هادی کیانی در گفتگو با «اصفهان امروز» از اجرای جدید میگوید
خروج آدمها از انسانیت در «عجایب المخلوقات»
ادبیات عامیانه از ارکان مهم فرهنگ هر ملت و بیانگر آمال و آلام و آینه تمام نمای زندگی و فرهنگ آنان است. زبان و فرهنگ عامیانه بازتابی گسترده از زندگی مادی و معنوی انسان است؛ به همین دلیل یکی از بارزترین نهادها برای بررسی گذشته به شمار میرود.

از طرفی طنز یکی از مهمترین شیوههای بیان مفاهیم در گونههای ادب عامیانه است. همانگونه که طنز در ارزشگذاری هنر رسمی در پوشش خنده هدفهای جدی را دنبال میکند و قلمرو آن در مسائل اجتماعی بسیار گسترده است، در فرهنگعامه نیز جدی و قابلتأمل است حال اگر محتوای ادبیات همراه با چاشنی طنز در قالب اجرای تئاتر بیان شود، بیشک از تأثیرگذاری و جامعه هدف بیشتری برخودار است و جا دارد باوجود غنی بودن فرهنگعامه در کشورمان اینگونه تئاترها در کشورمان بهویژه اصفهان اجرا شود، ازاینرو اصفهان امروز گفتوگویی را با هادی کیانی، بازیگر و کارگردان تئاتر در مورد آخرین اجرای تئاترش «عجایب المخلوقات» با محوریت فرهنگعامه پرداخته که مشروح آن را در ذیل ازنظر میگذارنید.
نمایش«عجایب المخلوقات» به چه میپردازد؟
«عجایب المخلوقات» نمایش کمدی، سنتی و برگرفته از قصهای عامیانه است که محتوای داستانی آن بهروزرسانی شده«قصههای کتاب کارستان» است. شکل اجرایی این نمایش تفاوت عمدهای نسبت به نمایش قبلیمان( رودهدرازیهای یک مرده بیصاحب) دارد ؛ که در طراحی دکور از چاپ فنی استفادهشده و همهی اجسام و وسیلههای صحنه دوبعدی است درواقع نمایش «عجایب المخلوقات» یک کار بینا رشتهای بین کار تصویرگری و نمایش است.
این نمایش حاوی چه پیامی به مخاطب خود است؟
نمایش«عجایب المخلوقات» به مسائل اخلاقی مهمی مانند بیرون رفتن آدمها از جرگهی انسانیت میپردازد ؛ که یکی از آنها قدرت است ، یکی ثروت و دیگری شهرت که با فرامین اخلاقی و دینی ما هم همسو است و درآیات قرآن نیز مصداق دارد . و اگر اینها در انسان غالب شود آدم از انسانیت خارج میشود .من این مفاهیم را بهصورت نمایشی را در نمایش قراردادم ضمن اینکه در محتوا و خط داستانی نمایش به آگاهی و بصیرت انسانها هم در این قصه بسیار تأکید کردهام. بخش مهم داستان نمایش«عجایب المخلوقات» روی آگاهی و نبود باورپذیری میپردازد که در جامعهی ما بهویژه فضای مجازی شاهد آن هستیم.
برخی از نمایشهای طنز جنبهی هجو و زرد به خود میگیرند ، در نمایش«عجایب المخلوقات» چگونه ازاین رویکرد دوری شده است؟
تمام تلاش خود را کردهام که آنچه فضای طنز ، کمدی یا خندهآور که در طول اثر ارائهشده در راستای ارائهی محتوا باشد ؛ این موضوع خیلی مهم است و سعی شده در پی تصحیح جامعه باشد . چون من معتقدم که نمایش ، یک جامعهی سیال و باید در جهت تصحیح رفتارهای افراد جامعه باشد .
نمایشها بهویژه نمایشهای طنز بهطورقطع باید همراه با برندگی و نقد اجتماعی باشد اما این نقد که در قالب طنز بیان میشود نباید همراه با توهین و سو نیت خاصی باشد بلکه این نقد در راستای افکار اجتماعی انجام شود. ما تمام سعی خود را کردیم که به سمت کمدی آزاد نرویم و در پی ارائهی محتوا باشیم ؛ نه در این اثر، بلکه در تمام آثاری که داشتیم خواستیم که این امر صورت گیرد. چهبسا که نمایش«عجایب المخلوقات» در چهل و یکمین جشنوارهی بینالمللی تئاتر فجر هم اجرا شد و سالن اصلی تئاتر شهر در دوسانس جا برای مخاطب نداشت و با واکنش مثبت مخاطبان همراه بود.
علت اینکه از بین موضوعات فرهنگی و اجتماعی موضوع بیرون رفتن آدمها از جرگهی انسانیت را برای نمایش«عجایب المخلوقات» انتخاب کردید، چه بوده است؟
نگاه امروز جامعهی ما ، بحث بصیرت و نگاه واقعبینانه و پدیدارشناسی به اموری اطراف خود نیست و همین امر باعث میشود که جامعه ما دچار تحلیلها و برداشتهای غلط شوند. امروزه شاهد هستیم یک خبر بهصورت ساده پخش میشود اما متأسفانه جامعه ما بدون اینکه راستی آزمایی نسبت به آن خبر داشته باشند درباره آن خبر موضع میگیرند علاوه بر آن این آسیب شاهد هستیم مباحث غیراخلاقی همچون میل به قدرت، شهوت و... زندگیهای تکتک ما را دچار اختلال کرده است، همه این موارد باعث شد در قالب نقد درون گفتمانی به این مباحث در قالب طنز بپردازیم.
در نمایش«عجایب المخلوقات» چه افرادی به ایفای نقش میپردازند و تا چه زمانی اجرا دارد؟
نویسندگی و کارگردانی و تهیهکنندگی این نمایش من بهصورت مشترک با حسینعلی عمادی بر عهدهدارم که در آن 25 نفر به ایفای نقش میپردازند. موسیقی این نمایش را سعید رضایی بر عهده دارد همچنین آهنگساز آن محمدباقر زاده است.
افرادی همچون من، سعید الله یاری، سید پویا امامی، مصطفی بهشتی، حسینعلی کریمی، حسینعلی عمادی، حامد جامی، علیاصغر نعلبندیان، امید موهبت، رحیم ملکی و... بازیگران این نمایش هستند.
این نمایش قرار بود از بیست و هفتم مهرماه اجرا رود اما برای هم دردی با کودکان غزه اجرا را از بیست و هشتم مهرماه آغاز کردیم و تا پایان آبان ماه هر شب ساعت 20 این نمایش در سینما فرهنگ واقع در میدان قدس خمینیشهر ادامه دارد.
باوجوداینکه این نمایش در جشنواره تئاتر فجر اجرا داشت، چرا در شهر اصفهان اجرا نشد؟
بنا بود این نمایش در شهر اصفهان اجرا داشته باشد و حتی مجوز اجرای آن را گرفت اما به دلیل کجسلیقگی یکی از متولیان امر این نمایش درگیر بروکراسی اداری و گذشت زمان شد به همین جهت این نمایش را نتوانستیم در شهر اصفهان اجرا کنیم.