جان بانوان موتورسوار در صف انتظار گواهینامه

مرگ یک زن جوان موتورسوار در اصفهان، که بنا بر گزارش‌ها در منطقه‌ی صنعتی دولت‌آباد و در برخورد با کامیون رخ داد، بار دیگر پرسشی قدیمی را زنده کرد: چرا زنانی که هر روز ناگزیر پشت فرمان موتور می‌نشینند، نه آموزش رسمی دیده‌اند و نه گواهینامه‌ای دارند؟

نکته را باید درست دید. مسئله این نیست که قانون، موتورسواری زنان را «ممنوع» کرده باشد. مرکز امور زنان و خانواده‌ی وزارت کشور تصریح کرده که در قانون منعی برای صدور گواهینامه‌ی موتور زنان وجود ندارد و مسیر قانونی آن باز شده است؛ آنچه هنوز شکل نگرفته، سازوکار عملی صدور و آموزش رسمی است. همین خلأ اجرایی است که عملا زنان را به موتورسواری بی‌گواهینامه و بی‌آموزش می‌راند؛ درست همان‌جا که ایمنی رنگ می‌بازد و خطر می‌نشیند.

تصویر آماری هشداردهنده است. به گفته‌ی مقام‌های رسمی، سهم موتورسیکلت‌سواران از تلفات تصادفات درون‌شهری اصفهان به ۷۶ درصد رسیده و در مجموع، ۵۳ درصد جان‌باختگان سوانح رانندگی استان موتورسوارند. هرچند تلفات درون‌شهری حدود ۵ درصد و برون‌شهری حدود ۷ درصد کاهش یافته، سهم کمرشکن موتور از قربانیان تغییر نکرده است. در شهری که بخش بزرگی از سفرهای روزانه بر دوش موتورسیکلت است، افزوده‌شدن زنانِ بی‌آموزش و بی‌بیمه به این جریان، چیزی جز افزودن به همین آمار نیست.

زنان امروز دیگر در حاشیه‌ی خیابان نمی‌مانند. آنان در مسیر تحصیل، کار و زندگی شهری، گاه ناگزیر از موتورند. وقتی سازوکاری برای آموزش و گواهینامه‌ی رسمی‌شان نباشد، این نیاز از میان نمی‌رود؛ فقط به شکل ناایمن و پنهان ادامه می‌یابد. کشورهایی مانند اندونزی و مالزی سال‌هاست زنان را به‌رسمیت آموزش می‌دهند و گواهینامه می‌دهند؛ تجربه‌ای که می‌گوید پاسخ درست به این نیاز، آموزش استاندارد است، نه نادیده‌گرفتن آن.

یک ضلع ماجرا هم به خانواده‌ها برمی‌گردد. آموزش درست موتورسواری، برای فرزند — چه دختر چه پسر — مهم‌تر از خریدن خودِ موتور است. حتی یک موتور کوچک و برقی هم می‌تواند جان بگیرد؛ سپردن آن به دست نوجوانی که یک ساعت آموزش ایمنی ندیده، ریسکی است که بهای آن گاه بازگشت‌ناپذیر است.

پس خواسته روشن است: پلیس راهور صدور گواهینامه‌ی موتور بانوان را عملیاتی کند و سازوکار آموزش ویژه‌ی زنان، با مربی و پیست و افسر زن، فراهم شود. این نه مطالبه‌ای تجملی و نه صرفا بحثی درباره‌ی برابری، که پیش از هر چیز اقدامی برای ایمنی و کاهش تلفات است. پیش از آنکه تیتر تلخ دیگری بنویسیم و از دست رفتن این جان‌ها برایمان عادی شود، بهتر است خلأ را همین حالا پر کنیم.