از ریشههای هفتهزارساله تمدن تا «شهر خلاق معماری» یونسکو؛
جهان، کاشان را از پنجره معماری شناخت
کاشان، نگین کویر مرکزی ایران، شهری است که در تار و پود معماری آن تاریخ، هنر و هوشمندی زیستی درهم تنیده شده است؛ شهری که از تپههای باستانی سیلک تا خانههای تاریخی باشکوه، الگویی زنده از معماری پایدار و خلاق را به نمایش میگذارد و امروز، با پیوستن به شبکه شهرهای خلاق یونسکو در حوزه معماری، جایگاه خود را در سطح بینالمللی تثبیت کرده است.
کاشان، نگین کویر مرکزی ایران، شهری است که در تار و پود معماری آن تاریخ، هنر و هوشمندی زیستی درهم تنیده شده است؛ شهری که از تپههای باستانی سیلک تا خانههای تاریخی باشکوه، الگویی زنده از معماری پایدار و خلاق را به نمایش میگذارد و امروز، با پیوستن به شبکه شهرهای خلاق یونسکو در حوزه معماری، جایگاه خود را در سطح بینالمللی تثبیت کرده است.
- معماری کاشان؛ میراثی برخاسته از اقلیم و خلاقیت
سابقه سکونت بشر در کاشان به بیش از ۷۵۰۰ سال پیش و تپههای سیلک بازمیگردد؛ مکانی که پس از تمدن جیرفت، یکی از کهنترین نشانههای شهرنشینی در فلات ایران به شمار میرود. در دورههای تاریخی مختلف، بهویژه از عصر سلجوقی تا صفوی و قاجار، خانههایی در این شهر شکل گرفته که هر یک دارای هویت معماری منحصربهفرد بوده و هیچ دو بنایی در جزئیات، کاملاً مشابه یکدیگر نیستند.
خانههایی با حیاطهای مرکزی، حوضخانهها، باغچههای کوچک، پنجرههای ارسی با شیشههای رنگی، بادگیرها و سردابها که بدون اتکا به انرژی مدرن، پاسخگوی زیست در اقلیم گرم و خشک کویر بودهاند. تزئیناتی چون گچبری، مقرنسکاری، آینهکاری و نقاشیهای ظریف نیز جلوهای از ذوق و هنر ایرانی را در این معماری متجلی ساخته است؛ معماریای که تعادلی هوشمندانه میان طبیعت، فرهنگ، فناوری سنتی و زیباییشناسی برقرار کرده و امروز بهعنوان الگویی از معماری پایدار شناخته میشود.
- رونمایی از نشان شهر خلاق معماری در خانه طباطباییها
آیین رونمایی از نشان شهر خلاق معماری کاشان و بسته هدیه گردشگری نوروزی در خانه تاریخی طباطباییها برگزار شد؛ رویدادی که با هدف تقویت هویت تاریخی، توسعه گردشگری و معرفی هرچه بهتر ظرفیتهای معماری این شهر انجام گرفت.
سید هادی مسعودی علوی، مدیر مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری کاشان در این مراسم با تأکید بر ضرورت توسعه «اطلاعرسانی هوشمند» در مدیریت شهری گفت: کاشان همواره قلب تپنده هنر و تاریخ ایرانزمین بوده و مدیریت شهری در کنار اقدامات خدماتی نظیر تنظیف معابر و جانمایی محل اسکان مسافران، رویکرد اطلاعرسانی هوشمند را نیز در دستور کار قرار داده است.
مسعودی علوی افزود: اجرای صحیح اطلاعرسانی هوشمند میتواند مسافران نوروزی را به سفیران فرهنگی کاشان تبدیل کرده و نقش مؤثری در معرفی ظرفیتهای گسترده این شهر ایفا کند.
اطلاعرسانی هوشمند؛ از مبادی ورودی تا هدیه فرهنگی نوروز
مدیر مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری کاشان با اشاره به راهاندازی ایستگاههای اطلاعرسانی در چهار مسیر اصلی ورودی شهر گفت: در این مبادی، ایستگاههای اطلاعرسانی و اسکان پیشبینی شده و نیروهای شهرداری با لباسهای متحدالشکل و پس از طی دورههای آموزشی، آماده میزبانی شایسته از مسافران هستند.
به گفته او، در بدو ورود نیز بستهای فرهنگی و گردشگری شامل مجموعهای مکتوب و فاخر با طراحی هنرمندان کاشانی به میهمانان اهدا میشود.
مسعودی علوی خاطرنشان کرد: برای طراحی و چاپ این مجموعه، حدود ۶ میلیارد ریال از طریق جذب اسپانسر و ظرفیتهای اقتصادی کاشان تأمین شده و هیچ هزینهای از محل منابع عمومی شهرداری پرداخت نشده است.
او همچنین از اجرای برنامههای فرهنگی و هنری، نصب المانهای شهری و گلکاری بهعنوان بخشی از اقدامات مدیریت شهری برای استقبال از گردشگران نوروزی خبر داد.
کاشان؛ تنها شهر ایران در شبکه شهرهای خلاق معماری
مسعودی علوی با اشاره به جایگاه بینالمللی کاشان خاطرنشان کرد: این شهر از اکتبر ۲۰۲۵ بهعنوان تنها شهر ایران به عضویت شبکه شهرهای خلاق معماری یونسکو درآمده است؛ عنوانی که بیانگر ظرفیتهای کمنظیر معماری کاشان است. در همین راستا، نشان بینالمللی جدیدی توسط هنرمندان کاشانی طراحی شده که میتواند نقش مؤثری در معرفی هرچه بیشتر ظرفیتهای معماری و گردشگری شهر ایفا کند.
او تأکید کرد: پیوند میان گردشگری و هنر معماری، زمینهساز توسعه پایدار شهری است و این تعامل به نفع کاشان، استان اصفهان و کشور خواهد بود.
گردشگری؛ محور اصلی پروژههای عمرانی کاشان
در ادامه این مراسم، ابوالفضل ساروقیان، شهردار کاشان با اشاره به آغاز فصل گردشگری و نزدیک شدن به نوروز اظهار کرد: گردشگری یکی از محورهای اصلی توسعه شهر است و تمامی پروژههای عمرانی این دوره با گرایش گردشگری طراحی و اجرا شده است.
ساروقیان با اشاره به وجود بیش از ۳۰۰ اثر ثبت ملی و آثار ثبت جهانی همچون باغ فین و کاروانسرای گبرآباد افزود: پرونده ثبت جهانی برخی مساجد تاریخی از جمله مسجد آقابزرگ نیز در دستور کار قرار دارد که نشاندهنده ظرفیت بالای معماری کاشان و مسئولیت سنگین مدیریت شهری در حفظ و معرفی این گنجینههاست.
پروژههای شاخص شهری و آمادهسازی برای نوروز
شهردار کاشان از پروژههایی چون خیابان علوی، پیادهراه محور امیرکبیر به طول ۵۰۰ متر در مسیر پنج کیلومتری منتهی به باغ فین و ساماندهی ورودی محور سیلک بهعنوان بخشی از اقدامات شاخص شهری یاد کرد و گفت: دو پروژه مهم دیگر نیز تا پایان سال به بهرهبرداری خواهد رسید.
ساروقیان با بیان اینکه کاشان و اصفهان همواره جزو سه مقصد نخست گردشگری کشور بودهاند، تأکید کرد: هدف مدیریت شهری، علاوه بر افزایش تعداد گردشگران، ارتقای ضریب ماندگاری مسافران، جلب رضایت سرمایهگذاران و توسعه پایدار گردشگری است.
رسانهها؛ حلقه تکمیلکننده برند گردشگری و معماری کاشان
شهردار کاشان در پایان با قدردانی از اصحاب رسانه، نقش آنان را در معرفی ظرفیتهای گردشگری و معماری شهر بسیار مهم دانست و اظهار امیدواری کرد: با همکاری رسانهها، جایگاه کاشان در سطح ملی و بینالمللی بیش از پیش معرفی شود.
در پایان این مراسم، از نشان شهر خلاق معماری و بسته هدیه گردشگری نوروزی شهرداری کاشان رونمایی شد؛ بستهای که با هدف معرفی ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و زیستبومی کاشان به گردشگران داخلی و خارجی طراحی شده است.
