بازی‌های کودکی سازنده شخصیت و موفقیت‌ها در بزرگسالی است

بازی، تمرین زندگی است، تنها یک سرگرمی نیست، بلکه ابزاری قدرتمند برای پرورش شناختی، اجتماعی، عاطفی و حرکتی فرزندان است. در حقیقت بازی بستری برای شکوفایی استعدادها و تقویت مهارت‌های زندگی در کودکان است.
بازی، بخشی جدایی‌ناپذیر از دوران کودکی است که فراتر از یک فعالیت سرگرم‌کننده به شمار می‌آید. این تجربه پویا نه تنها در رشد شناختی و عاطفی کودکان تأثیرگذار است، بلکه فضای مناسبی برای پروش مهارت‌های اجتماعی و حرکتی نیز ایجاد می‌کند. در آموزه‌های دینی ما نیز به‌دفعات بر اهمیت بازی و سرگرمی در دوران کودکی تأکید شده و آن را عاملی کلیدی در فرآیند تربیت و شکوفایی استعدادها معرفی کرده‌اند.

بازی، تنها فعالیتی سرگرم‌کننده نیست؛ بلکه عنصری کلیدی و ابزاری آموزشی است که بستری را برای بالندگی شناختی، اجتماعی، عاطفی و حرکتی فرزند فراهم می‌آورد و در نتیجه، بر نگرش کودک اثر می‌گذارد.

فواید بازی چیست؟

بازی والدین با فرزند، فواید بی‌شماری دارد. نخستین فایده، افزایش رشد شناختی کودک است. پسر با بازی و به ویژه بازی‌های فکری، می‌آموزد که چگونه با مسائل مواجه شود و از چه راه‌هایی برای حل آن‌ها بهره گیرد. او با مفهوم تلاش آشنا می‌شود و درمی‌یابد که تلاش، ارزشمندتر از نتیجه صرف است. تجربه نشان داده است کودکانی که اسباب‌بازی کمتری دارند، از لحاظ رشد شناختی، از همسالان خود عقب‌تر هستند. بنابراین، پدر باید با توجه به بودجه و اولویت‌های خود، از اسباب‌بازی‌هایی استفاده کند که به رشد شناختی فرزندش کمک می‌کنند.

دومین فایده بازی، رشد اجتماعی کودک است. او یاد می‌گیرد که چگونه حضوری فعال و مؤثر در جامعه داشته باشد، با دیگران همکاری و دوستی کند، با همسالان خود تعامل داشته باشد و در صورت بروز تعارض، چگونه آن را حل کند. او می‌آموزد که چگونه با کسی که با او هم‌نظر نیست، به توافق برسد. این مهارت‌ها، از بروز مشکلاتی که ممکن است در بزرگسالی گریبان‌گیر او شوند، جلوگیری می‌کند.

سومین بُعدی که کودک از طریق بازی رشد می‌دهد، بُعد عاطفی است. او یاد می‌گیرد که چگونه احساسات و عواطف خود را بیان کند و از بازداری هیجانی بپرهیزد. او مهارت همدلی را می‌آموزد و با احساس شکست در زندگی آشنا می‌شود. برای مثال، وقتی با لگوها کار می‌کند و آن‌ها با هم جفت نمی‌شوند یا خراب می‌شوند، می‌آموزد که چگونه با خشم خود مواجه شود و آن را کنترل کند. او یاد می‌گیرد که حتی اگر چیزی خراب شد، باز هم می‌تواند تلاش کند و آن را دوباره بسازد.

و چهارمین فایده دیگر بازی، کاهش استرس و تنش در کودک است. بازی، اضطراب او را کم می‌کند و به او آرامش می‌بخشد. آخرین فایده‌ای که می‌توان برای بازی برشمرد، افزایش خلاقیت و استعداد کودک است. بازی‌های فکری به شکوفایی استعداد و توانایی‌های ذهنی او کمک می‌کنند. کودک یاد می‌گیرد که برای رسیدن به یک نتیجه، از چه راه‌هایی می‌تواند استفاده کند، کدام مسیر نزدیک‌تر است و چگونه می‌تواند کوتاه‌ترین راه را برای رسیدن به هدفش تصور کند.

نقش متنوع بازی در رشد کودک

بازی‌ها انواع و اقسام دارند. برخی از آن‌ها ذاتاً جنبه تربیتی دارند و برخی دیگر باید از سوی مربی مورد تاکید و سفارش قرار گیرند. برخی از بازی‌ها، مهارت‌های ده‌گانه زندگی را به کودک می‌آموزند، برخی دیگر آن‌ها را در موقعیت‌های مختلف قرار می‌دهند تا از طریق ایفای نقش، به تعامل اجتماعی و رشد شناختی برسند.

برخی بازی‌ها باعث کنترل خشم و اضطراب کودک می‌شوند و برخی دیگر روابط اجتماعی و عواطف او را توسعه می‌بخشند. بنابراین، متناسب با نیازهای کودک، می‌توان بازی‌های مناسب را تعریف کرد و این، وظیفه والدین است که بستری مناسب برای بازی و رشد فرزندش فراهم آورد.