کالبدشکافی جهش بیسابقه فلز زرد در بازار داخلی؛
طوفان طلا در زمستان ۱۴۰۴؛ عبور نرخ از مرز ۱۵ میلیون تومان و بازخوانی ابعاد بحران
بازار طلای ایران با ثبت رشد سالانه بیش از ۲۰۰ درصد، رکورد جدیدی از خود به جای گذاشت. این گزارش با بررسی همبستگی ۹۰ درصدی طلا و دلار، اثر تورم جهانی و داخلی، و تحلیل تکنیکال نمودارها، به واکاوی دلایل پناه بردن سرمایهها به طلا و تاثیر آن بر معیشت خانوارها میپردازد.
نوسانات لجامگسیخته در بازار فلزات گرانبها، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را در اواسط دیماه ۱۴۰۴ به سطح بیسابقه ۱۵.۸ میلیون تومان رساند تا این دارایی استراتژیک بار دیگر نقش خود را به عنوان اصلیترین سپر تورمی در اقتصاد ایران تثبیت کند. در حالی که بازارهای جهانی با عبور اونس از مرز ۵۵۰۰ دلار شوک بزرگی را تجربه میکنند، تلاقی این صعود جهانی با جهش ۱۵۰ درصدی نرخ دلار در بازار داخلی، وضعیتی را پدید آورده که طی آن قدرت خرید خانوارها به شدت تحلیل رفته و بازار طلا در اصفهان و تهران با حبابهای دو رقمی مواجه شده است. این گزارش در لایه اول به بررسی دقیق آمارهای معاملاتی و روندهای کوتاهمدت و بلندمدت میپردازد.
بررسی روندهای قیمتی طلا در بازارهای داخلی و مرکزیت اصفهان
بررسی دادههای استخراج شده از مراجع رسمی تا تاریخ ۲۴ دی ۱۴۰۴ نشان میدهد که قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در محدوده ۱۵.۸ تا ۱۵.۸۵ میلیون تومان تثبیت شده است. این رقم برای طلای ۲۴ عیار به بیش از ۲۱ میلیون تومان میرسد که نشاندهنده یک دگردیسی کامل در ارزشگذاری مسکوکات و مصنوعات طلا در یک سال اخیر است. بازار اصفهان به عنوان قطب تولید و توزیع طلا در کشور، علیرغم حفظ نرخ پایه همسو با تهران، در بخش اجرت ساخت و حباب سکه رفتارهای متمایزی نشان داده است.
در جدول زیر، مقایسه شاخصهای کلیدی بازار طلا در اصفهان و میانگین کشوری ارائه شده است:
| شاخص | میانگین کشور | بازار اصفهان |
| نرخ پایه طلا ۱۸ عیار |
۱۵.۸ میلیون تومان |
کاملاً همسو با مرکز |
| میانگین اجرت ساخت |
متوسط (۱۰-۱۵ درصد) |
بالاتر (ظرافت تولید) |
| میزان حباب بازار |
۵ تا ۱۰ درصد |
۴ تا ۸ درصد (رقابتیتر) |
تحلیل بازه ۳۰ روزه و یکساله
روند قیمتی در یک ماه اخیر حکایت از رشد ۱۶.۵ درصدی دارد؛ جایی که قیمت از سطح ۱۳.۵ میلیون تومان آغاز به حرکت کرد و با عبور از مقاومتهای روانی، در کانال ۱۵ میلیون تومان مستقر شد. اما نگاه بلندمدت، ابعاد هولناکتری از تورم داراییها را فاش میکند. رشد ۲۰۱ درصدی قیمت طلا در بازه یکساله (دی ۱۴۰۳ تا دی ۱۴۰۴) نشان میدهد که این فلز گرانبها نه تنها تورم رسمی ۴۰ درصدی را پوشش داده، بلکه سودی خالص و چشمگیر را نصیب دارندگان خود کرده است.
تحلیل تکنیکال و فاکتورهای بنیادی موثر بر حباب طلا
از منظر فنی، نمودار ۳۰ روزه طلای ۱۸ عیار نشاندهنده یک ساختار موجی صعودی با سقفهای بالاتر (Higher Highs) است. در حال حاضر، بازار در یک محدوده "باکس تریدینگ" بین ۱۵.۵ تا ۱۶ میلیون تومان در حال نوسان است. کارشناسان بر این باورند که در صورت شکست سطح ۱۶.۴ میلیون تومان، هدف بعدی ۱۷ میلیون تومان خواهد بود، در حالی که حمایت مستحکم بازار در نقطه ۱۵ میلیون تومان قرار دارد.
نکته حائز اهمیت در این میان، "حباب طلا" است که ناشی از عدم تعادل در عرضه و تقاضا و انتظارات تورمی شدید است. عوامل زیر اصلیترین پیشرانهای رشد حباب در بازار فعلی هستند:
۱. انتظارات تورمی: با نرخ تورم ۴۰ درصدی، تقاضای پیشگیرانه خانوارها ۱.۵ برابر شده است.
۲. رشد نقدینگی: افزایش ۳۰ درصدی M2 سرمایههای سرگردان را به سمت بازار طلا سوق داده است.
۳. محدودیتهای عرضه: تداوم محدودیت در واردات و ضرب سکه، حباب را در سطوح غیرمنطقی پایدار نگه داشته است.
همبستگی مستقیم طلا با جهش نرخ ارز
دلار که در ابتدای سال در محدوده ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان معامله میشد، در زمستان ۱۴۰۴ به کانال ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان ورود کرده است. این جهش ۱۵۰ درصدی، توضیحدهنده اصلی ۸۰ درصد از رشد قیمت طلا در بازار داخلی است.
| بازه (۱۴۰۴) | تغییرات دلار (%) | تغییرات نرخ طلا (%) |
| کل سال (منتهی به دی) |
۱۵۰+ درصد |
۲۲۰+ درصد |
| فصل پاییز | رشد جهشی (اوج دلار) |
رکورد ۱۶ میلیون تومان |
تلاقی تورم داخلی و صعود جهانی اونس
یکی از ویژگیهای منحصربهفرد بازار در سال ۱۴۰۴، همزمانی تورم ساختاری ایران با رالی صعودی اونس جهانی است. قیمت اونس طلا در بازارهای جهانی از ۲۵۰۰ دلار به مرز ۵۵۸۰ دلار در ژانویه ۲۰۲۶ رسیده است. این فشار دوگانه (ارز داخلی و اونس جهانی) باعث شده تا طلا در ایران به جای پیروی صرف از دلار، شتابی مضاعف بگیرد.
در جدول زیر، توزیع زمانی تورم جهانی و رشد اونس در چهار فصل منتهی به ۲۰۲۶ مشاهده میشود:
| فصل | تغییر CPI جهانی (%) | تغییر اونس طلا (%) |
| سه ماهه اول |
۰.۳+ | ۸+ (۲۷۰۰ دلار) |
| سه ماهه دوم |
۰.۷+ | ۲۲+ (۳۴۰۰ دلار) |
| سه ماهه سوم |
۰.۳+ | ۳۵+ (۴۵۰۰ دلار) |
| سه ماهه چهارم |
۰.۴- | ۳۲+ (۵۵۸۰ دلار) |
پیامدهای اقتصادی و چشمانداز آینده
تداوم این روند صعودی، آثار مخربی بر بدنه اقتصاد خرد و کلان بر جای گذاشته است. افزایش هزینههای تولید به دلیل وابستگی نهادهها به قیمتهای جهانی و طلا، منجر به تورم ثانویه در کالاهای اساسی شده است. در سطح اجتماعی نیز، تعویق ازدواج به دلیل قیمت نجومی مسکوکات و مهاجرت سرمایهها از بخش مولد به بازار طلا، از اصلیترین پیامدهای این نوسانات است.
با توجه به تثبیت دلار در کانالهای بالا و تداوم رشد اونس جهانی، طلا در سال ۱۴۰۴ عملاً نقش «واحد پول جدید» را در ذهنیت اقتصادی مردم ایفا کرده است. پیشبینی میشود تا زمانی که اصلاحات ساختاری در سیاستهای ارزی و مهار نقدینگی صورت نگیرد، سطح ۱۸ تا ۲۰ میلیون تومان برای هر گرم طلای ۱۸ عیار در دسترس باشد. سرمایهگذاران باید با در نظر گرفتن حمایت ۱۵.۵ میلیون تومانی، استراتژی خود را بر پایه تنوعبخشی به داراییها تنظیم کنند.