برای مرمت چهلستون ۱۸۰ میلیارد تومان اعتبار برآورد شد
مدیر پایگاه جهانی کاخ موزه چهلستون اصفهان گفت: ستونها، مقرنسها و شیشههای نفیس در وضعیت ناپایدار قرار دارند و برای مهار بحران، ۱۸۰ میلیارد تومان لازم است.
به گزارش مهر: پایگاه جهانی کاخ موره چهلستون اصفهان که به عنوان یکی از شاخصترین الگوهای باغایرانی و معماری دوران صفوی شناخته میشود، طی ماه اخیر در اثر موج انفجار حملات هوایی رژیم صهیونیستی و آمریکا به استانداری مورد آسیب و تخریب جدی قرار گرفت.
حضور رامین میرزایی، سرپرست سازمان مدیریت و برنامهریزی استان اصفهان به همراه امیر کرمزاده، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان در این پایگاه جهانی، نشاندهنده ابعاد ملی و حساسیتهای حاکمیتی نسبت به وضعیت این بناست.
این بازدید که با هدف بررسی دقیق خسارتهای وارده و اتخاذ تصمیمهای فوری مالی و فنی انجام شد، تایید کرد که چهلستون دیگر با مرمتهای معمول و دورهای قابل حفاظت نیست و نیازمند یک عملیات نجاتبخش گسترده و تخصصی است.
مصطفی هادیپور، مدیر پایگاه جهانی کاخموزه چهلستون در جریان این بازدید، گزارشی مبسوط و فنی از وضعیت وخیم بخشهای مختلف بنا ارائه کرد.
وی با اشاره به اینکه حمله به ساختمان مجاور استانداری، چهلستون را به طور مستقیم تحت شعاع قرار داده است، تصریح کرد: آسیبها اکنون از مرحله سطحی عبور کرده و به استخوانبندی و تزیینات وابسته به معماری نفوذ کرده است. مشاهدات میدانی حاکی از آن است که ستونهای ایوان اصلی که نماد استواری این کاخ هستند، تحت تاثیر تکانههای شدید دچار انحراف شده و تعادل سازهای آنها به مخاطره افتاده است.
شمارش معکوس برای سقوط نگین دولتخانه صفوی؛ برآورد ۱۸۰ میلیارد تومانی جهت خروج از وضعیت
مدیر پایگاه جهانی چهلستون در حاشیه این بازدید تاکید کرد: برای انتقال بنا از وضعیت فعلی که مرحله خطر نامیده میشود به مرحله تثبیت سازهای و حفاظتی، به اعتباری بالغ بر ۱۸۰ میلیارد تومان نیاز است. این رقم بر اساس برآوردهای دقیق کارشناسی و با لحاظ کردن ابعاد آسیب به زیرساختها، تزیینات آینهکاری، نقاشیهای دیواری و عناصر چوبی محاسبه شده است.
هادیپور در تشریح جزییات آسیبها اظهار کرد: ستونهای عظیم ایوان که از چنار و کاج ساخته شدهاند، در بخشهای زیرین سرستون دچار انحرافهای نگرانکنندهای شدهاند.
وی افزود: به ویژه ستونهای دوم و سوم از سمت خیابان سپه بیشترین فشار و جابهجایی را متحمل شدهاند که در صورت عدم مهار فوری، احتمال از جا درآمدن آنها و در پی آن فروپاشی بخشی از سقف باشکوه ایوان وجود دارد. این وضعیت به قدری حاد است که پایگاه جهانی ناچار به استفاده از روشهای حفاظتی اضطراری مانند شمعبندی و شاهدگذاری برای رصد لحظهای حرکت ترکها شده است.
مدیر پایگاه جهانی چهلستون با بیان اینکه گزارشهای دقیق این آسیبها به وزارتخانه در تهران ارسال شده است، اظهار کرد: عدد ۱۸۰ میلیارد تومان به عنوان برآورد نهایی و جمعبندی شده به مراجع ذیصلاح اعلام شده است
وی تاکید کرد که این اعتبار باید در مسیر تصویب در شورای فنی استان، شورای فنی پایگاه و در نهایت شورای راهبردی پایگاههای جهانی قرار گیرد تا به مرحله تخصیص و ابلاغ برسد. این فرآیند بروکراسی در حالی طی میشود که بنا به دلیل آسیب به درها و پنجرهها و فروریختن شیشههای نفیس، در برابر عوامل جوی کاملا بیدفاع مانده است.
وی گفت: خسارتهای وارده تنها محدود به اسکلت بنا نیست؛ تزیینات آلت و لغت، گرهچینیها و پنجرههای چوبی که از شاهکارهای نجاری دوره صفوی هستند، بر اثر موج انفجار از جای خود کنده شده یا دچار شکستگیهای عمیق شدهاند.
مدیر پایگاه جهانی چهلستون توضیح داد: تیمهای تخصصی به صورت روزانه در حال جمعآوری قطعات جدا شده از تزیینات هستند تا از مفقود شدن یا آسیب بیشتر آنها جلوگیری کنند.
وی اظهار کرد: بسیاری از این قطعات شمارهگذاری و در محلهای امن انبار شدهاند تا در مرحله مرمت جامع مورد استفاده قرار گیرند، اما روند ریزش تزیینات همچنان ادامه دارد.
تشدید فرسایش تزیینات زیر ضربات باد و باران؛ راهکار ضربتی برای تثبیت سازه و نجات مقرنسهای متزلزل
وی تصریح کرد؛ یکی از چالشهای اساسی که در حال حاضر بقای چهلستون را تهدید میکند، نفوذ عوامل مخرب محیطی به داخل تالارها و ایوانها به دلیل از بین رفتن حفاظهای فیزیکی است.
هادیپور با ابراز نگرانی شدید از وضعیت نقاشیها و مقرنسها اظهار کرد: علیرغم استفاده از پوششهای پلاستیکی موقت، وزش باد شدید و نفوذ گرد و غبار به لایههای زیرین تزیینات، فرآیند فرسایش را چندین برابر تندتر کرده است.
وی افزود: رطوبت ناشی از بارشهای فصلی و نوسانات دمایی در محیطی که ثبات اقلیمی خود را از دست داده، میتواند باعث پوسته شدن نقاشیهای دیواری و سست شدن ملاتهای تاریخی شود.
مدیر پایگاه جهانی چهلستون اظهار کرد: اولویت نخست پایگاه، انجام اقداماتی نظیر شیشهریزی مجدد، تثبیت قرنیزهای در حال سقوط، شمعبندی ستونهای منحرف شده و مهار مقرنسهای ورودی تالار اصلی است.
وی خاطرنشان کرد: این اقدامات اضطراری نیازمند تخصیص فوری بخشی از اعتبار است تا پیش از آنکه آسیبها به مرحله غیرقابل بازگشت برسند، بنا در وضعیت تثبیت قرار گیرد.
هادیپور در این زمینه هشدار داد که برخی از این عناصر تزیینی در خطر سقوط قرار دارند و تنها با یک عملیات مرمتی مهندسیشده میتوان از نابودی آنها جلوگیری کرد.
هادیپور در این خصوص تاکید کرد: پایگاه جهانی آمادگی کامل برای آغاز عملیات اجرایی را دارد و تنها منتظر چراغ سبز اعتباری است.
همچنین رامین میرزایی، سرپرست سازمان مدیریت و برنامهریزی استان اصفهان، پس از مشاهده مستقیم ابعاد فاجعه و شنیدن گزارشهای فنی، نسبت به تخصیص اعتبارات لازم قول مساعد داد.
وی در حضور مدیرکل میراث فرهنگی استان، دستورات مقتضی را به همکاران خود صادر کرد تا راهکارهای قانونی برای جذب و تخصیص بودجه ۱۸۰ میلیارد تومانی در سریعترین زمان ممکن بررسی شود. این دستور، بارقهای از امید را در دل متخصصان مرمت ایجاد کرده است که شاید بتوان چهلستون را از این پیچ تاریخی خطرناک به سلامت عبور داد.
میرزایی ادامه داد: هدف نهایی این پروژه عظیم، تنها رفع خطر نیست، بلکه بازگرداندن چهلستون به شکوه پیشین و رسیدن به مرحله مرمت جامع است.
اکنون چشمها به تهران و مراکز تصمیمگیری دوخته شده است تا با درک فوریت موضوع، اعتبار ۱۸۰ میلیارد تومانی را به شریانهای حیاتی چهلستون تزریق کنند. چهلستون به عنوان بخشی از هویت ملی و جهانی ایران، در آزمونی سخت قرار گرفته است؛ آزمونی که نتیجه آن نه تنها برای اصفهان، بلکه برای اعتبار میراثی ایران در سطح بینالمللی تعیینکننده خواهد بود.
مدیریت پایگاه جهانی چهلستون بر این باور است که با حمایتهای دولتی و تخصیص به موقع بودجه، میتوان این اثر ثبت جهانی را از لبه پرتگاه فروپاشی نجات داد و بار دیگر شاهد تماشای انعکاس ستونهای استوار آن در استخر بزرگ عمارت بود؛ ستونهایی که این بار، نه فقط بر پایه چوب و سنگ، بلکه بر پایه عزم ملی برای حفاظت از تاریخ استوار خواهند ماند.