گزارش وضعیت جوی و نقص فنی در شبکه پایش محیطزیست؛
هوای اصفهان روی خط «سالم» با ۱۴ ایستگاه خاموش؛ وضعیت کاشان «خطرناک» شد
کیفیت هوای کلانشهر اصفهان در صبح یکشنبه ۲۶ بهمن، با میانگین ۹۶ در وضعیت سالم قرار دارد، اما این آمار تنها بر اساس ۴ ایستگاه فعال است و ۱۴ ایستگاه شهرداری قطع هستند. در همین حال، شاخص آلودگی در کاشان با ثبت عدد ۵۰۰ به وضعیت خطرناک (بنفش تیره) رسیده است.
تاریخ و ساعت به روز رسانی مطلب: یکشنبه ساعت 09:30 شنبه 26 بهمن ماه
صبح یکشنبه ۲۶ بهمنماه، در حالی که شهروندان اصفهانی آسمانی غبارآلود را تجربه میکنند، دادههای رسمی سامانه پایش کیفی هوا تصویری متفاوت و «سالم» از وضعیت تنفسی شهر ارائه میدهند. این تناقض ظاهری ریشه در خروج گسترده ایستگاههای سنجش آلودگی از مدار فعالیت دارد؛ بهطوریکه بیش از ۷۰ درصد ایستگاههای کلانشهر اصفهان، شامل ۱۴ ایستگاه متعلق به شهرداری، قطع شده و دادهای مخابره نمیکنند. در سایه این خاموشی آماری در مرکز استان، وضعیت در شمال استان بحرانی گزارش شده و شهر کاشان با عبور از تمامی مرزهای هشدار، آلودهترین نقطه استان لقب گرفته است.
خاموشی گسترده در شبکه پایش و وضعیت زرد اصفهان
بر اساس آخرین دادههای دریافتی از سامانه برخط کنترل کیفیت هوای سازمان محیطزیست تا ساعت ۱۱ صبح امروز، میانگین شاخص کیفی هوای کلانشهر اصفهان (AQI) روی عدد ۹۶ قرار گرفته که بیانگر وضعیت «سالم» یا همان رنگ زرد است. اما این عدد میانگین، تنها حاصل پایش ۴ ایستگاه از مجموع ۱۸ ایستگاه موجود در شهر است و نمیتواند نمایانگر وضعیت دقیق تمام مناطق باشد.
گزارشهای فنی نشان میدهد که اختلال در سیستمهای نظارتی به اوج رسیده و تمامی ۱۴ ایستگاه متعلق به شهرداری اصفهان از مدار خارج شدهاند. این قطعی شامل ایستگاههای استراتژیک و پرتردد شهری است که معمولاً غلظت آلایندههای بالایی را ثبت میکنند. لیست ایستگاههای قطع شده شامل خیابان ۲۵ آبان، میدان انقلاب، پارک زمزم، دانشگاه صنعتی، رهنان، زینبیه، خیابان فرشادی، پل فیض، بلوار کاوه، منطقه کردآباد، خیابان هزار جریب، ولدان، سپاهانشهر و خیابان میرزا طاهر است.
تحلیل دادههای ایستگاههای فعال؛ احمدآباد در شرایط ناسالم
در غیاب ایستگاههای شهرداری، تنها چهار ایستگاه تحت نظارت مستقیم اداره کل محیطزیست استان اصفهان فعال هستند. بررسی دقیق دادههای این ایستگاهها نشاندهنده نوسان کیفیت هوا بین شرایط «پاک» تا «ناسالم برای گروههای حساس» است.
ایستگاه خیابان احمدآباد به عنوان یکی از نقاط مرکزی و پر ترافیک، با شاخص ۱۲۴ وضعیت نارنجی (ناسالم برای گروههای حساس) را نشان میدهد که هشداری برای سالمندان، کودکان و بیماران قلبی و ریوی است. در مقابل، ایستگاه پروین با عدد ۵۶ بهترین شرایط را در میان ایستگاههای فعال دارد.
جدول زیر وضعیت تفکیکی ایستگاههای فعال اصفهان را نشان میدهد:
| ایستگاه | شاخص | وضعیت آلودگی |
| احمدآباد | ۱۲۴ | ناسالم برای گروه حساس |
| خرازی | ۹۳ | سالم (زرد) |
| رودکی | ۸۲ | سالم (زرد) |
| پروین | ۵۶ | سالم (زرد) |
وضعیت بحرانی در کاشان و هوای پاک در قهجاورستان
برخلاف وضعیت نسبتاً قابلقبول در مرکز استان، شرایط در شهرستان کاشان به مرحله هشدار جدی رسیده است. ایستگاه سنجش آلودگی واقع در دانشگاه علوم پزشکی کاشان، عدد عجیب و نگرانکننده ۵۰۰ را ثبت کرده است. طبق استانداردهای جهانی AQI، این عدد سقف نهایی شاخص است و بیانگر وضعیت «خطرناک» (Hazardous) یا رنگ قهوهای است که در آن تمام افراد جامعه باید از تردد در فضای باز خودداری کنند.
در سایر شهرهای اقماری و شهرستانهای استان، شرایط مساعدتر گزارش شده است. قهجاورستان که اغلب به دلیل مجاورت با فرودگاه و مناطق کویری در لیست شهرهای آلوده بود، امروز هوای پاک را تجربه میکند.
خلاصه وضعیت شهرهای اطراف اصفهان در جدول زیر آمده است:
| منطقه | وضعیت | توضیحات |
| کاشان | خطرناک | شاخص ۵۰۰ (بحرانیترین) |
| خمینیشهر | سالم | شرایط قابل قبول |
| شاهینشهر | سالم | شرایط قابل قبول |
| مبارکه | سالم | شرایط قابل قبول |
| قهجاورستان | پاک | بهترین در منطقه |
دانستنیهای تخصصی؛ ذرات معلق و عوامل ناپایداری هوا
اصفهان به دلیل موقعیت جغرافیایی و استقرار صنایع در حاشیه شهر، با چالشهای اقلیمی متفاوتی روبروست که در نیمه دوم سال تشدید میشود.
-
آلاینده خطرناک PM2.5: این ذرات معلق با قطر کمتر از ۲.۵ میکرون، به دلیل توانایی نفوذ مستقیم به کیسههای هوایی ریه و جریان خون، عامل اصلی تهدید سلامت در روزهای آلوده اصفهان هستند.
-
پدیده وارونگی و تراکم: تفاوت شاخص در محلات اصفهان ناشی از عواملی چون تراکم ترافیکی، نزدیکی به کانونهای گرد و غبار محلی و پدیده اینورژن (وارونگی دما) است که باعث حبس آلایندهها در لایههای پایینی جو میشود.
روند تغییرات کیفیت هوای اصفهان در روزهای اخیر
بررسی روند روزهای گذشته نشان میدهد که اصفهان نوسانات شدیدی را تجربه کرده است:
-
شنبه 25 بهمن: شاخص 101 ( ناسالم برای گروه حساس)
-
جمعه 24 بهمن: شاخص 80 (قابل قبول)
-
پنجشنبه 23 بهمن: شاخص 81 (قابل قبول)
-
چهارشنبه 22 بهمن: شاخص 102 (ناسالم برای گروههای حساس)
-
سهشنبه 21 بهمن: شاخص 88 (قابل قبول)
استانداردها و شاخصهای سنجش سلامت هوا
برای درک بهتر اعداد گزارش شده، شناخت سطوح رنگبندی شاخص کیفی هوا الزامی است. این شاخص که از عدد صفر تا ۵۰۰ دستهبندی میشود، تعیینکننده نوع مواجهه شهروندان با فضای باز است. در حال حاضر، میانگین ۴۳ برای اصفهان به معنای آن است که هیچ خطری برای عموم مردم و حتی گروههای حساس وجود ندارد.
بر اساس پروتکلهای بهداشتی، تقسیمبندی شاخصها به شرح زیر است:
-
۰ تا ۵۰: وضعیت پاک (سبز)
-
۵۱ تا ۱۰۰: وضعیت سالم یا قابل قبول (زرد)
-
۱۰۱ تا ۱۵۰: ناسالم برای گروههای حساس (نارنجی)
-
۱۵۱ تا ۲۰۰: ناسالم برای عموم (قرمز)
-
۲۰۱ تا ۳۰۰: بسیار ناسالم (بنفش)
-
۳۰۱ تا ۵۰۰: خطرناک (قهوهای)
-
PM2.5 چیست؟ ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون، به دلیل اندازه بسیار کوچک، خطرناکترین آلاینده برای سلامت انسان هستند که مستقیماً وارد ریهها و سیستم خون میشوند.
-
دلیل تفاوت شاخصها: تراکم خودروها، جهت وزش باد و پدیده وارونگی دما (اینورژن) باعث میشود محلههای مختلف اصفهان اعداد متفاوتی را در یک لحظه ثبت کنند.
دانستنیهای کیفیت هوای اصفهان
چرا شاخص ایستگاهها با هم متفاوت است؟
این تضاد کیفی که گاهی به بیش از ۵۰ واحد میرسد، ناشی از تمرکز ترافیکی در هسته مرکزی، مجاورت مناطق شرقی با کانونهای گرد و غبار و تأثیر جریانهای هوایی در مناطق حاشیهای است.
آلاینده شاخص PM2.5 چیست؟
ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون به دلیل قطر بسیار ناچیز، توانایی عبور از سد دفاعی ریه را داشته و خطرناکترین عامل برای سلامت ریوی و قلبی محسوب میشوند.
نظر شما چیست؟
وضعیت رویتپذیری افق و کیفیت هوا در محله شما هماکنون چگونه است؟ آیا بوی دود یا غبار را احساس میکنید؟ نظرات و مشاهدات خود را در انتهای همین صفحه برای ما بنویسید تا به پایش میدانی وضعیت کمک کنید.
دسترسی سریع به اخبار مرتبط: