در جلسه شورای اداری استان با حضور رئیس قوه قضاییه مطرح شد؛
آمارهای تکاندهنده از قربانیان هوای اصفهان؛ مرگ ۲۵۰۰ نفر در یک سال؛ نظام سلامت زیر بار بدهی ۶ همتی
رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در حضور رئیس قوه قضاییه، با افشای آمار رسمی مرگومیر ناشی از آلودگی هوا که در سال ۱۴۰۳ به ۲۵۵۷ نفر رسیده است، نسبت به وضعیت فوق بحرانی اصفهان هشدار داد. وی با انتقاد از ناترازی تعرفهها و بدهی ۶ هزار میلیارد تومانی، ارائه خدمات درمانی در شرایط فعلی را «زیانده» توصیف کرد.
جلسه شورای اداری استان اصفهان که بعدازظهر دوشنبه با حضور حجتالاسلاموالمسلمین غلامحسین محسنیاژهای، رئیس قوه قضاییه برگزار شد، صحنه ارائه یکی از صریحترین و تکاندهندهترین گزارشهای مدیریتی استان بود. در این نشست، دکتر شاهین شیرانی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، با کنار گذاشتن تعارفات مرسوم اداری، پرده از دو بحران بزرگ «زیستمحیطی» و «اقتصادی» در حوزه سلامت استان برداشت. وی با استناد به آمارهای رسمی وزارت بهداشت، روند صعودی مرگهای منتسب به آلودگی هوا در پنج سال اخیر را فاش کرد و همزمان با تشریح وضعیت مالی بیمارستانها، هشدار داد که ادامه خدمات درمانی با تعرفههای فعلی و بدهیهای انباشته، عملاً به معنای حرکت در مسیر ورشکستگی است.
جغرافیای مرگ؛ چرا اصفهان نفس نمیکشد؟
رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان سخنان خود را با نقد نگاه مرکزنشینان به اصفهان آغاز کرد. وی با بیان اینکه برچسب «برخورداری» مانع از دیده شدن محرومیتهای عمیق این استان شده است، از رئیس قوه قضاییه درخواست کرد تا واقعیتهای اصفهان بر اساس شاخصهای عینی قضاوت شود.
شیرانی با اشاره به وضعیت خاص اقلیمی اصفهان، بر این نکته تأکید کرد که شرایط جغرافیایی این کلانشهر، آن را به تلهای برای آلایندهها تبدیل کرده است. به گفته وی، فقدان جریانهای هوایی مؤثر باعث میشود که آلایندههای ناشی از صنایع و خودروها در اتمسفر شهر رسوب کرده و برخلاف سایر استانها، تخلیه نشوند.
وی با انتقاد شدید از اجرای ناقص و سلیقهای «قانون هوای پاک» اظهار داشت: «چرا با وجود اینکه وظایف صنایع، نیروگاهها و خودروسازان در قانون به صراحت مشخص شده، هیچ اقدام عملی صورت نمیگیرد؟ مازوتسوزی و فعالیت صنایع آلاینده در حالی ادامه دارد که دود آن مستقیماً به ریه مردم میرود و هیچ بادی برای بردن این سموم وجود ندارد.»
نمودار صعودی مرگ خاموش؛ ۲۵۰۰ قربانی در یک سال
بخش تکاندهنده سخنان شیرانی، قرائت آمار رسمی و تأیید شده وزارت بهداشت در خصوص مرگهای منتسب به آلودگی هوا در استان اصفهان بود. این آمار نشان میدهد که تعداد قربانیان آلودگی هوا در اصفهان طی ۵ سال گذشته تقریباً دو برابر شده است.
در جدول زیر روند افزایشی مرگومیر ناشی از آلودگی هوا در استان اصفهان به تفکیک سال قابلمشاهده است:
| سال | مرگهای منتسب | وضعیت نمودار |
| ۱۳۹۹ | ۱,۲۹۱ نفر | پایه آماری |
| ۱۴۰۰ | ۱,۳۹۳ نفر | افزایش جزئی |
| ۱۴۰۱ | ۱,۶۳۱ نفر | افزایش محسوس |
| ۱۴۰۲ | ۲,۰۲۹ نفر | جهش آماری |
| ۱۴۰۳ | ۲,۵۵۷ نفر | وضعیت بحرانی |
شیرانی با تأکید بر اینکه این ارقام حدسی و گمانی نیست، تصریح کرد:
«این آمار رسمی نظام سلامت است. آلودگی هوا دیگر یک مشکل زیستمحیطی نیست، بلکه قاتلی است که آزادانه در شهر میچرخد و جان شهروندان را میگیرد.»
اقتصاد درمان در کما؛ هر خدمت یعنی زیان
رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در بخش دوم گزارش خود، به کالبدشکافی وضعیت اقتصادی نظام سلامت پرداخت. وی با استفاده از تعبیر «زیانده بودن هر خدمت درمانی»، وضعیت بیمارستانهای دولتی را توصیف کرد و گفت: «ما یک بنگاه اقتصادی نیستیم که اگر سود نداشتیم، کرکره را پایین بکشیم. بیمارستان باید ۲۴ ساعته باز باشد، اما واقعیت این است که تعرفههای دستوری هیچ تناسبی با قیمت تمامشده خدمات ندارد.»
وی به بحران نقدینگی در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان اشاره کرد و از انباشت مطالبات ۶ هزار میلیارد تومانی (۶ همت) خبر داد. پولی که بابت خدمات درمانی هزینه شده اما بازنگشته است.
شیرانی همچنین به عدم تحقق بودجههای مصوب اشاره کرد و گفت: «در قانون بودجه سال ۱۴۰۴، مقرر شده بود که ۸۰ هزار میلیارد تومان (۸۰ همت) از محل فروش سهام برای تسویه بدهیهای وزارت بهداشت تخصیص یابد. اما تا امروز که در ماههای پایانی سال هستیم، کمتر از ۱۰ همت آن محقق شده است. سؤال ما از دستگاه قضا و سازمان بازرسی این است که چرا قانون بودجه اجرا نمیشود؟»
وضعیت تجهیزات پزشکی نیز بخش دیگری از نگرانیهای مطرح شده بود. به گفته شیرانی، نوسانات ارزی و عدم تأمین نقدینگی باعث شده تا بیمارستانها حتی توان جایگزینی یک دستگاه MRI یا سیتیاسکن سوخته را نداشته باشند.
امنیت کادر درمان و ناکارآمدی جرایم
مبحث امنیت مراکز درمانی و خشونت علیه کادر درمان، دغدغه دیگر متولی سلامت استان بود. شیرانی با انتقاد از اینکه ضرب و شتم پرستار یا پزشک صرفاً یک دعوای شخصی تلقی میشود، خواستار ورود مدعیالعموم به این پروندهها شد. وی استدلال کرد که ناامنی در اورژانس و بیمارستان، به معنای تهدید سلامت عمومی جامعه است.
او همچنین قوانین بازدارنده و جرایم تخلفات بهداشتی را ناکارآمد و قدیمی دانست و افزود: «امروز در بسیاری از موارد، سود حاصل از تخلف برای متخلفان بسیار بیشتر از جریمه آن است. تا زمانی که جریمهها متناسب با تورم و واقعیتهای اقتصادی بهروزرسانی نشود، نمیتوان انتظار اصلاح امور را داشت.»
افزایش ظرفیت پزشکی بدون زیرساخت؛ خیانت یا خدمت؟
رئیس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در پایان سخنان خود به موضوع جنجالی افزایش ظرفیت رشتههای پزشکی ورود کرد. وی با رد شائبه تعارض منافع، موضع دانشگاه را کاملاً فنی و دلسوزانه توصیف کرد.
شیرانی توضیح داد: «مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی دو بال داشت: افزایش ظرفیت و توسعه زیرساخت. متأسفانه بال دوم کاملاً فراموش شده است. افزایش دانشجوی پزشکی بدون تخت آموزشی، بدون آزمایشگاه و بدون استاد کافی، نتیجهای جز تربیت پزشکان کمسواد نخواهد داشت. این ظلم به مردم است که فردا قرار است جانشان را به دست این پزشکان بسپارند.»