بازارچه دردشت پاتوق آشپزیها و میوهفروشیها بود
اصفهان امروز، حاجرسول روزگاریان، کاسب بازارچه دردشت:
قبلا اینجا خیابان ابنسینا نبود و به جایش، کوچهای بود که میخورد به کوچه بابلدشت و خیابان مدرس. آن روزها رعیتها از شمسآباد، سرلت و آهنگران، مرغ و تخممرغ بومی و گندم میآوردند و از کوچه بابلدشت و بعد از بازار دردشت میرفتند، سبزه میدان و آنها را میفروختند.
بازارچه دردشت حدود 70 سال پیش قیامتی بود. سبزه میدان هم شلوغ بود و تخت و کرسی میگذاشتند و همه میوهایها میرفتند آنجا. فروش آن روزها کیلویی نبود و پنجاهی میفروختند. بنگاه میوه شاهین در خیابان حافظ بود و میوهفروشها از آنجا بار میخریدند. بنگاه میوه قبل از آن در اول خیابان صارمیه بود، بعد میدان شهرداری و بعد از خیابان حافظ هم بنگاه میوه و بازار ترهبار به سمت باغ رضوان جابجا شد.
آن روزها میوهفروشها، میوهشان را از بنگاه خیابان حافظ تهیه میکردند و توی این بازار میفروختند. خورزوکیها (خورزوقیها) هم خربزه خورزوکی (خورزوقی) میآوردند که گمبلو (گرد) و مثل قند بود.
آن وقتها کود شیمیایی نبود که پای محصولاتشان بدهند. رعیت آن روز با خر و شتر، بار جابجا میکردند. یوشون و چوق (چوب) هم میآوردند برای سوخت دکانهای نانوایی، بعد تانک آمد و پس از آن نفت رایج شد. تانکها را باد میکردند و نفت تویش میریختند و آن را میگیراندند تا حدود 9 شب. همین حالا یک زیرزمین توی بازارچه دردشت هست که قبلا دکان نانوایی بود و حالا شهرداری آن را خریده و درش را بسته است. بعد از انقلاب، این کارها وازده شد (از رواج افتاد).
دکان نانواییها تا جلو انقلاب (پیش از انقلاب)، گاز نداشتند. آن سالها اینجا چهار پنج تا آشپز داشتیم. شبها، یکی از شاگردهای آشپزی، میخوابید تو مغازه و تا صبح پوستهپسته و پوستهگردو و چوق و یوشون زیر دیگ عدسی میپاشید تا شعله روشن بماند و عدس رنگ بیندازد و جا بیفتد و تا صبح آماده شود. آشپزها صبح ساعت 5 باز میکردند و «حق با علی است» میگفتند و با چنگال، حلیم و عدس را هم میزدند.
حلیم و عدسهای سابق چیز دیگری بود، گوشت بومی میانداختند تویش و حلیمشیر را پنجاهی سه ریال میفروختند و عدس را پنجاهی سی شاهی. اینجا چهار پنج تا سبزیفروش هم داشتیم که صبحها میرفتند با خر، سبزی از بازار شاهین در خیابان حافظ میخریدند و میآوردند اینجا. بعدش خرها رفتند کنار و با سهپاچه و سهچرخه بار میآوردند. زنها هم با کیسه و زنبیل از آنها سبزی میخریدند و سی شاهی، یک ریال یا دو ریال، سبزی قرمهسبزی میگرفتند. در دکانهای سبزیفروشها صبح که میشد شلوغ بود. ما هم در مغازهمان اسفناج میپختیم و چغندر و فرنی و شیربرنج.
اینجا یک کامسرا (کاروانسرا) بود که توی آن بافندگی میکردند و پنجاه تا صد تا کارگر توی آن لنگ میبافتند و گلیمهای سابق را. ظهر که میشد، کارگرها و عملهها میآمدند بازارچه دردشت و سی شِی (شاهی) نان میسِدن (میستاندند، میگرفتند) با سی شاهی شیربرنج و شلهزرد و بعد میرفتند توی کامسرا یا مسجد آقانور، ناهارشان را میخوردند. یک حجخان (حاجخان) هم تو این کامسرا بود که صبحها شیر بومی میدوشید و خانهدارها از او پنجاهی یا صد من شیر سه ریال میگرفتند و میجوشاندند و با آن، شیربرنج میپختند. حالا شیر پاستوریزهها را ماست میکنند، ولی آن روزها اینطور نبود. وقتی خیابان ابنسینا را اینجا کشیدند، دیگر بازار دردشت یواشیواش سبک شد (از رونق افتاد). حالا تقریبا 5 سال است مغازههای بر خیابان ابنسینا به هم رسانده و شلوغ شده و قیمتش سانتی شده، اما قیمت مغازههای بازارچه مفتکی شده است. مغازههای ما قبلا خیلی گران بود و من دوهزار تومان سرقلفی (سرقفلی) این دکان را دادم، دوهزار تومان 70 سال پیش از این، تقریبا میشود 200 میلیون الان. این قزه (اینقدر) ارزش داشت. پول نبود آن روز، حرف دو ریال و سه ریال و 5 زار و 8 ریال و اینها بود. اول هم اوضاع ما خوب بود. حالا هم 10 سال است با این سوپرها و کوثر یک و دو سه که باز شده، همه میروند با ماشینهایشان آنجا خرید میکنند. بس که ماشین هست. من یک سواره داشتم، یک پیکان 47 هم داشتم و با اینها جنسهایم را جور میکردم.