زنگ خطر شاخص اشعه فرابنفش در اصفهان؛

 

اصفهان امروز_ راضیه چنگیز نائین:  آفتاب این روزهای اصفهان فقط گرم و سوزان نیست؛ خطری نامرئی نیز همراه آن به سطح هشدار رسیده است. بررسی پیش‌بینی شاخص اشعه فرابنفش شهر اصفهان نشان می‌دهد از شنبه ۲۰ تیر تا سه‌شنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۵، حداکثر شاخص UV در تمام روزها به عدد ۱۲ می‌رسد؛ عددی که در طبقه‌بندی جهانی، در محدوده «فوق‌العاده شدید» یا Extreme قرار می‌گیرد.

 بر اساس داده‌های ساعتی منتشرشده، شاخص فرابنفش از حوالی ساعت ۸ صبح وارد محدوده نیازمند مراقبت می‌شود. این شاخص در ساعت ۹ به عدد ۷، در ساعت ۱۰ به عدد ۱۰ و در فاصله ساعت‌های ۱۱ تا ۱۲ ظهر به عدد ۱۲ می‌رسد. در ساعت ۱۳ نیز میزان تابش همچنان بسیار شدید و حدود ۱۰ است و تا ساعت ۱۴ در محدوده زیاد یا بسیار زیاد باقی می‌ماند. این الگو در هر چهار روز تقریباً تکرار می‌شود؛ با این تفاوت که روز سه‌شنبه حتی در ساعت ۱۴ نیز شاخص UV حدود ۸ پیش‌بینی شده است.

چه ساعتی خطر بیشتر است؟

 خطرناک‌ترین بازه برای حضور مستقیم زیر نور خورشید در اصفهان، تقریباً از ساعت ۱۰ صبح تا ۱۴ بعدازظهر است. در این مدت، شاخص بین ۸ تا ۱۲ قرار دارد و در ساعت‌های ۱۱ و ۱۲ به اوج می‌رسد.

 از ساعت ۹ صبح نیز شاخص ۷ و در محدوده زیاد است؛ بنابراین این ساعت را نمی‌توان کاملاً ایمن دانست. در ساعت ۱۵، میزان تابش به محدوده متوسط کاهش پیدا می‌کند و حدود ساعت ۱۶ به بعد شرایط مناسب‌تر می‌شود. بهترین زمان برای پیاده‌روی، خرید، ورزش و انجام فعالیت‌های غیرضروری در فضای باز، پیش از ساعت ۹ صبح یا پس از ساعت ۱۶ است.

 سازمان جهانی بهداشت تأکید می‌کند هرچه عدد شاخص UV بالاتر باشد، احتمال آسیب به پوست و چشم بیشتر و زمان لازم برای ایجاد آسیب کوتاه‌تر می‌شود. در شاخص ۸ و بالاتر، توصیه اصلی خودداری از حضور غیرضروری در فضای باز در ساعت‌های میانی روز است؛ شاخص ۱۱ به بالا نیز بالاترین سطح خطر محسوب می‌شود.

خطر فقط آفتاب‌سوختگی نیست

 اشعه فرابنفش دیده نمی‌شود و گرمای آن نیز همیشه قابل احساس نیست؛ اما می‌تواند باعث قرمزی و سوختگی پوست، آسیب چشمی و در صورت مواجهه مکرر و طولانی‌مدت، افزایش احتمال پیری زودرس پوست، آب‌مروارید و برخی سرطان‌های پوستی شود. آسیب ناشی از UV تجمعی است؛ یعنی مواجهه‌های کوتاه اما تکرارشونده نیز در طول زمان اهمیت دارند.

 کودکان، سالمندان، افراد دارای پوست روشن، بیماران پوستی و چشمی و کسانی که به دلیل شغل خود ساعت‌های طولانی در فضای باز هستند، باید احتیاط بیشتری داشته باشند. کارگران ساختمانی، نیروهای خدمات شهری، پیک‌ها، رانندگان موتورسیکلت و ورزشکاران از گروه‌هایی هستند که در این روزها بیشتر در معرض تابش قرار می‌گیرند.

توصیه‌های ضروری

 اما چطور می‌توان این خطر را از سر گذراند. پزشکان و کارشناسان توصیه می‌کنند در فاصله ساعت‌های ۱۰ تا ۱۴، کارهای غیرضروری بیرون از منزل را به زمان دیگری منتقل کنید. ورزش، پیاده‌روی طولانی، خرید و بازی کودکان در محیط باز نیز بهتر است به ساعات ابتدایی صبح یا بعد از ساعت ۱۶ موکول شود.

 هنگام خروج از منزل، لباس‌های سبک اما پوشیده با بافت متراکم، کلاه لبه‌دار و عینک‌آفتابی استاندارد استفاده کنید. عینک باید توانایی مسدودکردن ۹۹ تا ۱۰۰ درصد پرتوهای UVA و UVB را داشته باشد؛ صرفاً تیره بودن شیشه عینک، نشانه محافظت مناسب نیست.

 روی بخش‌هایی از پوست که با لباس پوشانده نمی‌شود، ضدآفتاب می‌گسترده با SPF حداقل ۳۰ بزنید. ضدآفتاب باید پیش از خروج استفاده و تقریباً هر دو ساعت یک‌بار، به‌ویژه پس از تعریق یا شست‌وشوی صورت، تجدید شود. ضدآفتاب جایگزین سایه، لباس پوشیده و کاهش مدت حضور زیر آفتاب نیست.

 برای کودکان، استفاده از سایه‌بان کالسکه، کلاه و لباس پوشیده ضروری است و نوزادان نباید در ساعات اوج تابش در معرض مستقیم خورشید قرار گیرند. کارفرمایان نیز بهتر است فعالیت نیروهای فضای باز را در ساعت‌های اوج تابش کاهش دهند، زمان استراحت در سایه در نظر بگیرند و آب آشامیدنی، کلاه و تجهیزات محافظتی در اختیار کارکنان قرار دهند.

 در روزهای آینده، عدد ۱۲ در پیش‌بینی شاخص فرابنفش اصفهان یک هشدار جدی است، نه صرفاً یک عدد هواشناسی. شهروندان لازم نیست تمام روز در خانه بمانند، اما باید زمان حضور در فضای باز را مدیریت کنند: پیش از ساعت ۹ یا پس از ساعت ۱۶ بیرون بروید و در فاصله ساعت‌های ۱۰ تا ۱۴، تاحدامکان از تابش مستقیم خورشید دور بمانید.

 *این گزارش بر اساس داده‌های پیش‌بینی شاخص فرابنفش اصفهان تهیه شده است.