گزارش میدانی از دادههای سامانه پایش محیطزیست در روز پنجشنبه ۱۱ دیماه
نفسهای اصفهان به شماره افتاد؛ شاخص آلودگی روی لبه تیغ، خمینیشهر در وضعیت قرمز
صبح امروز میانگین شاخص کیفیت هوای اصفهان با قرارگیری روی عدد ۱۰۰، وضعیت ناپایدار و مرزی را نشان میدهد. در حالی که نیمی از ایستگاههای شهر شرایط قابلقبول دارند، مناطقی مانند کردآباد و شهر خمینیشهر با ثبت شاخصهای بالای ۱۵۰، در وضعیت قرمز و ناسالم برای عموم قرار گرفتهاند.
صبح روز پنجشنبه یازدهم دیماه، آسمان کلانشهر اصفهان شرایطی دوگانه و شکننده را تجربه میکند. بر اساس تازهترین دادههای خروجی از سامانه برخط کنترل کیفیت هوای سازمان محیطزیست منطقه اصفهان، میانگین شاخص کیفی هوا (AQI) در این کلانشهر دقیقاً بر روی عدد ۱۰۰ ایستاده است؛ عددی که مرز دقیق میان «هوای سالم» و «آلودگی» محسوب میشود. این وضعیت لغزنده نشان میدهد که اصفهان در آستانه ورود به شرایط هشدار قرار دارد و هرگونه افزایش در غلظت آلایندهها میتواند رنگ شهر را تغییر دهد. اگرچه میانگین کلی وضعیت «قابلقبول» را نشان میدهد، اما واکاوی دقیق دادههای ایستگاههای مختلف حاکی از آن است که تنفس در برخی نقاط شهر و بهویژه شهرستانهای همجوار با مخاطرات جدی مواجه شده است.
جزئیات آماری ایستگاههای سنجش؛ نبرد میان هوای سالم و ناسالم
بررسی موشکافانه گزارشهای دریافتی از ۱۶ ایستگاه سنجش فعال در سطح شهر اصفهان که منتهی به ساعت ۸ صبح امروز است، تفاوتهای معناداری را در کیفیت هوای مناطق مختلف جغرافیایی این شهر آشکار میسازد. در این میان، برخی مناطق همچنان از هوای نسبتاً بهتری برخوردارند.
ایستگاه واقع در خیابان کاوه با ثبت عدد ۶۶ AQI، پاکترین وضعیت را در میان ایستگاههای فعال به خود اختصاص داده است. پس از آن، ایستگاههای خیابان ۲۵ آبان و خیابان فرشادی هر دو با عدد ۸۲ AQI و ایستگاه میرزا طاهر با شاخص ۸۴ AQI در ردههای بعدی هوای قابلقبول قرار دارند. همچنین بزرگراه خرازی با عدد ۹۱، منطقه زینبیه با ۹۴، میدان انقلاب با ۹۶ و دانشگاه صنعتی با شاخص ۹۹ AQI، همگی در محدوده استاندارد (زرد) قرار دارند، هرچند نزدیکی این اعداد به ۱۰۰ نشاندهنده غلظت بالای آلایندههاست. نکته قابلتأمل در این بخش، وضعیت ایستگاههای پارک زمزم و رهنان است که با ثبت عدد دقیق ۱۰۰، درست بر روی آخرین پله وضعیت سالم ایستادهاند.
در مقابل، چهره آلودگی در برخی محلات دیگر نمایانتر است. ایستگاههای خیابان ولدان و پروین اعتصامی با عبور از مرز استاندارد و ثبت عدد ۱۰۲ AQI، وارد فاز ناسالم برای گروههای حساس شدهاند. این روند صعودی آلایندهها در ایستگاه احمدآباد با عدد ۱۰۴ و ایستگاه فیض با عدد ۱۱۷ AQI با شدت بیشتری ادامه دارد. اما در میان مناطق دارای وضعیت نارنجی (ناسالم برای گروههای حساس)، سپاهانشهر با ثبت شاخص ۱۳۷ AQI آلودهترین وضعیت را دارد که فاصله اندکی تا وضعیت قرمز نشان میدهد.
وضعیت قرمز در کانونهای بحرانی؛ هشدار برای خمینیشهر و کردآباد
فراتر از نوسانات شاخص در محدوده زرد و نارنجی، برخی نقاط اصفهان و شهرهای اقماری وارد شرایط اضطرار شدهاند. بر اساس گزارشهای رسمی، وضعیت هوای منطقه کردآباد در داخل شهر اصفهان، با جهش شاخص به عدد ۱۵۸ AQI، رنگ قرمز به خود گرفته و «ناسالم برای عموم شهروندان» اعلام شده است.
این شرایط بحرانی محدود به اصفهان نبوده و در شهرستانهای مجاور نیز نمود پیدا کرده است. طبق دادههای سامانه پایش، هوای شهر خمینیشهر نیز امروز در وضعیت قرمز طبقهبندی شده و برای تمامی افراد جامعه ناسالم است. همچنین منطقه قهجاورستان نیز شرایط ناسالم برای گروههای حساس را تجربه میکند. لازم به ذکر است که این دستهبندیها بر اساس استانداردهای جهانی AQI تعریف شدهاند که طبق آن، شاخص ۱۰۱ تا ۱۵۰ برای گروههای حساس (سالمندان، کودکان، بیماران قلبی و ریوی) ناسالم بوده و بازه ۱۵۱ تا ۲۰۰ هشداری برای سلامت عموم مردم محسوب میشود. این شاخص ترکیبی، حاصل اندازهگیری غلظت پنج آلاینده اصلی شامل مونوکسید کربن، دیاکسید گوگرد، دیاکسید نیتروژن، ازن و ذرات معلق (PM2.5 و PM10) است که به صورت روزانه پایش میشوند.