ویژه زنان اصفهان
گواهینامه موتور برای زنان از وعده تا واقعیت؛ هر چیزی که بانوان اصفهان باید بدانند
پروین داداندیش، رئیس مرکز امور زنان و خانواده وزارت کشور، در گفتوگو با ایسنا اعلام کرد در قانون منعی برای صدور گواهینامه موتورسیکلت زنان وجود ندارد و این مطالبه «بهزودی» محقق میشود. اما تا امروز پلیس راهور صدور را آغاز نکرده است. در این گزارش وضعیت رسمی امروز، شرایط و مدارک احتمالی، هزینه، بیمه و نکات ایمنی موتورسواری بانوان را ویژهی اصفهان مرور میکنیم.
مطالبه سالهای اخیر زنان برای موتورسواری قانونی، این روزها به نقطه روشنتری رسیده است. پروین داداندیش، مشاور وزیر کشور و رئیس مرکز امور زنان و خانوادهی این وزارتخانه، در گفتوگو با ایسنا تاکید کرد که «در قانون مانعی برای صدور گواهینامه موتورسیکلت زنان وجود ندارد» و ابراز امیدواری کرد بانوان و دختران «بهزودی» بتوانند این گواهینامه را دریافت کنند.
ریشه بحث به خود قانون برمیگردد. تبصره ماده ۲۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، مرجع صدور گواهینامه موتور را برای آقایان تعیین کرده و درباره زنان سکوت کرده است. داداندیش از همین سکوت، نبود منع قانونی را نتیجه میگیرد: مجلس به راهنمایی و رانندگی اجازه داده به مردان گواهینامه بدهد و چون درباره زنان چیزی نگفته، برداشت حقوقی این است که منعی وجود ندارد. بر همین اساس مصوبهای برای رفع موانع به دولت ارائه شده و به گفته او این تلاشها «به نتیجه رسیده است».
با این حال، آنچه هنوز رخ نداده، آغاز عملی صدور است. تشریفات صدور گواهینامه برای بانوان، به گفتهی داداندیش، به دلیل دو جنگ ناخواستهی سال گذشته به تعویق افتاد و اکنون در انتظار اعلام زمان از سوی پلیس راهور است. به بیان دقیق، مسیر قانونی باز شده اما هیچ زنی تا این لحظه نمیتواند رسما در صف صدور گواهینامه قرار گیرد. این تفاوت ظریف اما مهم است: مطالبه پذیرفته شده، ولی اجرا هنوز شروع نشده.
دلیل جدیبودن این پرونده هم اقتصادی است. داداندیش تاکید میکند تردد بانوان با موتورسیکلت «از نظر اقتصادی بهصرفهتر و کمهزینهتر» است و درخواست زنان صرفا تفریحی نیست، بلکه با توجه به شرایط کشور «مطالبهای بهحق» و بخشی از الگوی «دسترسی برابر در حملونقل شهری» است. در شهری مثل اصفهان که فاصلههای میانمحلهای و ترافیک، موتور را به گزینهای اقتصادی برای رفتوآمد روزانه بدل کرده، این زاویه برای زنان شاغل و دانشجو اهمیت مضاعف دارد.
اگر صدور آغاز شود، مسیر احتمالی چیست؟
هرچند راهور هنوز ضوابط ویژهی بانوان را رسما منتشر نکرده، منطقی است که روند، همسان روال فعلی آقایان طراحی شود (این بخش «احتمالی» است و پس از اعلام رسمی راهور نهایی میشود). در روال کنونی، متقاضی باید دستکم ۱۸ سال داشته باشد، اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی و چند قطعه عکس ارائه دهد، گواهی سلامت جسمی و روانی بگیرد، در معاینهی بینایی پذیرفته شود و پس از قبولی در آزمون آییننامه، آزمون عملی را در پیست بگذراند. نکتهی مهم برای بانوان اصفهان همان دغدغهای است که خودِ پلیس مطرح کرده: آموزش و آزمون باید با حضور مربیان و افسران زن انجام شود و همین، سرعت راهاندازی را به تامین کادر زن در آموزشگاههای استان گره میزند.
هزینه چقدر خواهد بود؟
تعرفه اختصاصی بانوان هنوز رسما اعلام نشده و آنچه در دست است، نرخهای کشوری روش آموزشگاهی (عادی) برای سال ۱۴۰۵ است. بر این پایه، کل هزینه حدود چهار میلیون و نهصد هزار تومان برآورد میشود؛ سرجمعی از کلاس تئوری (حدود ۹۰۰ هزار تومان)، آموزش عملی (حدود سه میلیون و سیصد هزار تومان)، آزمون و آزمایشگاه و هزینههای متفرقه آموزشگاه (حدود ۶۰۰ هزار تومان) و کتاب آییننامه (حدود ۱۰۰ هزار تومان). همهی این ارقام «احتمالی» و کشوری است؛ رقم قطعی بانوان و آموزشگاه ویژهی زنان در اصفهان پس از اعلام راهور مشخص میشود.
در استان اصفهان دهها آموزشگاه رانندگی مجاز فعال است - از جمله بزرگمهر، کوروش و پاتریس - که در کنار گواهینامههای خودرو، گواهینامه موتورسیکلت هم صادر میکنند. اما تا امروز کلاس و آزمون ویژهی بانوان راهاندازی نشده و فهرست آموزشگاههای مجاز به پذیرش زنان، پس از ابلاغ رسمی راهور روشن خواهد شد.
بیمه و مسئولیت؛ حلقه مغفول
گواهینامه تنها یک ضلع ماجراست. موتورسیکلت طبق قانون مشمول بیمه شخص ثالث اجباری است و رانندگی بدون آن، فارغ از جنسیت، تخلف محسوب میشود. برای بانوانی که تازه وارد موتورسواری میشوند، توصیه میشود پیش از هر تردد، وضعیت بیمهی ثالث موتور و پوشش حوادث راننده بررسی شود؛ چون در صورت تصادف، نبود گواهینامه یا بیمه میتواند مسئولیت مالی و حقوقی سنگینی ایجاد کند. این دقیقا همان نکتهای است که داداندیش به آن اشاره کرد: هدف این است که زنان «در صورت وقوع حادثه یا مواجهه با ماموران قانون، متضرر نشوند».
ایمنی؛ از کلاه تا پوشش
تا زمان قانونیشدن کامل، مهمترین پیام ایمنی این است: موتورسواری بدون گواهینامه توصیه نمیشود. اما اصول ایمنی برای هر تازهواردی ثابت است؛ کلاه ایمنی استاندارد و بستن صحیح آن، پوشش مناسب و بلند برای محافظت از پوست، دستکش و کفش پوشیده و شروع تمرین در مسیرهای کمتردد. بافت متراکم و پرترافیک مرکز اصفهان برای شروع مناسب نیست؛ منطقیتر است تمرینهای اولیه در محیطهای امن و زیر نظر مربی انجام شود.
جمعبندی اینکه پروندهی گواهینامهی موتور زنان از مرحلهی «آیا مجاز است؟» عبور کرده و به مرحلهی «چه زمانی و چگونه؟» رسیده است. زنان اصفهان فعلا باید منتظر اعلام رسمی پلیس راهور بمانند؛ اصفهان امروز این پرونده را دنبال میکند و بهمحض اعلام زمان و ضوابط، جزئیات اجرایی ویژهی استان را منتشر خواهد کرد.
