالمندان آماده کنیم.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان، با اعلام اینکه اصفهان در ایجاد محیط دوستدار سالمند پیشتاز است، گفت: در این راستا فعالیتهای شهر اصفهان در اختیار سایر کلانشهرها قرار گرفته، اما صرفا فضای شهر برای زیست سالمندان نباید فراهم شود. ما بهگونهای فعالیت کنیم که آنها بتوانند از همه فعالیتهای عمومی استفاده کنند. البته در یک سال اخیر در این زمینه بهخوبی کار شده و حتی یارانههای خاص هم به سالمندان تعلق گرفته، ولی بازهم نیازمند توجه بیشتر سایر دستگاهها هستیم.
او در خاتمه خاطرنشان کرد: جمعیت زنان سالمند در شهر اصفهان افزایش پیدا کرده که بخشی از آنها سرپرست خانواده هستند و باید از آنها بهخوبی حمایت شود، اما هیکچدام از فعالیتها تداوم نخواهد یافت مگر اینکه مجموعههای مردمی هم به یاری دستگاههای مسئول بپیوندند.