روزی روزگاری زایندهرود
زایندهرود شریان حیاتی شهر اصفهان است و جاری بودنش از اصفهان قابی بیبدیل از یک تابلوی نقاشی از بهشت میسازد. بیدلیل نیست که اصفهان را بهشت ثانی نامیدهاند قطعا یکی از دلایلش وجود زایندهرود و مسیرش تا تالاب گاوخونی است. محال است سریال و فیلمی در اصفهان ساخته شود و نمایی از پلهای بناشده بر زایندهرود به نمایش درنیاید. هرچند تاکنون فیلمی با محوریت زایندهرود ساخته نشده و حضور این رود پر قصه به سکانسها و پلانهایی محدودشده است بااینحال فیلمسازانی بودهاند که تصاویر و قابهایی بیبدیل از این رود در زمان حیات ثبت کردهاند از کیومرث پوراحمد گرفته تا حسن فتحی بزرگانی بودهاند که تصاویری زیبا از چهره زایندهرود پر آب به تصور کشیدهاند. به بهانه روز نکوداشت زایندهرود که این روزها حال خوشی ندارد بهمرور آثاری پرداختهایم که با محوریت این رود ساختهشده و یا سکانسهای جذابی را در کنارش رقمزدهاند.

زایندهرود شریان حیاتی شهر اصفهان است و جاری بودنش از اصفهان قابی بیبدیل از یک تابلوی نقاشی از بهشت میسازد. بیدلیل نیست که اصفهان را بهشت ثانی نامیدهاند قطعا یکی از دلایلش وجود زایندهرود و مسیرش تا تالاب گاوخونی است. محال است سریال و فیلمی در اصفهان ساخته شود و نمایی از پلهای بناشده بر زایندهرود به نمایش درنیاید. هرچند تاکنون فیلمی با محوریت زایندهرود ساخته نشده و حضور این رود پر قصه به سکانسها و پلانهایی محدودشده است بااینحال فیلمسازانی بودهاند که تصاویر و قابهایی بیبدیل از این رود در زمان حیات ثبت کردهاند از کیومرث پوراحمد گرفته تا حسن فتحی بزرگانی بودهاند که تصاویری زیبا از چهره زایندهرود پر آب به تصور کشیدهاند. به بهانه روز نکوداشت زایندهرود که این روزها حال خوشی ندارد بهمرور آثاری پرداختهایم که با محوریت این رود ساختهشده و یا سکانسهای جذابی را در کنارش رقمزدهاند.
گاوخونی
بهروز افخمی در سال 1381 فیلمی برگرفته از رمان مشهور گاوخونی به قلم جعفر مدرس صادقی را روی پرده سینماها برد. همانطور که از نام فیلم هم مشخص است داستان گاوخونی ارتباط مستقیمی با زایندهرود دارد. گاوخونی داستان کابوسهای جوانی (بهرام رادان) را حکایت میکند که خاطرات پدرش (عزت الله انتظامی)، شهر زادگاهش یعنی اصفهان و رودخانه زایندهرود او را به مرز پریشانی میرساند. در گاوخونی بهروز افخمی بازیگرانی همچون بهرام رادان، عزتالله انتظامی، بهاره رهنما، سروش صحت و آرش مجیدی به ایفای نقش پرداختند. گاوخونی هرچند در گیشه موفق نبود و به دلیل ساختار متفاوت از سایر فیلمها موردانتقاد و بیمهری برخی از منتقدان و مخاطبان قرار گرفت اما این فیلم نماهای زیبا، جدید و جذاب بسیاری از زایندهرود و مسیرش تا تالاب گاوخونی را به تصویر کشید. داستان شوریدگی شخصیت اصلی فیلم با زایندهرود گره خورده است و نتیجهاش جوایز داخلی و خارجی بسیاری برای گاوخونی همچون سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای عزت الله انتظامی، جایزه هیئتداوران بهترین کارگردانی در بخش مسابقه بینالملل (بهروز افخمی) و کاندیدای بهترین فیلمبرداری در بخش سینمای ایران و حضور بهعنوان نماینده ایران در جشنواره فیلم کن را برایش به ارمغان آورده است. زیباترین نمای این فیلم از زایندهرود سکانسی است که بهرام رادان بر روی سیوسهپل از خاطراتش از قایقسواری بر روی این رود میگوید.
در مسیر زایندهرود
بیشک اصفهان و زایندهرود وامدار حسن فتحی است چراکه در سریالی که به دلیل لهجه بازیگرانش با حواشی بسیاری روبهرو شد بهترین تصاویر و قابها را از اصفهان به تصویر کشید. در مسیر زایندهرود که در اصفهان تصویربرداری شده بود در ماه رمضان سال ۱۳۸۹ از شبکه اول سیما پخش شد و پس از پخش این مجموعه تلویزیونی اعتراضهای فراوانی نسبت به لهجه اصفهانی بهکاررفته در این مجموعه شکل گرفت و نماهای زیبای به تصویر کشیده شده حسن فتحی از اصفهان، میدان نقشجهان، سیوسهپل، چهلستون و... در این حواشی گم شدند. حال باگذشت 8 سال از پخش این سریال اگر نگاه انتقادی را کنار بگذارید میتوانید از سکانسهایی که در قلب زیباییهای اصفهان تصویربرداری شده است لذت ببرید. زایندهرود نیز در این فیلم حضور پررنگی دارد و نماهای زیبایی از آن به تصویر کشیده شده است. یکی از بهترین سکانسهای این سریال سکانسی است که مصیب با بازی حسین محجوب با پدر مهران با بازی فرخ نعمتی در دهانه پل خواجو قدم میزنند و دیالوگهای زیبایی درباره زایندهرود میگویند.
از نام سریال گرفته تا تیتراژ همه با تمرکز بر زایندهرود شکلگرفتهاند و تیتراژ خوانی احسان خواجه امیری این مجموعه را تکمیل کرده است.
حسن فتحی در سریال محبوب شهرزاد بازهم به اصفهان پرداخت و افتتاحیه فصل دوم با حضور زوج محبوب سریال شهرزاد و فرهاد در اصفهان شکل گرفت. در این سریال نیز نماهایی از میدان نقشجهان، مسجد شیخ لطفالله و پل خواجو به تصویر کشیده شده و زایندهرود پر آب نیز به نمایش درآمده است.
قصههای مجید
قصههای مجید را باید پرتره اصفهان و فرهنگ اصفهانی بنامیم. سریالی که محبوبیت فراوانش را در کنار کارگردانی بینظیر کیومرث پوراحمد مدیون اصفهان است. قصههای مجید سالهای 69 و 70 اولین بار از تلویزیون پخش شد و سالهای بعد تکرار و سکانسهای آن بارها در صداوسیما به تصور درآمد. سکانسهای ماندگار دوچرخهسواری مجید در اصفهان و در مسیر زایندهرود را میتوان از ماندگارترین تصاویر این سریال از اصفهان و زایندهرود عنوان کرد. هرچند که قصههای مجید سکانسهای ماندگار کم ندارد.
پشت کوههای بلند
مجموعه پشت کوههای بلند به کارگردانی امرالله احمدجو در ادامه سریال محبوب روزی روزگاری در سال 91 از شبکه سوم سیما پخش شد. این سریال که از بازیگران اصفهانی بهره گرفته بود نماهای بسیاری از اطراف و حاشیه زایندهرود به تصویر کشید تا در کنار لهجه اصفهانی و شیرازی مجموعه از نمایش زیباییهای زایندهرود نیز بهره بگیرد. قایقسواری بر روی زایندهرود را میتوان از سکانسهای زیبای به تصویر کشیده شده از این رود نام برد.
دو خواهر و سیب سرخ حوا
دو فیلم سیب سرخ حوا و دو خواهر نیز از آثار سینمایی سالهای دور سینمای ایران هستند که در اصفهان فیلمبرداری شده و نماهای متعددی از زایندهرود پر آب آن دوران را به تصویر کشیدهاند. در فیلم سیب سرخ حوا با بازی امین حیایی و نیکی کریمی کاراکتر امین حیایی تنهاییها و دلتنگیهای خود را در کرانه زایندهرود میگذارند تا تصویرگر دلتنگی های نسلهای گذشته در کنار این رود باشد.